Adhyaya 18

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तदशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां महामुने / तदाचक्ष्वाखिलं कर्म येन मुच्येत बन्धनात्

Kaya nga, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā ng Upari-bhāga, nagsisimula ang Ikalabimpitong Kabanata. Sinabi ng mga ṛṣi: “O dakilang muni, ipahayag mo nang ganap ang mga tungkuling dapat gawin ng mga Brāhmaṇa araw-araw, upang sa pamamagitan nito’y makalaya sa pagkakagapos.”

Verse 2

व्यास उवाच वक्ष्ये समाहिता यूयं शृणुध्वं गदतो मम / अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां क्रमाद् विधिम्

Sinabi ni Vyāsa: “Kayong mapayapa at masinop ang pagdinig, pakinggan ninyo ang aking sinasabi. Ipapahayag ko, ayon sa wastong pagkakasunod, ang araw-araw na tuntunin ng asal na dapat gampanan ng mga Brāhmaṇa.”

Verse 3

ब्राह्मे मुहूर्ते तूत्थाय धर्ममर्थं च चिन्तयेत् / कायक्लेशं तदुद्भूतं ध्यायीत मनसेश्वरम्

Sa Brahma-muhūrta, bumangon at pagnilayan ang dharma at artha; at sa pagtanaw sa pagod ng katawan na sumisibol mula roon, magnilay sa Panginoon na siyang naghahari sa isipan.

Verse 4

उषः काले ऽथ संप्राप्ते कृत्वा चावश्यकं बुधः / स्नायान्नदीषु सुद्धासु शौचं कृत्वा यथाविधि

Pagdating ng bukang-liwayway, ang marunong—matapos gawin ang mga kinakailangang tungkulin—ay dapat maligo sa malilinis na ilog at, ayon sa tuntunin, ganapin ang itinakdang paglilinis (śauca).

Verse 5

प्रातः स्नानेन पूयन्ते ये ऽपि पापकृतो जनाः / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्रातः स्नानं समाचरेत्

Kahit ang mga taong nakagawa ng kasalanan ay nalilinis sa pagligo sa umaga; kaya’t sa buong pagsisikap, ugaliing isagawa ang paliligo tuwing umaga.

Verse 6

प्रातः स्नानं प्रशंसन्ति दृष्टादृष्टकरं शुभम् / ऋषीणामृषिता नित्यं प्रातः स्नानान्न संशयः

Pinupuri ng mga rishi ang paliligo sa umaga bilang mapalad at nagdudulot ng biyayang nakikita at di-nakikita. Para sa mga pantas, ito’y palagiang panata na matatag na itinatag—sa paliligo sa umaga ay walang pag-aalinlangan.

Verse 7

मुखे सुप्तस्य सततं लाला याः संस्त्रवन्ति हि / ततो नैवाचरेत् कर्म अकृत्वा स्नानमादितः

Kapag natutulog ang tao, ang laway ay patuloy na dumadaloy sa bibig. Kaya’t hindi dapat magsagawa ng anumang gawain—lalo na ng tungkuling ritwal—nang hindi muna naliligo upang luminis.

Verse 8

अलक्ष्मीः कालकर्णो च दुः स्वप्नं दुर्विचिन्तितम् / प्रातः स्नानेन पापानि पूयन्ते नात्र संशयः

Ang Alakṣmī (kamalasan), ang di-mabuting espiritu na Kālakārṇa, masasamang panaginip, at mapanirang o maruruming pag-iisip—sa paliligo sa umaga ay nahuhugasan ang mga kasalanan; dito’y walang pag-aalinlangan.

Verse 9

न च स्नानं विना पुंसां पावनं कर्म सुस्मृतम् / होमे जप्ये विशेषेण तस्मात् स्नानं समाचरेत्

Para sa tao, walang gawaing pampadalisay ang itinuturing na tunay na nakalilinis kung walang paliligo. Lalo na sa homa (handog sa apoy) at sa pagbigkas ng mantra, kaya’t nararapat na magsagawa ng paliligo ayon sa tuntunin.

Verse 10

अशक्तावशिरस्कं वा स्नानमस्य विधीयते / आर्द्रेण वाससा वाथ मार्जनं कापिलं स्मृतम्

Kung hindi kaya (isagawa ang buong ritwal) o kung walang buhok sa ulo, itinatalaga pa rin sa kanya ang paliligo. O kaya’y ang pagpupunas ng katawan gamit ang basang tela ay inaalala rin bilang paglilinis na tinatawag na ‘Kāpila’.

Verse 11

असामर्थ्ये समुत्पन्ने स्नानमेवं समाचरेत् / ब्राह्मादीनि यथाशक्तौ स्नानान्याहुर्मनीषिणः

Kapag sumapit ang kawalan ng kakayahan, gawin ang pagligong paglilinis sa ganitong paraan. Ipinahahayag ng mga pantas na ang mas mataas na mga uri ng pagligo—mula sa paligong Brahma at iba pa—ay isinasagawa ayon sa sariling kakayahan.

Verse 12

ब्राह्ममाग्नेयमुद्दिष्टं वायव्यं दिव्यमेव च / वारुणं यौगिकं तद्वत् षोढा स्नानं प्रकीर्तितम्

Itinuturo ang paligong Brahma at paligong Agni; gayundin ang paligong Vāyu, ang paligong banal, ang paligong Varuṇa, at gayon din ang paligong yogiko—kaya’t ipinahahayag na anim ang uri ng pagligo.

Verse 13

ब्राह्मं तु मार्जनं मन्त्रैः कुशैः सोदकबिन्दुभिः / आग्नेयं भस्मना पादमस्तकाद्देहधूलनम्

Ang ‘Brāhma’ na paglilinis ay ang pagwiwisik (mārjana) na may mga mantra, gamit ang damong kuśa kasama ng mga patak ng tubig. Ang ‘Āgneya’ na paglilinis ay ang pagdalisay ng katawan sa banal na abo, mula paa hanggang ulo.

Verse 14

गवां हि रजसा प्रोक्तं वायव्यं स्नानमुत्तमम् / यत्तु सातपवर्षेण स्नानं तद् दिव्यमुच्यते

Ang alikabok na itinaas ng mga baka ay ipinahahayag na siyang pinakamainam na ‘Vāyavya’ na paligo. Ngunit ang pagligo sa pamamagitan ng araw at ulan—pagbabad sa sikat ng araw at patak ng ulan—ay tinatawag na ‘Banal’ na paligo.

Verse 15

वारुणं चावगाहस्तु मानसं त्वात्मवेदनम् / यौगिकं स्नानमाख्यातं योगो विष्णुविचिन्तनम्

Ang paglubog sa tubig ay tinatawag na ‘paligong Varuṇa’. Ang ‘paligong pang-isip’ ay ang tuwirang pagkabatid sa Sarili. Ang ‘paligong yogiko’ ay ipinahahayag na Yoga—ang walang patid na pagninilay kay Viṣṇu.

Verse 16

आत्मतीर्थमिति ख्यातं सेवितं ब्रह्मवादिभिः / मनः शुचिकरं पुंसां नित्यं तत् स्नानमाचरेत्

Ito’y tanyag bilang “tīrtha ng Sarili” (ātma-tīrtha), iginagalang at isinasagawa ng mga nakaaalam sa Brahman. Sapagkat nililinis nito ang isipan ng tao, dapat laging isagawa ang “pagligong panloob” na iyon.

Verse 17

शक्तश्चेद् वारुणं विद्वान् प्राजापत्यं तथैव च / प्रक्षाल्य दन्तकाष्ठं वै भक्षयित्वा विधानतः

Kung kaya ng isang marunong, dapat niyang isagawa nang wasto ang ritong Vāruṇa at gayundin ang pagtubos na Prājāpatya. Pagkaraan, hugasan ang patpat na panlinis ng ngipin at nguyain/gamitin ito ayon sa itinakdang tuntunin.

Verse 18

आचम्य प्रयतो नित्यं स्नानं प्रातः समाचरेत् / मध्याङ्गुलिसमस्थौल्यं द्वादशाङ्गुलसंमितम्

Pagkatapos magsagawa ng ācamana (pagsipsip ng tubig na pampadalisay) at maging mapagpigil, dapat laging gawin ang paliligo sa umaga. (Ang wastong lugar/lalim ng tubig) ay itinakda: kapal na kasingtaba ng gitnang daliri at sukat na labindalawang lapad ng daliri.

Verse 19

सत्वचं दन्तकाष्ठं स्यात् तदग्रेण तु धावयेत् / क्षीरवृक्षसमुद्भूतं मालतीसंभवं शुभम् / अपामार्गं च बिल्वं च करवीरं विशेषतः

Para linisin ang ngipin, gumamit ng sanga na may balat; at sa dulo nito magsipilyo. Ang mga mapalad na sanga ay yaong mula sa mga punong may katas na parang gatas, gayundin mula sa mālatī (sampagita/jasmine); at lalo na mula sa apāmārga, bilva, at karavīra.

Verse 20

वर्जयित्वा निन्दितानि गृहीत्वैकं यथोदितम् / परिहृत्य दिनं पापं भक्षयेद् वै विधानवित्

Sa pag-iwas sa mga bagay na sinisisi, tanggapin lamang ang iisang (pinahihintulutan) ayon sa itinuro. At matapos isantabi ang araw na makasalanan, ang nakaaalam ng wastong pamamaraan ay dapat kumain ayon sa tuntunin.

Verse 21

नोत्पाटयेद्दन्तकाष्टंनाङ्गुल्या धावयेत् क्वचित् / प्रक्षाल्य भङ्क्त्वा तज्जह्याच्छुचौदेशे समाहितः

Huwag bunutin nang marahas ang patpat na panglinis ng ngipin, at huwag kailanman kuskusin ang ngipin gamit ang daliri. Pagkatapos banlawan, baliin ito at itapon sa malinis na lugar, na may isip na payapa at nakatuon.

Verse 22

स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / आचम्य मन्त्रवन्नित्यं पुनराचम्य वाग्यतः

Pagkatapos maligo, nararapat na bigyang-kasiyahan ang mga deva, ang mga rishi, at gayundin ang mga ninuno (pitṛ) sa pamamagitan ng mga handog. Matapos magsagawa ng ācamana na may mga mantra araw-araw, magsagawa muli ng ācamana at saka pigilin ang pananalita.

Verse 23

संमार्ज्य मन्त्रैरात्मानं कुशैः सोदकबिन्दुभिः / आपो हिष्ठा व्याहृतिभिः सावित्र्या वारुणैः शुभैः

Linisin ang sarili sa pamamagitan ng mga mantra—gamit ang damong kuśa na binudburan ng mga patak ng tubig. Pagkaraan, magsagawa ng paglilinis sa himnong “Āpo hi ṣṭhā,” sa mga vyāhṛti, sa Sāvitrī (Gāyatrī), at sa mga mapalad na mantra ni Varuṇa.

Verse 24

ओङ्कारव्याहृतियुतां गायत्रीं वेदमातरम् / जप्त्वा जलाञ्जलिं दद्याद् भास्करं प्रति तन्मनाः

Matapos bigkasin ang Gāyatrī—Ina ng mga Veda—na kalakip ang Oṁ at ang mga vyāhṛti, maghandog ng añjali ng tubig kay Bhāskara (Araw), na ang isip ay nakatuon sa Kanya.

Verse 25

प्राक्कूलेषु समासीनो दर्भेषु सुसमाहितः / प्राणायामत्रयं कृत्वा ध्यायेत् संध्यामिति श्रुतिः

Nakaupo sa damong darbha sa pampang ng ilog na nakaharap sa silangan, na may isip na lubos na nakapirmi; isagawa ang tatlong ulit na prāṇāyāma, at pagkatapos ay magnilay sa Sandhyā—gaya ng ipinahahayag ng śruti.

Verse 26

या संध्या सा जगत्सूतिर्मायातीता हि निष्कला / ऐश्वरी तु पराशक्तिस्तत्त्वत्रयसमुद्भवा

Ang “Sandhyā” na yaon ang sinapupunan ng sansinukob—higit sa Māyā, walang bahagi at walang hangganan. Siya ang makapangyarihang Kataas-taasang Lakas, Parā-Śakti, na pinagmumulan ng tatlong pangunahing tattva.

Verse 27

ध्यात्वार्ऽकमण्डलगतां सावित्रीं वै जपन् बुधः / प्राङ्मुखः सततं विप्रः संध्योपासनमाचरेत्

Pagkatapos magnilay kay Sāvitrī na nananahan sa bilog ng Araw, ang marunong na Brahmana—laging nakaharap sa silangan—ay dapat magsagawa ng sandhyā-upāsanā sa pamamagitan ng japa (pagbigkas ng mantra).

Verse 28

संध्याहीनो ऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु / यदन्यत् कुरुते किञ्चिन्न तस्य फलमाप्नुयात्

Ang nagpapabaya sa mga ritwal ng Sandhyā ay nananatiling marumi sa lahat ng panahon at nagiging di-karapat-dapat sa lahat ng banal na gawain; anumang iba pang gawin niya, hindi niya matatamo ang bunga nito.

Verse 29

अनन्यचेतसः शान्ता ब्राह्मणा वेदपारगाः / उपास्य विधिवत् संध्यां प्राप्ताः पूर्वं परां गतिम्

Ang mga Brahmana na iisa ang diwa at payapa, na bihasa sa mga Veda—sa pagsamba sa Sandhyā ayon sa wastong tuntunin—ay noon pang una’y nakamit ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 30

यो ऽन्यत्र कुरुते यत्नं धर्मकार्ये द्विजोत्तमः / विहाय संध्याप्रणतिं स याति नरकायुतम्

Ang pinakadakila sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) na nagsisikap sa ibang gawaing dharma ngunit iniiwan ang mapitagang pagsamba sa Sandhyā, ay mapapasa karamihan ng mga impiyerno.

Verse 31

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन संध्योपासनमाचरेत् / उपासितो भवेत् तेन देवो योगतनुः परः

Kaya nga, sa buong pagsisikap, dapat isagawa ang pagsamba sa Sandhyā (mga ritwal sa bukang-liwayway at dapithapon). Sa pamamagitan ng pagsasanay na iyon, ang Kataas-taasang Diyos—na ang anyo ay mismong Yoga—ay tunay na nasasamba.

Verse 32

सहस्रपरमां नित्यं शतमध्यां दशावराम् / सावित्ररिं वै जपेद् विद्वान् प्राङ्मुखः प्रयतः स्थितः

Ang marunong ay dapat laging mag-japa ng mantrang Sāvitrī (Gāyatrī)—pinakamainam ay isang libong ulit, katamtaman ay isang daang ulit, o hindi bababa sa sampung ulit—habang nakatayo nang dalisay at may disiplina, nakaharap sa silangan.

Verse 33

अथोपतिष्ठेदादित्यमुदयन्तं समाहितः / मन्त्रैस्तु विविधैः सौरेरृग्यजुः सामसंभवैः

Pagkatapos, na may natipong isip, dapat tumindig sa mapitagang pagdalo sa sumisikat na Araw (Āditya), at sambahin Siya sa iba’t ibang mantrang solar na mula sa mga tradisyon ng Ṛg-, Yajur-, at Sāma-veda.

Verse 34

उपस्थाय महायोगं देवदेवं दिवाकरम् / कुर्वोत प्रणतिं भूमौ मूर्ध्ना तेनैव मन्त्रतः

Pagkalapit at pagdalo kay Divākara, ang Araw—ang Dakilang Yoga at Diyos ng mga diyos—dapat magsagawa ng ganap na pagpapatirapa sa lupa, idinidiin ang ulo, at gawin ito sa pamamagitan ng mismong mantrang iyon.

Verse 35

ॐ खखोल्काय शान्ताय कारणत्रयहेतवे / निवेदयामि चात्मानं नमस्ते ज्ञानरूपिणे / नमस्ते घृणिने तुभ्यं सूर्याय ब्रह्मरूपिणे

Om. Pagpupugay sa Iyo, ang Sumasa-lahat, ang Mapayapa, ang sanhi sa likod ng tatlong sanhi. Iniaalay ko ang aking sarili sa Iyo—pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay dalisay na kaalaman. Pagpupugay sa Iyo, ang Maawain at Maningning—sa Iyo, O Sūrya, na ang likas na kalagayan ay Brahman.

Verse 36

त्वमेव ब्रह्म परममापो ज्योती रसो ऽमृतम् / भूर्भुवः स्वस्त्वमोङ्कारः सर्वे रुद्राः सनातनाः / पुरुषः सन्महो ऽतस्त्वां प्रणमामि कपर्दिनम्

Ikaw lamang ang Kataas-taasang Brahman—tubig, liwanag, diwa, at amṛta na walang kamatayan. Ikaw ang Bhūḥ, Bhuvaḥ, at Svaḥ; Ikaw ang pantig na Oṃ. Ang lahat ng walang-hanggang Rudra ay tunay na Ikaw. Ikaw ang Puruṣa, ang Totoo, ang Dakila; kaya ako’y yumuyuk at sumasamba sa Iyo, O Kapardin, Panginoong may buhol-buhol na buhok.

Verse 37

त्वमेव विश्वं बहुधा सदसत् सूयते च यत् / नमो रुद्राय सूर्याय त्वामहं शरणं गतः

Ikaw lamang ang sansinukob—lumilitaw sa maraming anyo bilang pag-iral at di-pag-iral, at bilang lahat ng nalilikha. Pagpupugay sa Iyo bilang Rudra, bilang Sūrya; sa Iyo ako dumulog para sa kanlungan.

Verse 38

प्रचेतसे नमस्तुभ्यं नमो मीढुष्टमाय ते / नमो नमस्ते रुद्राय त्वामहं शरणं गतः

Pagpupugay sa Iyo, O Pracetas; pagpupugay sa Iyo, Pinakamapagkaloob na Tagapagbigay. Muli’t muli akong yumuyuk kay Rudra—sa Iyo ako dumulog para sa kanlungan.

Verse 39

हिरण्यबाहवे तुभ्यं हिरण्यपतये नमः / अम्बिकापतये तुभ्यमुमायाः पतये नमः

Pagpupugay sa Iyo, O may gintong mga bisig; pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng ginto at kasaganaan. Pagpupugay sa Iyo, kabiyak ni Ambikā; pagpupugay sa Iyo, asawa ni Umā.

Verse 40

नमो ऽस्तु नीलग्रीवाय नमस्तुभ्यं पिनाकिने / विलोहिताय भर्गाय सहस्राक्षाय ते नमः

Pagpupugay sa May-asul na leeg; pagpupugay sa Iyo, tagapagdala ng busog na Pināka. Pagpupugay sa Mapula; kay Bharga, ang maningning na tagapuksa ng kasalanan; at pagpupugay sa Iyo, Panginoong may sanlibong mata.

Verse 41

नमो हंसाय ते नित्यमादित्याय नमो ऽस्तु ते / नमस्ते वज्रहस्ताय त्र्यम्बकाय नमो ऽस्तु ते

Walang hanggang pagpupugay sa Iyo bilang Haṃsa; pagpupugay sa Iyo bilang Āditya, ang Araw. Pagpupugay sa Iyo na may kamay na may hawak na vajra; pagpupugay sa Iyo bilang Tryambaka, ang Panginoong may tatlong mata.

Verse 42

प्रपद्ये त्वां विरूपाक्षं महान्तं परमेश्वरम् / हिरण्मयं गृहे गुप्तमात्मानं सर्वदेहिनाम्

Sumasaklolo ako sa Iyo—Virūpākṣa, ang Maraming‑Mata (nakakakita sa lahat), ang Dakilang Panginoon, ang Kataas-taasang Tagapamahala. Ikaw ay may ginintuang diwa, lihim na nananahan sa katawan bilang Sarili ng lahat ng may katawan.

Verse 43

नमस्यामि परं ज्योतिर्ब्रह्माणं त्वां परां गतिम् / विश्वं पशुपतिं भीमं नरनारीशरीरिणम्

Sumasamba ako sa Iyo—ang Kataas-taasang Liwanag, ang Brahman, ang pinakamataas na kanlungan at huling hantungan. Ikaw ang mismong sansinukob; Ikaw si Paśupati, ang kakila-kilabot na Panginoon ng lahat ng nilalang, na may anyong lalaki at babae.

Verse 44

नमः सूर्याय रुद्राय भास्वते परमेष्ठिने / उग्राय सर्वभक्ताय त्वां प्रपद्ये सदैव हि

Pagpupugay kay Sūrya—na si Rudra rin—ang maningning at kataas-taasan. Sa Panginoong mabagsik ngunit mapagkalinga sa lahat, sa Iyo ako sumasaklolo, tunay nga, magpakailanman.

Verse 45

एतद् वै सूर्यहृदयं जप्त्वा स्तवमनुत्तमम् / प्रातः काले ऽथ मध्याह्ने नमस्कुर्याद् दिवाकरम्

Matapos bigkasin ang walang kapantay na himnong ito na tinatawag na “Sūrya-hṛdaya” (Puso ng Araw), nararapat na yumukod at magbigay-galang kay Divākara, ang Tagapagliwanag ng araw, sa bukang-liwayway at muli sa katanghaliang-tapat.

Verse 46

इदं पुत्राय शिष्याय धार्मिकाय द्विजातये / प्रदेयं सूर्यहृदयं ब्रह्मणा तु प्रदर्शितम्

Ang Sūryahṛdaya na ito, na inihayag ni Brahmā, ay dapat ipagkaloob sa sariling anak o alagad—sa matuwid na dvija—at hindi sa iba.

Verse 47

सर्वपापप्रशमनं वेदसारसमुद्भवम् / ब्राह्मणानां हितं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम्

Ito ang nagpapawi ng lahat ng kasalanan, sumibol mula sa diwa ng mga Veda; mapalad at banal, para sa kapakanan ng mga Brāhmaṇa, at isinasagawa at pinangangalagaan ng mga kapulungan ng mga ṛṣi.

Verse 48

अथागम्य गृहं विप्रः समाचम्य यथाविधि / प्रज्वाल्य विह्निं विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम्

Pagkaraan, pag-uwi sa bahay, ang brāhmaṇa ay magsagawa ng ācamana ayon sa tuntunin; at pagliyabin ang banal na apoy, maghandog nang wasto ng mga alay kay Jātavedas (Agni) ayon sa ritwal.

Verse 49

ऋत्विक्पुत्रो ऽथ पत्नी वा शिष्यो वापि सहोदरः / प्राप्यानुज्ञां विशेषेण जुहुयुर्वा यताविधि

Kapag nakamit ang natatanging pahintulot ayon sa nararapat, ang anak ng ṛtvik—o ang asawa, ang alagad, o maging kapatid sa dugo—ay maaaring magsagawa ng paghahandog ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 50

पवित्रपाणिः पूतात्मा शुक्लाम्बरधरोत्तरः / अनन्यमानसो वह्निं जुहुयात् संयतेन्द्रियः

Taglay ang mga kamay na nalinis sa ritwal at ang loob na dalisay, nakasuot ng malinis na puting kasuotan at matatag sa itinakdang ayos; na may isip na hindi nalilihis at mga pandama na napipigil, maghandog siya sa banal na apoy.

Verse 51

विना दर्भेण यत्कर्म विना सूत्रेण वा पुनः / राक्षसं तद्भवेत् सर्वं नामुत्रेह फलप्रदम्

Ang anumang ritwal na isinasagawa nang walang damong darbha, o walang banal na sinulid (yajñopavīta), ay nagiging ganap na “rākṣasa” ang likas at hindi nagbubunga—ni sa mundong ito ni sa susunod.

Verse 52

दैवतानि नमस्कुर्याद् देयसारान्निवेदयेत् / दद्यात् पुष्पादिकं तेषां वृद्धांश्चैवाभिवादयेत्

Dapat magbigay-galang at yumukod sa mga diyos, maghandog ng pinakamainam na nararapat ihandog, mag-alay ng mga bulaklak at iba pa, at gayundin ay magbigay-pugay sa mga nakatatanda.

Verse 53

गुरुं चैवाप्युपासीत हितं चास्य समाचरेत् / वेदाभ्यासं ततः कुर्यात् प्रयत्नाच्छक्तितो द्विजः

Ang dalawang-ulit na isinilang ay dapat maglingkod sa guru nang may paggalang at gawin ang makabubuti para sa kanya; pagkaraan nito, sa taimtim na pagsisikap at ayon sa kakayahan, dapat siyang mag-aral at magbigkas ng Veda.

Verse 54

जपेदध्यापयेच्छिष्यान् धारयेच्च विचारयेत् / अवेक्षेत च शास्त्राणि धर्मादीनि द्विजोत्तमः / वैदिकांश्चैव निगमान् वेदाङ्गानि वेशिषतः

Ang pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang ay dapat magsagawa ng banal na pagbigkas (japa), magturo sa mga alagad, mag-ingat sa alaala ng mga aral at pagnilayan ang mga ito. Dapat din niyang siyasatin ang mga śāstra—lalo na ang tungkol sa Dharma—at higit sa lahat ang mga Vedic Nigama at ang mga Vedāṅga.

Verse 55

उपेयादीश्वरं चाथ योगक्षेमप्रसिद्धये / साधयेद् विविधानर्थान् कुटुम्बार्थे ततो द्विजः

Pagkatapos, upang matiyak ang yoga at kṣema (kagalingan at katiwasayan), ang dalawang-ulit na isinilang ay dapat lumapit sa Panginoon, si Īśvara; at pagkaraan nito, para sa ikabubuhay ng pamilya, dapat niyang hanapin ang iba’t ibang makatarungang paraan ng kabuhayan.

Verse 56

ततो मध्याह्नसमये स्नानार्थं मृदमाहरेत् / पुष्पाक्षतान् कुशतिलान् गोमयं शुद्धमेव च

Pagkaraan, sa oras ng tanghali, upang magsagawa ng banal na pagligo, dapat kumuha ng panlinis na lupa (luwad), kasama ang mga bulaklak, akṣata (bigas na buo), damong kuśa at linga, at gayundin ng dalisay na dumi ng baka.

Verse 57

नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरःसु च / स्नानं समाचरेन्नित्यं गर्तप्रस्त्रवणेषु च

Dapat isagawa araw-araw ang pagligong banal sa mga ilog, sa mga sagradong kanal na hinukay ng mga deva (deva-khāta), sa mga lawa at latian, at gayundin sa mga hukay na may tubig at sa likás na agos o bukal.

Verse 58

परकीयनिपानेषु न स्नायाद् वै कदाचन / पञ्चपिण्डान् समुद्धृत्य स्नायाद् वासंभवे पुनः

Huwag kailanman maligo sa mga pook-inuman ng tubig na pag-aari ng iba. Kung kailangan muling maligo matapos masaling ang maruming pook, una’y iahon ang limang tipak ng lupa, saka muling maligo.

Verse 59

मृदैकया शिरः क्षाल्यं द्वाभ्यां नाभेस्तथोपरि / अधश्च तिसृभिः कायं पादौ षड्भिस्तथैव च

Sa isang pahid ng panlinis na lupa, hugasan ang ulo; sa dalawang pahid, ang bahagi sa itaas ng pusod; sa tatlong pahid, ang katawan sa ibaba ng pusod; at gayundin, ang mga paa sa anim na pahid.

Verse 60

मृत्तिका च समुद्दिष्टा त्वार्द्रामलकमात्रिका / गोमयस्य प्रमाणं तत् तेनाङ्गं लेपयेत् ततः

Itinakda rin ang sukat ng lupa: kasinlaki ng isang basang āmalaka (Indian gooseberry). Gayon din ang sukat ng dumi ng baka; sa sukat na iyon, saka pahiran ang katawan.

Verse 61

लेपयित्वा तु तीरस्थस्तल्लिङ्गैरेव मन्त्रतः / प्रक्षाल्याचम्य विधिवत् ततः स्नायात् समाहितः

Nakatayo sa pampang ng banal na tawiran, matapos ipahid ang panlinis na paste gamit ang mismong mga tanda ng liṅga habang binibigkas ang mga mantra, saka banlawan, magsagawa ng ācāmana ayon sa tuntunin, at pagkatapos ay maligo nang may tipon at panatag na isip.

Verse 62

अभिमन्त्र्य जलं मन्त्रैस्तल्लिङ्गैर्वारुणैः शुभैः / भावपूतस्तदव्यक्तं ध्यायन् वै विष्णुमव्ययम्

Matapos basbasan ang tubig sa pamamagitan ng mapalad na mga mantra ni Varuṇa, na may wastong mga tanda ng ritwal, ang may pusong nalinis ng debosyon ay magnilay sa Di-Nahahayag na Katotohanan—sa Viṣṇu, ang di-nasisira at walang hanggan.

Verse 63

आपो नारायणोद्भूतास्ता एवास्यायनं पुनः / तस्मान्नारायणं देवं स्नानकाले स्मरेद् बुधः

Ang mga tubig ay nagmula kay Nārāyaṇa, at ang mga iyon din ang Kaniyang āyana—pook ng pamamahinga. Kaya sa oras ng pagligo, ang marunong ay dapat umalaala sa Panginoong Nārāyaṇa.

Verse 64

प्रोच्य सोंकारमादित्यं त्रिर्निमज्जेज्जलाशये / आचान्तः पुनराचामेन्मन्त्रेणानेन मन्त्रवित्

Pagkasambit ng banal na pantig na Oṁ kasama ang Araw bilang banal na sandigan, lumubog nang tatlong ulit sa imbakan ng tubig. Pagkaraan ng ācāmana, ang nakaaalam ng mantra ay magsagawa muli ng ācāmana sa mismong mantrang ito.

Verse 65

अन्तश्चरसि भूतेषु गुहायां विश्वतो मुखः / त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कार आपो ज्योती रसो ऽमृतम्

Ikaw ay gumagalaw sa loob ng lahat ng nilalang, nananahan sa yungib ng puso, nakaharap sa lahat ng dako. Ikaw ang yajña at ikaw ang panawagang vaṣaṭ; ikaw ang tubig, ang liwanag, ang diwa, at ang amṛta—nektar ng walang-kamatayan.

Verse 66

द्रुपदां वा त्रिरभ्यस्येद् व्याहृतिप्रणवान्विताम् / सावित्रीं वा जपेद् विद्वान् तथा चैवाघमर्षणम्

O kaya naman, bigkasin ang tatlong-paa na himno ng Gāyatrī nang tatlong ulit, kasama ang mga banal na vyāhṛti “bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ” at ang Praṇava na “Oṁ”. O ang marunong ay dapat mag-japa ng Sāvitrī (Gāyatrī-mantra), at gayundin ng Aghamarṣaṇa, ang himnong pumapawi ng kasalanan.

Verse 67

ततः संमार्जनं कुर्यादापो हि ष्ठा मयोभुवः / इदमापः प्रवहत व्याहृतिभिस्तथैव च

Pagkatapos, gawin ang ritwal ng paglilinis (sa pagwiwisik at pagpahid), sapagkat ang mga tubig ay tunay na nagbibigay-buhay at nagkakaloob ng ligaya. Sa pagsasabi, “Ang mga tubig na ito—umagos!”, isagawa rin ito kasama ng mga vyāhṛti.

Verse 68

ततो ऽभिमन्त्र्य तत् तीर्थमापो हिष्ठादिमन्त्रकैः / अन्तर्जलगतो मग्नो जपेत् त्रिरघमर्षणम्

Pagkatapos, basbasan ang banal na pook-tubig (tīrtha) sa pamamagitan ng mga mantra ng tubig na nagsisimula sa “Āpo hiṣṭhā…”. Pagkaraan, lumubog sa tubig; habang nakalubog, bigkasin ang Aghamarṣaṇa nang tatlong ulit upang mapawi ang kasalanan.

Verse 69

त्रिपदां वाथ सावित्रीं तद्विष्णोः परमं पदम् / आवर्तयेद् वा प्रणवं देवं वा संस्मरेद्धरिम्

O kaya, bigkasin ang tatlong-paa na Sāvitrī: “tad viṣṇoḥ paramaṃ padam,” ang kataas-taasang kalagayan ni Viṣṇu. O ulit-ulitin ang Praṇava na “Oṁ”, o magnilay sa Panginoon sa pag-alaala kay Hari.

Verse 70

द्रुपदादिव यो मन्त्रो यजुर्वेदे प्रतिष्ठितः / अन्तर्जले त्रिरावर्त्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

Ang mantra na nagsisimula sa “drupadā…”, na nakatatag sa Yajurveda, kapag inulit nang tatlong ulit habang nakalubog sa tubig, ay nagpapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 71

अपः पाणौ समादाय जप्त्वा वै मार्जने कृते / विन्यस्य मूर्ध्नि तत् तोयं मुच्यते सर्वपातकैः

Kumuha ng tubig sa palad at bigkasin ang itinakdang mantra para sa ritwal na pagwiwisik ng paglilinis (mārjana); saka ipatong ang banal na tubig sa tuktok ng ulo—at mapapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 72

यथाश्वमेधः क्रतुराट् सर्वपापापनोदनः / तथाघमर्षणं सूक्तं सर्वपापापनोदनम्

Kung paanong ang Aśvamedha—ang maharlikang handog na hari ng mga ritwal—ay nag-aalis ng lahat ng kasalanan, gayon din ang himnong Aghamarṣaṇa ay nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 73

अथोपतिष्ठेदादित्यं मूर्ध्नि पुष्पान्विताञ्जलिम् / प्रक्षिप्यालोकयेद् देवमुद्वयं तमसस्परि

Pagkatapos, tumindig sa taimtim na pagdalo kay Āditya (Araw), tangan ang añjali na puno ng mga bulaklak sa ibabaw ng ulo; matapos ihandog, pagmasdan ang Diyos na sumisikat, na lampas sa dilim.

Verse 74

उदुत्यं चित्रमित्येते तच्चक्षुरिति मन्त्रतः / हंसः शुचिषदेतेन सावित्र्या च विशेषतः

“Ud utyaṃ citram…” at “Tac cakṣur…”—ito ang mga mantra. Sa pamamagitan ng mga ito, at lalo na ng Sāvitrī (Gāyatrī), pagnilayan ang Haṃsa—ang Dalisay, na nananahan sa maliwanag na dako (ang panloob na sarili, ‘so’ham’).

Verse 75

अन्यैश्च वैदिकैर्मन्त्रैः सौरैः पापप्रणाशनैः / सावित्रीं वै जपेत् पश्चाज्जपयज्ञः स वै स्मृतः

At sa iba pang mga mantrang Veda—mga mantrang pang-Sūrya na pumupuksa ng kasalanan—pagkaraan ay bigkasin ang Sāvitrī (Gāyatrī). Iyan nga ang kinikilalang handog na isinasagawa sa pamamagitan ng japa (japa-yajña).

Verse 76

विविधानि पवित्राणि गुह्यविद्यास्तथैव च / शतरुद्रीयमथर्वशिरः सौरांश्च शक्तितः

(Itinuturo niya) ang iba’t ibang banal na ritong pampadalisay, gayundin ang lihim na agham ng mga mantra; at ayon sa kakayahan ng nagsasanay, itinuturo rin ang Śatarudrīya, ang Atharvaśiras, at ang mga himnong pang-Araw (Saurā).

Verse 77

प्राक्कूलेषु समासीनः कुशेषु प्राङ्मुखः शुचिः / तिष्ठंश्चेदीक्षमाणोर्ऽकं जप्यं कुर्यात् समाहितः

Umupo sa damong kuśa sa pampang na nakaharap sa silangan, nakaharap sa silangan at malinis; at kung kailangan ay tumayo at tumitig sa Araw, saka isagawa ang itinakdang japa nang may natipong isip.

Verse 78

स्फाटिकेन्द्राक्षरुद्राक्षैः पुत्रजीवसमुद्भवः / कर्तव्या त्वक्षमाला स्यादुत्तरादुत्तमा स्मृता

Ang akṣamālā (rosaryo ng mga butil) ay dapat gawin mula sa kristal (sphāṭika), indrakṣa, at rudrākṣa na mga butil, na may butil na putrajīva bilang pangunahing/ugat na butil. Ang ganitong rosaryo ay itinuturing na pinakadakila—higit pa sa ‘dakila’.

Verse 79

जपकाले न भाषेत नान्यानि प्रेक्षयेद् बुधः / न कम्पयेच्छिरोग्रीवां दन्तान्नैव प्रकाशयेत्

Sa oras ng mantra-japa, ang marunong ay huwag magsalita at huwag tumingin sa iba pang bagay. Huwag igalaw ang ulo o leeg, at huwag ilantad ang mga ngipin.

Verse 80

गुह्यका राक्षसा सिद्धा हरन्ति प्रसभं यतः / एकान्ते सुशुभे देशे तस्माज्जप्यं समाचरेत्

Sapagkat ang mga guhyaka, rākṣasa, at ilang siddha ay maaaring manggulo o ‘umagaw’ sa bunga ng pagsasanay, kaya dapat isagawa ang mantra-japa sa isang liblib, marikit, at mapalad na pook.

Verse 81

चण्डालाशौचपतितान् दृष्ट्वाचम्य पुनर्जपेत् / तैरेव भाषणं कृत्वा स्नात्वा चैव जपेत् पुनः

Kapag nakakita ng isang caṇḍāla, ng marumi, o ng taong nalugmok sa dharma, magsagawa ng ācamana at saka ipagpatuloy ang pagbigkas ng mantra (japa). Ngunit kung nakipag-usap sa kanila, maligo muna upang luminis, at saka muling mag-japa.

Verse 82

आचम्य प्रयतो नित्यं जपेदशुचिदर्शने / सौरान् मन्त्रान् शक्तितो वै पावमानीस्तु कामतः

Pagkatapos magsagawa ng ācamana at manatiling may disiplina araw-araw, kapag nakakita ng anumang karumihan ay magsagawa ng japa nang palagian. Ayon sa kakayahan, bigkasin ang mga mantrang Saura para kay Sūrya; at ayon sa nais, bigkasin din ang mga talatang Pāvamānī na panlinis.

Verse 83

यदि स्यात् क्लिन्नवासा वै वारिमध्यगतो जपेत् / अन्यथा तु शुचौ भूम्यां दर्भेषु सुसमाहितः

Kung basâ ang kasuotan, magsagawa ng japa habang nakatayo sa gitna ng tubig. Kung hindi naman, magsagawa ng japa sa malinis na lupa, nakaupo sa damong darbha, na may isip na lubos na natitipon.

Verse 84

प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्वा ततः क्षितौ / आचम्य च यथाशास्त्रं शक्त्या स्वाध्यायमाचरेत्

Pagkatapos tapusin ang pradakṣiṇa (pag-ikot na may paggalang), yumukod at magpatirapa sa lupa. Pagkaraan, magsagawa ng ācamana ayon sa turo ng śāstra, at gawin ang svādhyāya—pagbigkas at pag-aaral—ayon sa makakaya.

Verse 85

ततः संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / अदावोङ्कारमुच्चार्य नमो ऽन्ते तर्पयामि वः

Pagkaraan, maghandog ng tarpana—pag-aalay ng tubig—sa mga deva, sa mga ṛṣi, at gayundin sa mga ninuno. Sa simula ay bigkasin ang “Oṃ”, at sa wakas ay sabihin: “Namo, aking pinasisiyahan kayo.”

Verse 86

देवान् ब्रह्मःऋषींश्चैव तर्पयेदक्षतोदकैः / तिलोदकैः पितॄन् भक्त्या स्वसूत्रोक्तविधानतः

Dapat siyang maghandog ng tarpaṇa (pag-aalay ng tubig) sa mga Deva at sa mga Brahman-ṛṣi gamit ang tubig na may buo at di-durog na butil ng bigas; at sa debosyon, bigyang-kasiyahan ang mga ninuno (pitṛ) sa tubig na may halong linga—ayon mismo sa paraang itinuro sa sarili niyang Gṛhya-sūtra.

Verse 87

अन्वारब्धेन सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु / देवर्षोस्तर्पयेद् धीमानुदकाञ्जलिभिः पितन्

Na ang kaliwang kamay ay nakalagay bilang sandigan, at ang kanang kamay ang gagamitin; ang marunong ay maghandog ng tubig sa magkasanib na palad (anjali) upang bigyang-kasiyahan ang mga deva-ṛṣi at ang mga Amaing Ninuno (pitṛ).

Verse 88

यज्ञोपवीती देवानां निवीती ऋषीतर्पणे / प्राचीनावीती पित्र्ये तु स्वेन तीर्थेन भावतः

Sa mga ritwal para sa mga Deva, isuot ang banal na sinulid (yajñopavīta) sa paraan ng upavīta; sa tarpaṇa para sa mga ṛṣi, sa paraan ng nivīta; ngunit sa ritwal para sa mga ninuno (pitṛ), sa paraan ng prācīnāvīta—ginagawa ang bawat gawain sa itinakdang tīrtha nito at sa wastong diwang debosyonal.

Verse 89

निष्पीड्य स्नानवस्त्रं तु समाचम्य च वाग्यतः / स्वैर्मन्त्रैरर्चयेद् देवान् पुष्पैः पत्रैरथाम्बुभिः

Pagkatapos pigain ang damit-panligo, at saka magsagawa ng ācamana habang pinipigil ang pananalita, dapat niyang sambahin ang mga diyos sa sarili niyang mga mantra—gamit ang mga bulaklak, mga dahon, o kahit tubig lamang.

Verse 90

ब्रह्माणं शङ्करं सूर्यं तथैव मधुसूदनम् / अन्यांश्चाभिमतान् देवान् भक्त्या चाक्रोधनो ऽत्वरः

Sa debosyon—walang galit at hindi nagmamadali—dapat niyang sambahin si Brahmā, si Śaṅkara, ang Araw (Sūrya), at si Madhusūdana (Viṣṇu), gayundin ang iba pang mga diyos na kanyang iginagalang.

Verse 91

प्रदद्याद् वाथ पुष्पाणि सूक्तेन पौरुषेण तु / आपो वा देवताः सर्वास्तेन सम्यक् समर्चिताः

O kaya naman, maghandog ng mga bulaklak habang binibigkas ang Puruṣa-sūkta. Tunay, ang mga Tubig (Āpaḥ) ay ang lahat ng mga diyos; sa pamamagitan ng himnong/ritong iyon, sila ay nasasamba nang wasto at ganap.

Verse 92

ध्यात्वा प्रणवपूर्वं वै दैवतानि समाहितः / नमस्कारेण पुष्पाणि विन्यसेद् वै पृथक् पृथक्

Matapos munang magnilay—na pinangungunahan ng banal na Praṇava (Oṁ)—sa mga diyos nang may natipong isip, saka maglagay ng mga bulaklak na handog, kalakip ang mapitagang pagpupugay, na hiwa-hiwalay para sa bawat (diyos).

Verse 93

न विष्ण्वाराधनात् पुण्यं विद्यते कर्म वैदिकम् / तस्मादनादिमध्यान्तं नित्यमाराधयेद्धरिम्

Walang ritong Veda na may kapantay na bisa ng kabutihang dulot ng pagsamba kay Viṣṇu. Kaya’t laging sambahin si Hari—Siya na walang simula, walang gitna, at walang wakas.

Verse 94

तद्विष्णोरिति मन्त्रेण सूक्तेन पुरुषेण तु / नैताभ्यां सदृशो मन्त्रो सूक्तेन पुरुषेण तु / नैताभ्यां सदृशो मन्त्रो वेदेषूक्तश्चतुर्ष्वपि

Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “tad viṣṇoḥ” at ng himnong Puruṣa-sūkta—sa apat na Veda ay walang mantrang kapantay ng dalawang ito. Tunay, sa lahat ng bigkas ng Veda, walang maihahambing sa “tad viṣṇoḥ” at sa Puruṣa-sūkta.

Verse 95

निवेदयेत स्वात्मानं विष्णावमलतेजसि / तदात्मा तन्मनाः शान्तस्तद्विष्णोरिति मन्त्रतः

Dapat ialay ang sariling pagkatao kay Viṣṇu na may liwanag na walang dungis. Kapag ang sarili at isip ay nalusaw sa Kanya at naging payapa, gawin ito sa pamamagitan ng mantra: “tad viṣṇoḥ”—“Ito’y kay Viṣṇu.”

Verse 96

अथवा देवमीशानं भगवन्तं सनातनम् / आराधयेन्महादेवं भावपूतो महेश्वरम्

O kaya naman, sa isip na nalinis ng taos-pusong debosyon, sambahin ang Panginoon—Īśāna, ang Mapalad at Walang-hanggan—si Mahādeva, Maheśvara.

Verse 97

मन्त्रेण रुद्रागायत्र्या प्रणवेनाथ वा पुनः / ईशानेनाथ वा रुद्रैस्त्र्यम्बकेन समाहितः

Sa pagkakalap ng loob sa kalooban, pumasok sa samādhi sa pamamagitan ng japa ng Rudra-Gāyatrī, o sa Praṇava na “Oṁ”, o sa mantra ni Īśāna, o sa mga pangalan/mantra ni Rudra—lalo na sa mantra ni Tryambaka.

Verse 98

पुष्पैः पत्रैरथाद्भिर्वा चन्दनाद्यैर्महेश्वरम् / उक्त्वा नमः शिवायेति मन्त्रेणानेन योजयेत्

Sa pamamagitan ng mga bulaklak, mga dahon, o kahit tubig—kasama ang sandalwood at iba pa—sambahin si Maheśvara; at sa pagbigkas ng “namaḥ śivāya,” ihandog ang bawat alay na sinasabayan ng mantrang ito.

Verse 99

नमस्कुर्यान्महादेवं ऋतं सत्यमितिश्वरम् / निवेदयीत स्वात्मानं यो ब्रह्माणमितीश्वरम्

Magbigay-galang kay Mahādeva, ang Panginoong ipinahahayag bilang Ṛta (kaayusang kosmiko) at Satya (katotohanan); at ialay ng deboto ang kanyang sarili, kinikilalang ang Panginoon ay Brahman.

Verse 100

प्रदक्षिणं द्विजः कुर्यात् पञ्च ब्रह्माणि वै जपन् / ध्यायीत देवमीशानं व्योममध्यगतं शिवम्

Ang dalawang-beses-na-ipinanganak ay magsagawa ng pradakṣiṇa, na tunay na binibigkas ang limang Brahma-mantra; at magnilay sa Panginoong Īśāna—Śiva—na nananahan sa gitna ng langit, sa laganap na ākāśa.

Verse 101

अथावलोकयेदर्कं हंसः सुचिषदित्यृचा / कुर्यात् पञ्च महायज्ञान् गृहं गत्वा समाहितः

Pagkaraan, na may isip na matatag at payapa, dapat niyang pagmasdan ang Araw at bigkasin ang taludtod kay Aditya na nagsisimula sa “Haṃsaḥ, suciṣad…”. Pagbalik sa tahanan, nararapat niyang ganapin nang wasto ang limang dakilang handog (pañca‑mahāyajajña).

Verse 102

देवयज्ञं पितृयज्ञं भूतयज्ञं तथैव च / मानुष्यं ब्रह्मयज्ञं च पञ्च यज्ञान् प्रचक्षते

Ipinahahayag na may limang banal na tungkulin (limang dakilang handog): ang deva‑yajña, handog sa mga deva; ang pitṛ‑yajña, handog sa mga ninuno; ang bhūta‑yajña, handog sa mga nilalang; ang manuṣya‑yajña, paglilingkod sa mga panauhing tao; at ang brahma‑yajña, ang svādhyāya—pag-aaral at mapitagang pagpapasa ng Veda.

Verse 103

यदि स्यात् तर्पणादर्वाक् ब्रह्मयज्ञः कृतो न हि / कृत्वा मनुष्ययज्ञं वै ततः स्वाध्यायमाचरेत्

Kung bago ang tarpaṇa ay hindi pa tunay na naisagawa ang brahma‑yajña (pagbigkas/pag-aaral ng banal na kaalaman), kung gayon—matapos munang ganapin ang manuṣya‑yajña (paglilingkod sa tao at sa panauhin)—saka niya isagawa ang svādhyāya, ang sariling pag-aaral ng kasulatan.

Verse 104

अग्नेः पश्चिमतो देशे भूतयज्ञान्त एव वा / कुशपुञ्जे समासीनः कुशपाणिः समाहितः

Nakaupo sa bunton ng damong kuśa, may hawak na kuśa sa kamay at may isip na payapang nakatuon, dapat siyang umupo alinman sa kanluran ng banal na apoy, o kaya’y sa pagtatapos ng bhūta‑yajña (handog para sa mga nilalang).

Verse 105

शालाग्नौ लौकिके वाग्नौ जले भूभ्यामथापिवा / वैश्वदेवं ततः कुर्याद् देवयज्ञः स वै स्मृतः

Pagkatapos, sa apoy ng tahanan, o sa karaniwang apoy, maging sa tubig o sa ibabaw ng lupa man, dapat niyang isagawa ang handog na Vaiśvadeva. Ito ang kinikilalang deva‑yajña, ang sakripisyong iniaalay sa mga deva.

Verse 106

यदि स्याल्लौकिके पक्वं ततो ऽन्नं तत्र हूयते / शालाग्नौ तत्र देवान्नं विधिरेष सनातनः

Kung ang pagkain ay naluto sa karaniwang apoy ng tahanan, ang mismong kanin/pagkaing luto ay dapat ihandog doon; sa apoy ng bulwagan (śālāgni) ito’y nagiging bahagi ng mga deva—ito ang walang hanggang tuntunin ng ritwal.

Verse 107

देवेभ्यस्तु हुतादन्नाच्छेषाद् भूतबलिं हरेत् / भूतयज्ञः स वै ज्ञेयो भूतिदः सर्वदेहिनाम्

Pagkaraang ihandog ang pagkain sa banal na apoy para sa mga deva, mula sa natira ay magbukod ng alay (bali) para sa mga nilalang. Ito ang tinatawag na Bhūta-yajña, sapagkat nagbibigay ito ng kagalingan sa lahat ng may katawan.

Verse 108

श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च / दद्याद् भूमौ बलिं त्वन्नं पक्षिभ्यो ऽथ द्विजोत्तमः

At ang pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang ay maglagay sa lupa ng bahagi ng pagkain bilang bali—ibigay sa mga aso, sa mga itinakwil (mga kumakain ng aso), at sa mga nalugmok at iba pa; at pagkatapos ay magbigay rin ng pagkain sa mga ibon.

Verse 109

सायं चान्नस्य सिद्धस्य पत्न्यमन्त्रं बलिं हरेत् / भूतयज्ञस्त्वयं नित्यं सायं प्रातर्विधीयते

Sa dapithapon, matapos maluto ang pagkain, maghandog ng bali sa pamamagitan ng mantra ng asawa. Ito ang Bhūta-yajña, na dapat isagawa araw-araw—sa gabi at sa umaga.

Verse 110

एकं तु भोजयेद् विप्रं पितॄनुद्दिश्य सत्तमम् / नित्यश्राद्धं तदुद्दिष्टं पितृयज्ञो गतिप्रदः

Ngunit dapat pakainin kahit isang marangal na brāhmaṇa, na iniaalay para sa mga Pitṛ (mga ninuno). Ito ang ipinahahayag na “araw-araw na śrāddha”; ito ang Pitṛ-yajña na nagbibigay ng mapalad na gati (paglalakbay ng kaluluwa).

Verse 111

उद्धृत्य वा यथाशक्ति किञ्चिदन्नं समाहितः / वेदतत्त्वार्थविदुषे द्विजायैवोपपादयेत्

O kaya, sa pusong payapa at nakatuon, ayon sa sariling kakayahan, magbukod ng kaunting bahagi ng pagkain at ialay nang marapat sa isang dalawang-beses-na-ipinanganak na Brahmana na batid ang tunay na diwa at layon ng Veda.

Verse 112

पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्येदर्चयेद् द्विजम् / मनोवाक्कर्मभिः शान्तमागतं स्वगृह ततः

Dapat laging parangalan ang panauhin, at yumukod at sumamba sa dalawang-beses-na-ipinanganak na Brahmana. Pagkatapos, kapag tinanggap ang mapayapang dumating sa sariling tahanan, paglingkuran siya nang may kapanatagan sa isip, salita, at gawa.

Verse 113

हन्तकारमथाग्रं वा भिक्षां वा शक्तितो द्विजः / दद्यादतिथये नित्यं बुध्येत परमेश्वरम्

Ang dalawang-beses-na-ipinanganak ay dapat, ayon sa kakayahan, palaging magbigay sa panauhin ng pagkaing niluto sa tahanan o limos; at sa pagbibigay na iyon, dapat niyang kilalanin at pagnilayan ang Kataas-taasang Panginoon na naroroon sa panauhin.

Verse 114

भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमग्रं तस्याश्चतुर्गुणम् / पुष्कलं हन्तकारं तु तच्चतुर्गुणमुच्यते

Ipinahahayag nila na ang pangunahing sukat ng limos ay isang subo; ang tinatawag na “ganap” ay apat na ulit niyon. Ngunit ang “sagana nang labis”—na nagiging mapanira dahil sa sobra—ay inilalarawan na apat na ulit pa ng bahaging ganap na iyon.

Verse 115

गोदोहमात्रं कालं वै प्रतीक्ष्यो ह्यतिथिः स्वयम् / अभ्यागतान् यथाशक्ति पूजयेदतिथिं यथा

Ang atithi (di-inaasahang panauhin) ay dapat, sa sarili niyang kusa, maghintay lamang sa tagal ng paggatas ng baka; at ang maybahay, ayon sa kakayahan, ay dapat parangalan at sambahin ang panauhing dumating.

Verse 116

भिक्षां वै भिक्षवे दद्याद् विधिवद् ब्रह्मचारिणे / दद्यादन्नं यथाशक्ति त्वर्थिभ्यो लोभवर्जितः

Dapat magbigay ng limos nang ayon sa tuntunin sa pulubing banal, at ayon sa wastong alituntunin sa brahmacārin; at, walang kasakiman, magbigay ng pagkain sa mga humihingi ayon sa sariling kakayahan.

Verse 117

सर्वेषामप्यलाभे तु अन्नं गोभ्यो निवेदयेत् / भुञ्जीत बन्धुभिः सार्धं वाग्यतो ऽन्नमकुत्सयन्

Ngunit kung wala sila, ialay ang pagkain sa mga baka. Pagkaraan, pigilin ang pananalita at huwag hamakin ang pagkain, at kumain kasama ng mga kamag-anak.

Verse 118

अकृत्वा तु द्विजः पञ्च महायज्ञान् द्विजोत्तमाः / भृञ्जीत चेत् स मूढात्मा तिर्यग्योनिं सगच्छति

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang: kung ang isang dwija, nang hindi ginaganap ang limang dakilang yajña, ay kumain pa rin ng kanyang pagkain, ang naliligaw na kaluluwang iyon ay mapupunta sa sinapupunan ng hayop (mababang kapanganakan).

Verse 119

वेदाभ्यासो ऽन्वहं शक्त्या महायज्ञक्रिया क्षमा / नाशयत्याशु पापानि देवानामर्चनं तथा

Ang araw-araw na pagbigkas at pag-aaral ng Veda ayon sa kakayahan, at ang wastong pagsasagawa ng mga gawain ng dakilang yajña—gayundin ang pagsamba sa mga deva—ay mabilis na pumupuksa sa mga kasalanan.

Verse 120

यो मोहादथवालस्यादकृत्वा देवतार्चनम् / भुङ्क्ते स याति नरकान् शूकरेष्वभिजायते

Ang sinumang dahil sa pagkalito o katamaran ay kumakain nang hindi muna sumasamba sa diyos, siya’y mapupunta sa mga impiyerno at muling isisilang sa mga baboy.

Verse 121

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कृत्वा कर्माणि वै द्विजाः / भुञ्जीत स्वजनैः सार्धं सयाति परमां गतिम्

Kaya nga, O mga dalawang-ulit na isinilang, sa buong pagsisikap ay gampanan ang mga tungkuling itinakda; at makibahagi sa mga makatarungang kagalakan kasama ng sariling mga kamag-anak. Sa gayon, mararating ang kataas-taasang kalagayan.