Adhyaya 17

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे षोडशो ऽध्यायः व्यास उवाच नाद्याच्छूद्रस्य विप्रो ऽन्नं मोहाद् वा यदि वान्यतः / स शूद्रयोनिं व्रजति यस्तु भुङ्क्ते ह्यनापदि

Gayon, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na may anim na libong taludtod, sa huling bahagi. Wika ni Vyāsa: “Ang isang brāhmaṇa ay hindi nararapat kumain ng pagkain ng isang śūdra—maging dahil sa pagkalito o sa anumang ibang dahilan. Ang sinumang kumain nito nang walang kagipitan ay mahuhulog sa kapanganakang śūdra.”

Verse 2

षण्मासान् यो द्विजो भुङ्क्ते शूद्रस्यान्नं विगर्हितम् / जीवन्नेव भवेच्छूद्रो मृतः श्वा चाभिजायते

Kung ang isang dvija (dalawang ulit na isinilang) ay kumain ng kinamumuhiang pagkain ng isang śūdra sa loob ng anim na buwan, kahit nabubuhay pa siya’y nagiging gaya ng śūdra; at pagpanaw niya’y isisilang bilang aso.

Verse 3

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्रस्य च मुनीश्वराः / यस्यान्नेनोदरस्थेन मृतस्तद्योनिमाप्नुयात्

O pinakamainam sa mga pantas! Maging brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, o śūdra—kung ang isang tao’y mamatay na may pagkain ng iba na hindi pa natutunaw sa tiyan, siya’y muling isisilang sa mismong yoni (uri/lahi) ng may-ari ng pagkaing iyon.

Verse 4

राजान्नं नर्तकान्नं च तक्ष्णो ऽन्नं चर्मकारिणः / गणान्नं गणिकान्नं च षण्ढान्नं चैव वर्जयेत्

Dapat iwasan ang pagkaing mula sa hari, mula sa mga mananayaw, mula sa karpintero, at mula sa manggagawa ng balat; gayundin ang pagkain mula sa mga gaṇa (tagapaglingkod sa templo), mula sa gaṇikā (kurtisan), at mula sa ṣaṇḍha (bating/impotente)—lahat ay dapat talikdan.

Verse 5

चक्रोपजीविरजकतस्करध्वजिनां तथा / गान्धर्वलोहकारान्नं सूतकान्नं च वर्जयेत्

Iwasan ang pagkain ng mga nabubuhay sa paggawa ng gulong, ng mga tagalaba, ng mga magnanakaw, at ng mga tagapagdala ng watawat; gayundin ang pagkain ng mga mang-aawit/tagapagtanghal at ng mga panday, at pati ang pagkaing kaugnay ng sūtaka (panahong maruming-ritwal).

Verse 6

कुलालचित्रकर्मान्नं वार्धुषेः पतितस्य च / पौनर्भवच्छत्रिकयोरभिशस्तस्य चैव हि

Iwasan ang pagkain (o lutong handog) na may kaugnayan sa magpapalayok o pintor–manggagawa, gayundin ang pagkain ng mapagpatubo; gayon din, iwasan ang pagkain mula sa taong nalugmok sa dharma, mula sa babaeng muling nag-asawa at mula sa chātrikā, at pati mula sa taong hayagang hinatulan dahil sa mabigat na kasalanan.

Verse 7

सुवर्णकारशैलूषव्याधबद्धातुरस्य च / चिकित्सकस्य चैवान्नं पुंश्चल्या दण्डिकस्य च

Dapat iwasan ang pagkaing mula sa panday-ginto, artista, mangangaso, taong nakagapos o bihag, maysakit, manggagamot, babaeng mapusok sa pita, at kriminal na hinatulan.

Verse 8

स्तेननास्तिकयोरन्नं देवतानिन्दकस्य च / सोमविक्रयिणश्चान्नं श्वपाकस्य विशेषतः

Iwasan ang pagkain mula sa magnanakaw at sa nāstika (di-naniniwala), at gayundin mula sa nanlalait sa mga diyos; iwasan din ang pagkain mula sa nagbebenta ng Soma—lalo na mula sa tagaluto ng aso (outcaste)—sapagkat marumi ito.

Verse 9

भार्याजितस्य चैवान्नं यस्य चोपपतिर्गृहे / उत्सृष्टस्य कदर्यस्य तथैवोच्छिष्टभोजिनः

Ang pagkain ng lalaking alipin ng asawa, at ang pagkain mula sa bahay na may itinatagong kalaguyo; gayundin ang pagkain ng itinakwil, ng kuripot, at ng kumakain ng tira—ay dapat ituring na di-angkop sa taong matuwid.

Verse 10

अपाङ्क्त्यान्नं च सङ्घान्नं शस्त्राजीवस्य चैव हि / क्लीबसंन्यासिनोश्चान्नं मत्तोन्मत्तस्य चैव हि / भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्

Iwasan ang pagkain mula sa mga di-karapat-dapat umupo sa hanay ng kainan, ang pagkaing pangkomunidad na ipinamamahagi sa karamihan, at ang pagkain ng nabubuhay sa sandata; ang pagkain ng walang-lakas na lalaki at ng saṃnyāsin; gayundin ang pagkain ng lasing o baliw; at ang pagkain ng natatakot o umiiyak—pati ang pagkaing nilait o nabahingan—ay dapat iwasan.

Verse 11

ब्रह्मद्विषः पापरुचेः श्राद्धान्नं सूतकस्य च / वृथापाकस्य चैवान्नं शावान्नं श्वशुरस्य च

Dapat iwasan ang pagkain ng napopoot sa Veda/Brahman (brahmana), ng taong nalulugod sa kasalanan; ang pagkaing inihanda para sa Śrāddha; ang pagkain ng taong nasa dumi ng kapanganakan (sūtaka); ang pagkaing niluto nang walang wastong layon o kaayusang ritwal; ang pagkain mula sa bahay na may dumi ng kamatayan (śāva); at pati ang pagkain ng biyenan na ama.

Verse 12

अप्रजानां तु नारीणां भृतकस्य तथैव च / कारुकान्नं विशेषेण शस्त्रविक्रयिणस्तथा

Gayundin, iwasan ang pagtanggap ng pagkain o handog mula sa babaeng walang lalaking tagapangalaga, mula sa upahang lingkod; lalo na mula sa mga artesano; at mula rin sa mga nabubuhay sa pagbebenta ng sandata.

Verse 13

शौण्डान्नं घाटिकान्नं च भिषजामन्नमेव च / विद्धप्रजननस्यान्नं परिवित्त्यन्नमेव च

Ang pagkain mula sa lasenggo, mula sa propesyonal na sugarol, at mula sa mga manggagamot; gayundin ang pagkain ng lumabag sa wastong kaayusan ng pag-aanak, at ang pagkaing kaugnay ng lalaking nag-asawa bago ang nakatatandang kapatid na lalaki—lahat ng ito’y dapat ituring na di-karapat-dapat kainin.

Verse 14

पुनर्भुवो विशेषेण तथैव दिधिषूपतेः / अवज्ञातं चावधूतं सरोषं विस्मयान्वितम् / गुरोरपि न भोक्तव्यमन्नं संस्कारवर्जितम्

Lalo na, huwag kainin ang pagkain mula sa babaeng muling nag-asawa, ni mula sa asawa ng babaeng muling kinuha sa pag-aasawa. Ang pagkaing inihandog na may paghamak, o itinapon, o ibinigay sa galit, o may di-wastong pagkabigla—ay hindi dapat kainin. Kahit pagkain mula sa sariling guro ay hindi dapat kainin kung wala ang nararapat na mga ritong pagpapabanal (saṃskāra).

Verse 15

दुष्कृतं हि मनुष्यस्य सर्वमन्ने व्यवस्थितम् / यो यस्यान्नं समश्नाति स तस्याश्नानि किल्बिषम्

Tunay nga, ang lahat ng masamang gawa ng tao ay wari’y nananahan sa kanyang pagkain. Sinumang kumain ng pagkain ng iba ay nakikibahagi sa kasalanan ng taong iyon.

Verse 16

आर्धिकः कुलमित्रश्च स्वगोपालश्च नापितः / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्

Ang magsasakang umuupa, ang “kaibigang-pamilya” na nabubuhay sa pakikisuyo, ang sariling pastol ng baka, at ang barbero—sila, sa hanay ng Śūdra, ay nararapat pakainin; gayundin ang sinumang nag-aalay ng sarili upang maglingkod sa iba.

Verse 17

कुशीलवः कुम्भकारः क्षेत्रकर्मक एव च / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना दत्त्वा स्वल्पं पणं बुधैः

Ang mang-aawit o tagapagtanghal, ang magpapalayok, at ang manggagawa sa bukid—sa hanay ng Śūdra, sila’y nararapat pakainin; at ang marurunong ay dapat ding magbigay sa kanila ng munting kabayaran.

Verse 18

पायसं स्नेहपक्वं यद् गोरसं चैव सक्तवः / पिण्याकं चैव तैलं च शूद्राद् ग्राह्यं द्विजातिभिः

Ang gatas-kanin (pāyasa) na niluto sa ghee, kasama ang gatas at mga pagkaing mula sa harina; pati ang latak ng langis at ang langis—ang mga ito’y maaaring tanggapin ng mga dvija mula sa isang Śūdra.

Verse 19

वृन्ताकं नालिकाशाकं कुसुम्भाश्मन्तकं तथा / पलाण्डुं लशुनं शुक्तं निर्यासं चैव वर्जयेत्

Iwasan ang talong, ang gulay na tinatawag na nālikā-śāka, ang kasumba (safflower) at ang dahong gulay na āśmantaka; gayundin ang sibuyas, bawang, mga pagkaing maasim o binuro, at mga dagta o resin na lumalabas.

Verse 20

छत्राकं विड्वराहं च शेलं पेयूषमेव च / विलयं सुमुखं चैव कवकानि च वर्जयेत्

Iwasan ang kabuteng tinatawag na chatrāka, ang baboy-ramo na viḍvarāha, at ang mga bagay na tinatawag na śela, peyūṣa, vilaya, sumukha; at iwasan din ang lahat ng uri ng amag o fungi (kavaka).

Verse 21

गृञ्जनं किंशुकं चैव ककुभाण्डं तथैव च / उदुम्बरमलाबुं च जग्ध्वा पतति वै द्विजः

Ang isang dwija (dalawang ulit na isinilang) ay tunay na nahuhulog mula sa kanyang katayuang dharmiko kapag kumain siya ng gṛñjana, kiṃśuka, kakubhāṇḍa, udumbara, o alābu.

Verse 22

वृथा कृशरसंयावं पायसापूपमेव च / अनुपाकृतमांसं च देवान्नानि हवींषि च

Huwag maghandog nang walang saysay (walang wastong ritwal at layon) ng kṛśara at saṃyāva; huwag ding maghandog ng payasa (kaning-gatas) at mga keyk na apūpa. Huwag ding magharap ng hilaw na karne, devānna (pagkaing para sa mga diyos), o havīṃṣi (mga handog sa yajña) nang di nararapat.

Verse 23

यवागूं मातुलिङ्गं च मत्स्यानप्यनुपाकृतान् / नीपं कपित्थं प्लक्षं च प्रयत्नेन विवर्जयेत्

Sa masusing pag-iingat, iwasan ang yavāgū (malabnaw na lugaw), ang mātuliṅga (citron), at maging ang isdang hindi nalutong wasto; gayundin, talikdan ang nīpa, kapittha, at plakṣa.

Verse 24

पिण्याकं चोद्धृतस्नेहं देवधान्य तथैव च / रात्रौ च तिलसंबद्धं प्रयत्नेन दधि त्यजेत्

Dapat na maingat na iwasan ang pīṇyāka (latak ng langis), ang mga pagkaing inalisan ng taba, at ang deva-dhānya; at sa gabi, iwasan ang anumang inihanda na may linga, at talikdan din ang dahi (curd).

Verse 25

नाश्नीयात् पयसा तक्रं न बीजान्युपजीवयेत् / क्रियादुष्टं भावदुष्टमसत्संसर्गि वर्जयेत्

Huwag uminom ng buttermilk (takkra) kasabay ng gatas, at huwag mabuhay sa pakikipagkalakalan ng mga binhi. Iwasan ang taong marumi ang gawa, marumi ang loob, at ang sinumang nakikisama sa masasama.

Verse 26

केशकीटावपन्नं च सहृल्लेखं च नित्यशः / श्वाघ्रातं च पुनः सिद्धं चण्डालावेक्षितं तथा

Ang pagkaing nahaluan ng buhok o insekto, at yaong palagiang nadudumihan dahil sa pagdikit; pagkaing inamoy ng aso; pagkaing muling niluto matapos maluto na; at gayundin pagkaing natitigan ng isang Caṇḍāla—lahat ng ito’y ituring na marumi at iwasan.

Verse 27

उदक्यया च पतितैर्गवा चाघ्रातमेव च / अनर्चितं पुर्युं षितं पर्यायान्नं च नित्यशः

Ang pagkaing nahawakan ng babaeng may buwanang dalaw, ng mga itinakwil, o yaong inamoy ng baka; pagkaing hindi pa naialay ayon sa ritwal, pagkaing panis, o pagkaing niluto at itinabi para sa ibang araw—dapat iwasan ito sa lahat ng panahon.

Verse 28

काककुक्कुटसंस्पृष्टं कृमिभिश्चैव संयुतम् / मनुष्यैरप्यवघ्रातं कुष्ठिना स्पृष्टमेव च

Ang pagkaing nahawakan ng uwak o manok, pinamugaran ng uod, inamoy ng tao, o kahit nahawakan ng may ketong—ay dapat ituring na marumi.

Verse 29

न रजस्वलया दत्तं न पुंश्चाल्या सरोषया / मलबद्वाससा वापि परवासो ऽथ वर्जयेत्

Huwag tanggapin ang handog na ibinigay ng babaeng may buwanang dalaw; ni mula sa babaeng mahalay na nagbibigay nang may galit; gayundin, iwasan ang mula sa taong nakasuot ng maruruming kasuotan; at iwasan din ang anumang pag-aari ng iba.

Verse 30

विवत्सायाश्च गोः क्षीरमौष्ट्रं वानिर्दशं तथा / आविकं सन्धिनीक्षीरमपेयं मनुरब्रवीत्

Ipinahayag ni Manu na hindi dapat inumin: gatas ng bakang namatayan ng guya, gatas ng kamelyo, gatas na napiga bago lumipas ang sampung araw, gatas ng tupa, at gatas ng bakang nasa kalagayang ‘sandhinī’.

Verse 31

बलाकं हंसदात्यूहं कलविङ्कं शुकं तथा / कुररं च चकोरं च जालपादं च कोकिलम्

Kasama rin ang mga ibon: tagak (balāka), sisne (haṃsa) at ibong dātyūha, kalaviṅka, at loro (śuka); gayundin ang kurara, cakora, ang ibong-tubig na may lamad ang paa (jālapāda), at ang kokila (kukuko).

Verse 32

वायसं खञ्जरीटं च श्येनं गृध्रं तथैव च / उलूकं चक्रवाकं च भासं पारावतानपि / कपोतं टिट्टिभं चैव ग्रामकुक्कुटमेव च

“Bilangin ang mga ibong ito: uwak (vāyasa), khanjariṭa (wagtail), lawin (śyena) at buwitre (gṛdhra); kuwago (ulūka), cakravāka (mapulang gansa), bhāsa (ibong mandaragit) at mga kalapati; kalapating-dagat/kalapati (kapota), ibong ṭiṭṭibha, at pati manok na alaga sa bahay.”

Verse 33

सिंहव्याघ्रं च मार्जारं श्वानं शूकरमेव च / शृगालं मर्कटं चैव गर्दभं च न भक्षयेत्

Hindi dapat kainin ang laman ng: leon (siṃha), tigre (vyāghra), pusa (mārjāra), aso (śvāna), baboy (śūkara), asong-gubat/jakal (śṛgāla), unggoy (markaṭa), o asno (gardabha).

Verse 34

न भक्षयेत् सर्वमृगान् पक्षिणो ऽन्यान् वनेचरान् / जलेचरान् स्थलचरान् प्राणिनश्चेति धारणा

Huwag kainin ang anumang uri ng hayop—ni ang iba pang mga ibon at nilalang sa gubat—ni ang mga nilalang na gumagalaw sa tubig o sa lupa; ito ang itinakdang pagpipigil (dhāraṇā).

Verse 35

गोधा कूर्मः शशः श्वाविच्छल्यकश्चेति सत्तमाः / भक्ष्याः पञ्चनखा नित्यं मनुराह प्रिजापतिः

O pinakamainam sa mga banal, ang bayawak (godhā), pagong (kūrma), kuneho (śaśa), porcupine (śvāvit), at ang hayop na tinatawag na chalyaka—ang limang nilalang na may limang kuko ay ipinahayag na laging maaaring kainin; gayon ang wika ni Manu, si Prajāpati, Panginoon ng pag-aanak ng mga nilalang.

Verse 36

मत्स्यान् सशल्कान् भुञ्जीयान् मांसं रौरवमेवच / निवेद्य देवताभ्यस्तु ब्राह्मणेभ्यस्तु नान्यथा

Maaaring kumain ng isda lamang kung ito’y may kaliskis pa; at kung kakain ng karne, yaong pinahihintulutan lamang ayon sa tuntunin. Ngunit gawin ito matapos munang ihandog bilang naivedya sa mga diyos at sa mga brāhmaṇa—hindi sa ibang paraan.

Verse 37

मयूरं तित्तिरं चैव कपोतं च कपिञ्जलम् / वाध्रीणसं बकं भक्ष्यं मीनहंसपराजिताः

Ang pabo real, partridge, kalapati, at francolin ay maaaring kainin; gayundin, ang vādhrīṇasa at ang tagak ay pinahihintulutan bilang pagkain—(ang mga ibong ito) yaong sinasabing “napapailalim sa isda at sa mga sisne.”

Verse 38

शफरं सिंहतुण्डं च तथा पाठीनरोहितौ / मत्स्याश्चैते समुद्दिष्टा भक्षणाय द्विजोत्तमाः

“Śaphara, Siṃhatuṇḍa, at gayundin ang Pāṭhīna at Rohita—ang mga isdang ito ang tiyak na itinakda bilang nararapat kainin, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.”

Verse 39

प्रोक्षितं भक्षयेदेषां मांसं च द्विजकाम्यया / यथाविधि नियुक्तं च प्राणानामपि चात्यये

Kung ang kanilang karne ay nawisikan ayon sa ritwal (prokṣita) at naging karapat-dapat, maaari itong kainin kapag may pagnanais na tugunan ang pangangailangan ng mga dwija; at kapag iniutos nang wasto ayon sa tuntunin—maging sa oras ng kagipitan na nakataya ang buhay.

Verse 40

भक्षयेन्नैव मांसानि शेषभोजी न लिप्यते / औषधार्थमशक्तौ वा नियोगाद् यज्ञकारणात्

Hindi dapat kumain ng karne kailanman. Gayunman, ang kumakain lamang ng natira (śeṣa) matapos ang ritwal o handog ay hindi nadudungisan; gayundin kapag ito’y kinuha para sa panggagamot, sa kalagayang walang kakayahan, o kapag iniutos (niyoga) alang-alang sa yajña.

Verse 41

आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे दैवे वा मांसमुत्सृजेत् / यावन्ति पशुरोमाणि तावतो नरकान् व्रजेत्

Ang sinumang naanyayahan sa Śrāddha o sa handog para sa mga diyos (daiva-yajña) ngunit tumanggi sa alay na karne, mapapasa sa mga impiyerno na kasindami ng balahibo ng hayop.

Verse 42

अदेयं चाप्यपेयं च तथैवास्पृश्यमेव च / द्विजातीनामनालोक्यं नित्यं मद्यमिति स्थितिः

Para sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, ang alak ay itinatag na mahigpit na bawal: huwag ibigay, huwag inumin, ni huwag man lamang hipuin; iwasan kahit masilayan sa lahat ng oras—ganyan ang tiyak na tuntunin.

Verse 43

तस्मात् सर्वप्रकारेण मद्यं नित्यं विवर्जयेत् / पीत्वा पतति कर्मभ्यस्त्वसंभाष्यो भवेद् द्विजः

Kaya nga, sa lahat ng paraan ay laging umiwas sa nakalalasing na alak. Kapag nakainom, ang dalawang-ulit-na-ipinanganak ay mahuhulog mula sa itinakdang tungkulin at magiging taong di-dapat kausapin, itinatakwil sa lipunan.

Verse 44

भक्षयित्वा ह्यभक्ष्याणि पीत्वापेयान्यपि द्विजः / नाधिकारी भवेत् तावद् यावद् तन्न जहात्यधः

Ang dalawang-ulit-na-ipinanganak na kumain ng bawal kainin at uminom ng bawal inumin ay hindi magiging karapat-dapat sa mga banal na ritwal at disiplinang pagsasanay hangga’t hindi pa niya naihahagis palabas ang karumihang iyon mula sa ibabang bahagi.

Verse 45

तस्मात् परिहरेन्नित्यमभक्ष्याणि प्रयत्नतः / अपेयानि च विप्रो वै तथा चेद् याति रौरवम्

Kaya nga, ang isang brāhmaṇa ay dapat laging magsikap na iwasan ang bawal kainin at bawal inumin; sapagkat kung kumilos nang salungat, mapupunta siya sa impiyernong tinatawag na Raurava.