Adhyaya 11

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे देशमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवं सृष्ट्वा परीच्यादीन् देवदेवः पितामहः / सहैव मानसैः पुत्रैस्तताप परमं तपः

Ganito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na may anim na libong taludtod, sa Pūrva-bhāga—(dito nagsisimula) ang kabanata. Wika ni Panginoong Kūrma: Matapos likhain si Parīci at ang iba pang mga ṛṣi, si Pitāmaha Brahmā, ang Diyos ng mga diyos, kasama ang mga anak na isinilang sa isipan, ay nagsagawa ng pinakamataas na pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 2

तस्यैवं तपतो वक्त्राद् रुद्रः कालाग्निसन्निभः / त्रिशूलपाणिरीशानः प्रदुरासीत् त्रिलोचनः

Habang nagpapatuloy siya sa gayong tapas, si Rudra—na wari’y apoy ni Kāla (apoy ng Panahon)—ay nahayag mula sa kanyang mismong mukha: ang Panginoong Īśāna na may tatlong mata, tangan ang trisula.

Verse 3

अर्धनारीनरवपुः दुष्प्रेक्ष्यो ऽतिभयङ्करः / विभजात्मानमित्युक्त्वा ब्रह्मा चान्तर्दधे भयात्

Taglay ang anyong kalahating babae at kalahating lalaki—mahirap titigan at lubhang nakapanghihilakbot—sinabi niya, “Hatiin mo ang iyong sarili.” At si Brahmā, dahil sa takot, ay naglaho sa paningin.

Verse 4

तथोक्तो ऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वमथाकरोत् / बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा पुनः

Sa gayong utos, ginawa niya ang paglikha na dalawa: ang pagkababae at ang pagkalalaki. Muli, pinag-iba pa niya ang simulain ng pagkalalaki—ginawang sampu, at gayundin ay isang anyong iisa.

Verse 5

एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः / कपालोशादयो विप्रा देवकार्ये नियोजिताः

Ang labing-isang Rudra na ito ay ipinahayag na mga panginoon ng tatlong daigdig. Mula kay Kapālośa at iba pa, O mga brāhmaṇa, sila’y itinalaga sa gawain ng mga deva—sa banal na pamamahala.

Verse 6

सौम्यासौम्यैस्तथा शान्ताशान्तैः स्त्रीत्वं च स प्रभुः / बिभेद बहुधा देवः स्वरूपैरसितैः सितैः

Ang Panginoong Kataas-taasan ay nag-iba-iba ng Kanyang sarili sa maraming paraan—banayad at di-banayad, mapayapa at di-mapayapa, maging sa anyong pambabae—na nagpakita bilang Diyos sa mga anyong madilim at maliwanag.

Verse 7

ता वै विभूतयो विप्रा विश्रुताः शक्तयो भुवि / लक्ष्म्यादयो याभिरीशा विश्वंव्याप्नोति शाङ्करी

O mga Brahmin, ito nga ang mga bantog na vibhūti—mga kapangyarihang śakti sa daigdig—na nagsisimula kay Lakṣmī; sa pamamagitan ng mga ito, ang Kataas-taasang Diyosa, ang Śāṅkarī (kabiyak at lakas ni Śaṅkara), ay lumalaganap sa buong sansinukob.

Verse 8

विभज्य पुररीशानी स्वात्मानं शङ्कराद् विभोः / महादेवनियोगेन पितामहमुपस्थिता

Si Purarīśānī, matapos ihiwalay ang sariling diwa mula kay Śaṅkara—ang Panginoong lumalaganap sa lahat—ay lumapit kay Pitāmaha (Brahmā) ayon sa utos ni Mahādeva.

Verse 9

तामाह भगवान् ब्रह्मा दक्षस्य दुहिता भव / सापि तस्य नियोगेन प्रादुरासीत् प्रजापतेः

Sinabi ng Mapalad na Panginoong Brahmā sa kanya, “Maging anak na babae ka ni Dakṣa.” At siya, ayon sa pagtatalaga niya, ay nagpakita bilang supling ng Prajāpati.

Verse 10

नियोगाद् ब्रह्मणो देवीं ददौ रुद्राय तां सतीम् / दक्षाद् रुद्रो ऽपि जग्राह स्वकीयामेव शूलभृत्

Sa utos ni Brahmā, ibinigay ni Dakṣa ang Diyosa na si Satī kay Rudra; at si Rudra, ang may tangan ng trisula, ay tinanggap siya mula kay Dakṣa bilang kanyang tunay na kabiyak.

Verse 11

प्रजापतिं विनिन्द्यैषा कालेन परमेश्वरी / मेनायामभवत् पुत्री तदा हिमवतः सती

Sa paglipas ng panahon, ang Kataas-taasang Diyosa—matapos sawayin si Prajāpati (Dakṣa)—ay isinilang bilang anak na babae ni Menā, at muling naging Satī, ang anak ni Himavat.

Verse 12

स चापि पर्वतवरो ददौ रुद्राय पार्वतीम् / हिताय सर्वदेवानां त्रिलोकस्यात्मनो ऽपि च

Ang pinakadakilang bundok, ang Himālaya, ay ibinigay din si Pārvatī kay Rudra sa kasal—para sa kapakanan ng lahat ng mga deva, para sa ikabubuti ng tatlong daigdig, at maging para sa kanyang sariling pinakamataas na kabutihan.

Verse 13

सैषा माहेश्वरी देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती सुरासुरनमस्कृता

Siya nga ang Diyosa Maheshvarī, na kabahagi ng kalahating katawan ni Śaṅkara. Siya ang mapalad na Shakti ni Śiva: si Satī, si Haimavatī (Pārvatī), na iginagalang at sinasamba ng mga deva at mga asura.

Verse 14

तस्याः प्रभावमतुलं सर्वे देवाः सवासवाः / विन्दन्ति मुनयो वेत्ति शङ्करो वा स्वयं हरिः

Kinikilala ng lahat ng mga deva—kasama si Indra—ang di-mapapantayang kapangyarihan niya; natatanaw din ito ng mga muni. At ang ganap na pagkaalam nito ay tunay na nasa kay Śaṅkara (Śiva), o kay Hari (Viṣṇu) mismo.

Verse 15

एतद् वः कथितं विप्राः पुत्रत्वं परमेष्ठिनः / ब्रह्मणः पद्मयोनित्वं शङ्करस्यामितौजसः

O mga Brāhmaṇa na mga pantas, naipahayag ko na sa inyo ang tungkol sa pagiging anak ni Parameṣṭhin (Brahmā), ang pagiging “isinilang sa lotus” ni Brahmā, at ang di-masukat na kaningningan ni Śaṅkara.

Verse 16

सूत उवाच इत्याकर्ण्याथ मुनयः कूर्मरूपेण भाषितम् / विष्णुना पुनरेवैनं प्रणता हरिम्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig nila ang mga salitang binigkas ni Viṣṇu sa anyong Kūrma (Pagong), ang mga pantas ay muling yumukod at nagpatirapa nang may debosyon sa Panginoong Hari.

Verse 17

ऋषय ऊचुः कैषा भगवती देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

Wika ng mga ṛṣi: “Sino ang pinagpalang Diyosa—yaong kalahati ng katawan ni Śaṅkara—na tinatawag na Śivā, Satī, at Haimavatī? Ipaliwanag Mo nang wasto sa amin na nagtatanong.”

Verse 18

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा मुनीनां पुरुषोत्तमः / प्रत्युवाच महायोगी ध्यात्वा स्वं परमं पदम्

Nang marinig ang mga salita ng mga muni, ang Kataas-taasang Persona—ang Dakilang Yogin—ay sumagot matapos magnilay sa Kanyang sariling pinakamataas na kalagayan at tahanan.

Verse 19

श्रीकूर्म उवाच पुरा पितामहेनोक्तं मेरुपृष्ठे सुशोभनम् / रहस्यमेतद् विज्ञानं गोपनीयं विशेषतः

Wika ni Śrī Kūrma: “Noong unang panahon, itinuro ito ng Pitāmaha (Brahmā) sa maringal na dalisdis ng Bundok Meru. Ito’y lihim na kaalamang mataas, na dapat ingatan at itago nang may natatanging pag-iingat.”

Verse 20

सांख्यानां परमं सांख्यं ब्रह्मविज्ञानमुत्तमम् / संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामेकमोचनम्

Sa lahat ng Sāṃkhya, ang pinakadakilang Sāṃkhya ay ang kataas-taasang kaalaman tungkol sa Brahman; ito lamang ang iisang paglaya para sa mga nilalang na nalulunod sa karagatan ng saṃsāra.

Verse 21

या सा माहेश्वरी शक्तिर्ज्ञानरूपातिलालसा / व्योमसंज्ञा परा काष्ठा सेयं हैमवती मता

Ang kataas-taasang Shakti ni Maheshvara, na laging uhaw sa anyo ng Kaalaman, ay tinatawag na “Vyoma”—ang laganap na kalawakan—ang sukdulang hangganan at huling kalagayan; siya ang kinikilalang Haimavatī.

Verse 22

शिवा सर्वगतानान्ता गुणातीता सुनिष्कला / एकानेकविभागस्था ज्ञानरूपातिलालसा

Siya—Śivā, ang Mapalad na Kataas-taasan—ay laganap sa lahat at walang hanggan; lampas sa mga guṇa at ganap na walang bahagi. Bagama’t iisa, siya ang saligan ng maraming pagkakahati, at ang kanyang anyo ay kamalayan, laging nakatuon sa paggising ng tunay na kaalaman.

Verse 23

अनन्या निष्कले तत्त्वे संस्थिता तस्य तेजसा / स्वाभाविकी च तन्मूला प्रभा भानोरिवामला

Hindi siya naiiba sa Kanya; nananahan siya sa walang-bahaging Katotohanan sa pamamagitan ng ningning ng Kanya. Likas na kaugnay at nakaugat sa Kanya, siya ang walang-dungis na liwanag—gaya ng dalisay na sinag ng araw.

Verse 24

एका माहेश्वरी शक्तिरनेकोपाधियोगतः / परावरेण रूपेण क्रीडते तस्य सन्निधौ

Ang Maheshvarī na Shakti ni Śiva ay iisa; ngunit sa pakikibagay sa maraming upādhi (mga hanggahang pantakip), siya’y naglīlā, nagpapakita sa mataas at mababang anyo, sa mismong harapan ng Kataas-taasang Panginoon.

Verse 25

सेयं करोति सकलं तस्याः कार्यमिदं जगत् / न कार्यं नापि करणमीश्वरस्येति सूरयः

Siya—ang Banal na Kapangyarihan—ang gumaganap ng lahat; ang buong sansinukob na ito ay bunga niya. Ipinahahayag ng mga pantas na ang Īśvara ay walang gawaing dapat tapusin, ni anumang kasangkapan upang gawin iyon.

Verse 26

चतस्त्रः शक्तयो देव्याः स्वरूपत्वेन संस्थिताः / अधिष्ठानवशात् तस्याः शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः

Ang Diyosa ay nagtataglay ng apat na śakti, na nakatindig bilang mismong likas na anyo Niya. Ayon sa pagkakaiba ng Kanyang mga luklukan ng pagpapakita, makinig kayo, O pinakadakila sa mga muni.

Verse 27

शान्तिर्विद्या प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्चेतिताः स्मृतः / चतुर्व्यूहस्ततो देवः प्रोच्यते परमेश्वरः

Śānti (kapayapaan), Vidyā (banal na kaalaman), Pratiṣṭhā (matatag na pagkakatatag), at Nivṛtti (pag-urong at pagtalikod sa daigdig) — ito ang inaalaala bilang mga kapangyarihan Niya; kaya si Parameśvara ay itinuturo bilang Diyos ng apat-na-pagpapakita (catur-vyūha).

Verse 28

अनया परया देवः स्वात्मानन्दं समश्नुते / चतुर्ष्वपि च वेदेषु चतुर्मूर्तिर्महेश्वरः

Sa pamamagitan ng pinakamataas na bhakti na ito, tinatamo ng Banal ang kaligayahang-Ātman ng Kanyang sarili. Tunay, sa apat na Veda, si Maheśvara ay ipinahahayag bilang may apat na anyo (catur-mūrti).

Verse 29

अस्यास्त्वनादिसंसिद्धमैश्वर्यमतुलं महत् / तत्सम्बन्धादनन्ताया रुद्रेण परमात्मना

Ang Kanyang dakila at di-mapapantayang kapangyarihang-paghahari ay walang pasimula at walang hanggan nang natatatag. At dahil sa ugnayan Niya kay Rudra, ang Paramātman, Siya ay nakikilala bilang Anantā—ang Walang Hanggan.

Verse 30

सैषा सर्वेश्वरी देवी सर्वभूतप्रवर्तिका / प्रोच्यते भगवान् कालो हरिः प्राणो महेश्वरः

Siya nga ang Dakilang Diyosa, ang Panginoon sa lahat, ang Tagapag-udyok ng lahat ng nilalang. Siya rin ay sinasambit bilang Bhagavān: Kāla (Panahon), Hari, Prāṇa (hininga ng buhay), at Maheśvara.

Verse 31

तत्र सर्वमिदं प्रोतमोतं चैवाखिलं जगत् / स कालो ऽग्निर्हरो रुद्रो गीयते वेदवादिभिः

Sa Kanya, ang buong sansinukob na ito ay hinabing magkakaugnay—tunay, ang lahat ng mga daigdig. Siya ring iisa ang inaawit ng mga tagapagpaliwanag ng Veda bilang Panahon, bilang Apoy, bilang Hara, at bilang Rudra.

Verse 32

कालः सृजति भूतानि कालः संहरते प्रजाः / सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

Ang Panahon ang nagpapakita ng mga nilalang; ang Panahon din ang muling naglalaho at nagbabalik ng lahat. Lahat ay nasa ilalim ng paghahari ng Panahon, ngunit ang Panahon ay hindi nasasakop ninuman.

Verse 33

प्रधानं पुरुषस्तत्त्वं महानात्मा त्वहङ्कृतिः / कालेनान्यानि तत्त्वानि समाविष्टानि योगिना

Ang Pradhāna (unang Kalikasan) at Puruṣa (Kamalayan) ang mga saligang tattva; mula rito sumisibol ang Mahat (Dakilang Prinsipyo, talinong kosmiko) at saka ang Ahaṅkāra (damdaming “ako”). Sa takbo ng Panahon, ang iba pang mga tattva ay hinihila pabalik at pinagsasanib—ng Yogin na nakaaalam ng landas ng paglalagom (laya).

Verse 34

तस्य सर्वजगत्सूतिः शक्तिर्मायेति विश्रुता / तयेदं भ्रामयेदीशो मायावी पुरुषोत्तमः

Ang Kanyang kapangyarihan—na siyang pinagmumulan ng buong sansinukob—ay tanyag bilang Māyā. Sa mismong Māyā na iyon, ang Panginoon, ang mahiwagang tagapaghawak ng ilusyon, ang Puruṣottama, ay pinaiikot ang daigdig na ito sa pagkahumaling at pagkalito.

Verse 35

सैषा मायात्मिका शक्तिः सर्वाकारा सनातनी / वैश्वरूप्यं महेशस्य सर्वदा संप्रकाशयेत्

Ito yaong walang hanggang Kapangyarihan (Śakti), na ang likas ay Māyā at nag-aanyong lahat; siya ang laging nagpapahayag ng unibersal na anyo ni Mahādeva (Maheśvara) magpakailanman.

Verse 36

अन्याश्च शक्तयो मुख्यास्तस्य देवस्य निर्मिताः / ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिः प्राणशक्तिरिति त्रयम्

Mula sa Panginoong iyon ay nahayag din ang iba pang pangunahing kapangyarihan: ang kapangyarihan ng kaalaman, ang kapangyarihan ng pagkilos, at ang kapangyarihan ng hiningang-buhay (prāṇa)—ang tatlong ito.

Verse 37

सर्वासामेव शक्तीनां शक्तिमन्तो विनिर्मिताः / माययैवाथ विप्रेन्द्राः सा चानादिरनन्तया

Ang lahat ng nagtataglay ng kapangyarihan ay hinubog mula sa kabuuan ng mga kapangyarihan—tunay na sa pamamagitan lamang ng Māyā, O pinakadakila sa mga Brahmin; at ang Māyā na iyon ay walang pasimula, inaalalayan ng Walang-Hanggan.

Verse 38

सर्वशक्त्यात्मिका माया दुर्निवारा दुरत्यया / मायावी सर्वशक्तीशः कालः कालकारः प्रभुः

Ang Māyā—na ang likas na anyo ay binubuo ng lahat ng kapangyarihan—ay di-mapipigil at mahirap tawirin. Ang Panginoon, ang may hawak ng Māyā, ang hari ng lahat ng kapangyarihan—si Kāla (Panahon) mismo—ang Prabhu na humuhubog sa panahon.

Verse 39

करोति कालः सकलं संहरेत् काल एव हि / कालः स्थापयते विश्वं कालाधीनमिदं जगत्

Si Kāla (Panahon) ang gumaganap ng lahat; tunay na si Panahon lamang ang muling naglalaho at humihila pabalik sa lahat. Si Panahon ang nagtatatag ng sansinukob, at ang daigdig na ito ay nasa ilalim ng pamamahala ng Panahon.

Verse 40

लब्ध्वा देवाधिदेवस्य सन्निधिं परमेष्ठिनः / अनन्तस्याखिलेशस्य शंभोः कालात्मनः प्रभोः

Nang makamtan ang malapit na pagdalo sa Diyos ng mga diyos—ang Kataas-taasang Panginoon, ang Walang-Hanggan, ang Tagapaghari ng lahat—si Śambhu, na siyang Sarili ng Kāla (Panahon), ang dakilang Prabhu.

Verse 41

प्रधानं पुरुषो माया माया चैवं प्रपद्यते / एका सर्वगतानन्ता केवला निष्कला शिवा

Ang Pradhāna (unang Kalikasan), ang Puruṣa (prinsipyong may kamalayan), at ang Māyā—ganito inihahayag ang Māyā. Gayunman, Siya ay Iisa: sumasaklaw sa lahat at walang hanggan, ganap at walang bahagi—Śivā, ang mapalad na Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 42

एका शक्तिः शिवैको ऽपि शक्तिमानुच्यते शिवः / शक्तयः शक्तिमन्तो ऽन्ये सर्वशक्तिसमुद्भवाः

Iisa ang Kapangyarihan (Śakti); at ang iisang Śiva ay tinatawag ding Taglay ng Kapangyarihan (Śaktimān). Lahat ng iba pang kapangyarihan at ang mga nagtataglay nito ay sumisibol mula sa kabuuan ng Kapangyarihang iyon.

Verse 43

शक्तिशक्तिमतोर्भेदं वदन्ति परमार्थतः / अभेदं चानुपश्यन्ति योगिनस्तत्त्वचिन्तकाः

Sa sukdulang katotohanan, sinasabi nilang may pagkakaiba ang Śakti (banal na kapangyarihan) at ang Śaktimat (Taglay ng kapangyarihan); ngunit ang mga yogin—mga nagmumuni sa tunay na diwa—ay tuwirang nakakakita rin ng kanilang di-pagkakaiba.

Verse 44

शक्तयो गिरजा देवी शक्तिमन्तो ऽथ शङ्करः / विशेषः कथ्यते चायं पुराणे ब्रह्मवादिभिः

Ang mga śakti ay si Girijā Devī (Pārvatī), at ang śaktimān, ang nagtataglay ng mga śakti, ay si Śaṅkara. Ang natatanging pagkakaibang ito ay itinuturo sa Purāṇa ng mga tagapagsalaysay ng Brahman.

Verse 45

भोग्या विश्वेश्वरी देवी महेश्वरपतिव्रता / प्रोच्यते भगवान् भोक्ता कपर्दे नीललोहितः

Ang Diyosa—si Viśveśvarī, tapat na pativrata kay Maheśvara bilang Panginoon—ay ipinahahayag na “tinatamasa” (bhogyā). Samantalang ang Bhagavān—si Kapardin, si Nīlalohita na bughaw-at-mapula—ay ipinahahayag na “tumatamasa” (bhoktā).

Verse 46

मन्ता विश्वेश्वरो देवः शङ्करो मन्मथान्तकः / प्रोच्यते मतिरीशानी मन्तव्या च विचारतः

Siya ang Panloob na Patnubay (ang Nag-iisip), ang Panginoon ng sansinukob—Diyos; si Śaṅkara, ang pumatay kay Manmatha (Kāma). Itinuturo ang pagkaunawang ito bilang talinong isinilang mula kay Īśānī (kapangyarihan ng Panginoon), at dapat pagnilayan nang may maingat na pag-unawa.

Verse 47

इत्येतदखिलं विप्राः शक्तिशक्तिमदुद्भवम् / प्रोच्यते सर्ववेदेषु मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

Kaya nga, O mga Brahmana, ang buong aral na ito—na nagmumula sa Śakti at sa Śaktimān (ang Kapangyarihan at ang Panginoon ng Kapangyarihan)—ay itinuturo sa lahat ng Veda ng mga muni na nakakakita ng katotohanan.

Verse 48

एतत् प्रदर्शितं दिव्यं देव्या माहात्म्यमुत्तमम् / सर्ववेदान्तवेदेषु निश्चितं ब्रह्मवादिभिः

Sa gayon, naipahayag ang banal at walang kapantay na kadakilaan ng Devī. Ito’y pinagtitibay nang may katiyakan sa lahat ng aral ng Vedānta ng mga nakaaalam at nagsasalita tungkol sa Brahman.

Verse 49

एकं सर्वगतं सूक्ष्मं कूटस्थमचलं ध्रुवम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

Ang kataas-taasang kalagayan ni Mahādevī ay iisa, laganap sa lahat, maselan at banayad, di-nagbabago, di-nakikilos, at walang hanggan. Ito’y tuwirang nasisilayan ng mga yogin sa pangitain ng pagninilay.

Verse 50

आनन्दमक्षरं ब्रह्म केवलं निष्कलं परम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

Ang Brahman na iyon ay mismong kaligayahan—di-nasisira (akṣara), ganap, walang bahagi, at kataas-taasan. Tuwirang nasisilayan ito ng mga yogin bilang pinakamataas na kalagayan: ang sukdulang tahanan ni Mahādevī.

Verse 51

परात्परतरं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम् / अनन्तप्रकृतौ लीनं देव्यास्तत् परमं पदम्

Ang Katotohanang higit pa sa pinakamataas ay walang hanggan—si Śiva, ang Di-Nabibigo (Acyuta). Nalulusaw sa walang hanggang Prakṛti; yaon ang Kataas-taasang Tahanan ni Devī.

Verse 52

शुभं निरञ्जनं शुद्धं निर्गुणं द्वैतवर्जितम् / आत्मोपलब्धिविषयं देव्यास्तत् परमं पदम्

Ang kataas-taasang kalagayan ni Devī ay mapalad, walang dungis, dalisay, lampas sa mga guṇa, at walang anumang dalawahan; natatalos lamang sa tuwirang pagsasakatuparan ng Sarili (Ātman).

Verse 53

सैषा धात्री विधात्री च परमानन्दमिच्छताम् / संसारतापानखिलान् निहन्तीश्वरसंश्रया

Ang aral/pagsasanay na ito ay kapwa tagapagtaguyod at tagapag-ayos; para sa mga naghahangad ng sukdulang kaligayahan, winawasak nito ang lahat ng pagliyab ng saṃsāra—sapagkat nakaugat sa pagkanlong kay Īśvara, ang Panginoon.

Verse 54

तस्माद् विमुक्तिमन्विच्छन् पार्वतीं परमेश्वरीम् / आश्रयेत् सर्वभावानामात्मभूतां शिवात्मिकाम्

Kaya ang naghahangad ng ganap na paglaya ay dapat manangan kay Pārvatī, ang Kataas-taasang Diyosa (Parameśvarī)—siya ang Sarili ng lahat ng nilalang at ang kanyang diwa ay Śiva.

Verse 55

लब्ध्वा च पुत्रीं शर्वाणीं तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / सभार्यः शरं यातः पार्वतीं परमेश्वरीम्

At nang makamtan ang isang anak na babaeng nagngangalang Śarvāṇī—matapos magsagawa ng napakahirap na tapas—siya, kasama ang kanyang asawa, ay nagtungo upang manangan kay Pārvatī, ang Kataas-taasang Diyosa (Parameśvarī).

Verse 56

तां दृष्ट्वा जायमानां च स्वेच्छयैव वराननाम् / मेना हिमवतः पत्नी प्राहेदं पर्वतेश्वरम्

Nang makita ang dalagang may marikit na mukha na isinilang ayon sa sariling kalooban, si Menā—maybahay ni Himavat—ay nagsalita ng mga salitang ito sa Panginoon ng mga bundok.

Verse 57

मेनोवाच पश्य बालामिमां राजन् राजीवसदृशाननाम् / हिताय सर्वभूतानां जाता च तपसावयोः

Wika ni Menā: “Masdan mo ang batang dalagang ito, O Hari—ang mukha niya’y tulad ng lotus. Ipinanganak siya mula sa aming dalawa na nag-tapasya, para sa kapakanan ng lahat ng nilalang.”

Verse 58

सो ऽपि दृष्ट्वा ततः पुत्रीं तरुणादित्यसन्निभाम् / कपर्दिनीं चतुर्वक्त्रां त्रिनेत्रामतिलालसाम्

At siya man, nang makita ang anak na babae—nagniningning na parang bagong sumisikat na araw—ay namasdan siyang may buhol-buhol na buhok, may apat na mukha, may tatlong mata, at lubhang kaakit-akit.

Verse 59

अष्टहस्तां विशालाक्षीं चन्द्रावयवभूषणाम् / निर्गुणां सगुणां साक्षात् सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

Nasdan ko Siya na may walong kamay at malalawak na mata, pinalamutian ng mga hiyas ng buwan; datapwat sa katotohanan Siya’y kapwa Nirguṇa at Saguṇa, hayag na naririto, at malaya sa anumang pagpapakita bilang may-roon o wala.

Verse 60

प्रणम्य शिरसा भूमौ तेजसा चातिविह्वलः / भीतः कृताञ्जलिस्तस्याः प्रोवाच परमेश्वरीम्

Yumukod siya na ang ulo’y idinampi sa lupa, lubhang nayanig sa ningning Niya at nanginginig sa pagkatakot; saka, nakapagdaupang-palad, nagsalita siya sa Kataas-taasang Diyosa.

Verse 61

हीमवानुवाच का त्वं देवि विशालाक्षि शशाङ्कावयवाङ्किते / न जाने त्वामहं वत्से यथावद् ब्रूहि पृच्छते

Wika ni Himavān: “O Diyosa na malalaki ang mga mata, na may palamuting tanda ng buwan, sino ka? Mahal kong anak, hindi pa kita nakikilala. Ipagpaliwanag mo nang wasto, sapagkat ako’y nagtatanong.”

Verse 62

गिरीन्द्रवचनं श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी / व्याजहार महाशैलं योगिनामभयप्रदा

Nang marinig ang mga salita ni Girīndra, ang Panginoon ng mga bundok, noon ang Kataas-taasang Diyosa ay nagsalita sa dakilang bundok—siya na nagbibigay ng kawalang-takot sa mga yogin.

Verse 63

देव्युवाच मां विद्ध परमां शक्तिं परमेश्वरसमाश्रयाम् / अनन्यामव्ययामेकां यां पश्यन्ति मुमुक्षवः

Sinabi ng Diyosa: “Kilalanin mo Ako bilang Kataas-taasang Śakti, na nananahan at umaasa sa Kataas-taasang Panginoon. Ako ang iisa, di-nasisira, di-dalawa—ang Śakti na nasisilayan ng mga naghahangad ng paglaya.”

Verse 64

अहं वै सर्वभावानात्मा सर्वान्तरा शिवा / शाश्वतैश्वर्यविज्ञानमूर्तिः सर्वप्रवर्तिका

“Ako lamang ang Sarili (Ātman) ng lahat ng nilalang—si Śivā na nananahan sa loob ng lahat bilang panloob na Presensya. Ako ang anyo ng walang-hanggang pagka-Panginoon at tunay na kaalaman, ang nagpapakilos sa lahat at nagtutulak sa bawat gawain.”

Verse 65

अनन्तानन्तमहिमा संसारार्णवतारिणी / दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे रूपमैश्वरम्

“Sa walang-hanggang at walang-sukat na kadakilaan, Ako ang tumatawid sa mga nilalang sa karagatan ng saṃsāra. Ibinibigay Ko sa iyo ang banal na paningin—masdan mo ngayon ang Aking anyong makapangyarihan (aiśvara).”

Verse 66

एतावदुक्त्वा विज्ञानं दत्त्वा हिमवते स्वयम् / स्वं रूपं दर्शयामास दिव्यं तत् पारमेश्वरम्

Pagkasambit ng gayon at pagkakaloob ng tunay na pag-unawa kay Himavat, ang Panginoon mismo ay naghayag ng Kanyang sariling anyo—dibino, lampas sa lahat, at kataas-taasang Parameśvara.

Verse 67

कोटिसूर्यप्रितीकाशं तेजोबिम्बं निराकुलम् / ज्वालामालासहस्त्राढ्यं कालानलशतोपमम्

Nasdan niya ang isang ganap na bilog ng banal na liwanag, kumikislap na tila sampung milyong araw—walang ligalig, lubos na payapa—pinalamutian ng libo-libong kuwintas ng apoy, na wari’y sandaang apoy ng Panahon (kālāgni).

Verse 68

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्ष जटामण्डलमण्डितम् / त्रिशूलवरहस्तं च घोररूपं भयानकम्

“(Nasdan niya Siya) na may nakapanghihilakbot na pangil, di-matitinag, pinalamutian ng paikot na bunton ng jaṭā; tangan ang trisula—anyong mabagsik at nakagigimbal.”

Verse 69

प्रशान्तं सौम्यवदनमनन्ताश्चर्यसंयुतम् / चन्द्रावयवलक्ष्माणं चन्द्रकोटिसमप्रभम्

Siya’y lubos na payapa, may mahinahong mukha na mapagpala, taglay ang walang-hanggang kababalaghan; may kagandahang tulad ng buwan, at nagniningning na gaya ng sampung milyong buwan.

Verse 70

किरीटिनं गदाहस्तं नूपुरैरुपशोभितम् / दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम्

Siya’y may korona, tangan ang pamalo (gada), at pinalalamutian ng mga pulseras sa bukung-bukong; suot ang makalangit na kuwintas ng bulaklak at kasuotan, at pinahiran ng banal na pabango.

Verse 71

शङ्खचक्रधरं काम्यं त्रिनेत्रं कृत्तिवाससम् / अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमाभ्यन्तरं परम्

Dapat Siyang pagnilayan bilang kanais-nais na Panginoon na may hawak na kabibe at diskos; bilang Tatlong-Mata na nakabalot sa balat; naroroon sa loob ng itlog ng sansinukob at lampas din dito—Kataas-taasan, hayag sa labas at nananahan sa loob.

Verse 72

सर्वशक्तिमयं शुभ्रं सर्वाकारं सनातनम् / ब्रह्मोन्द्रोपेन्द्रयोगीन्द्रैर्वन्द्यमानपदाम्बुजम्

Siya ang sagisag ng lahat ng kapangyarihan, maningning at dalisay; ang Walang-Hanggan na tumatanggap ng lahat ng anyo—ang mga paang-loto Niya’y sinasamba nina Brahmā, Indra, Upendra (Viṣṇu), at ng mga dakilang yogin.

Verse 73

सर्वतः पाणिपादान्तं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् / सर्वमावृत्य तिष्ठन्तं ददर्श परमेश्वरम्

Nasdan niya ang Kataas-taasang Panginoon—na ang mga kamay at paa ay nasa lahat ng dako, at ang mga mata, ulo, at mukha ay sa bawat panig—nakatindig habang nilulukuban at pinupuno ang buong pag-iral.

Verse 74

दृष्ट्वा तदीदृशं रूपं देव्या माहेश्वरं परम् / भयेन च समाविष्टः स राजा हृष्टमानसः

Nang masdan ang gayong anyo—ang kataas-taasang pagpapakita ng Diyosa na tulad ni Maheśvara—ang hari’y sinaklot ng banal na pangamba, subalit ang kanyang puso’y napuspos ng galak.

Verse 75

आत्मन्याधाय चात्मानमोङ्कारं समनुस्मरन् / नाम्नामष्टसहस्त्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम्

Inilagak niya ang sarili sa Sarili, at walang patid na inalaala ang pantig na Oṁ; saka niya pinuri ang Kataas-taasang Diyosa sa pamamagitan ng walong libong Banal na Pangalan.

Verse 76

हीमवानुवाच शिवोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला / शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वती परमाक्षरा

Wika ni Himavān: “Si Śivā-Umā ang Kataas-taasang Śakti—walang hanggan, walang bahagi, at dalisay na walang dungis. Siya ang Kapayapaan mismo; ang maharlikang lakas ng MahāĪśvara; walang hanggan sa panahon, walang kupas, at ang Sukdulang Di-Nasisirang Katotohanan.”

Verse 77

अचिन्त्या केवलानन्त्या शिवात्मा परमात्मिका / अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा सर्वगाचला

Siya’y di-maaaring maunawaan—ganap at walang hanggan; ang Sarili niya ay si Śiva, at ang diwa niya’y ang Paramātman. Walang pasimula, di-nasisira, at dalisay; may likas na pagka-Diyos—sumasaklaw sa lahat at nananatiling di-nakikilos.

Verse 78

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला / महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना

Nanahan siya bilang Isa at bilang marami sa lahat ng kalagayang may pagkakaiba-iba; lampas siya sa Māyā, lubos na dalisay. Siya ang Mahāmāheśvarī, dakilang kapangyarihan ni Maheśvara; siya ang Katotohanan mismo—Mahādevī, walang bahid.

Verse 79

काष्ठा सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा / नन्दा सर्वात्मिका विद्या ज्योतीरूपामृताक्षरा

Siya ang Kāṣṭhā, nananahan sa kaloob-looban ng lahat; siya ang cicchakti, kapangyarihan ng Kamalayan, na may matinding pananabik na magpahayag. Siya si Nandā, ang Vidyā na siyang Sarili ng lahat; siya’y anyo ng Liwanag, at ang kanyang mga pantig ay amṛta, nektar ng kawalang-kamatayan.

Verse 80

शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा / व्योममूर्तिर्व्योमलया व्योमाधाराच्युतामरा

Siya ang Kapayapaan mismo—matibay na saligan ng lahat; siya ang kapangyarihan ng nivṛtti, ang pag-urong pabalik, na nagkakaloob ng kawalang-kamatayan. Ang anyo niya’y gaya ng malawak na langit; siya’y natutunaw sa Ganap na tulad-langit; siya’y nakasalig sa vyoma—dalisay na espasyo ng kamalayan—ang Di-nasisira at Di-namamatay na Diyos.

Verse 81

अनादिनिधनामोघा कारणात्मा कलाकला / क्रतुः प्रथमजा नाभिरमृतस्यात्मसंश्रया

Siya’y walang simula at walang wakas, di nagkukulang—Siya ang Sarili ng sanhi, pinagmumulan ng lahat ng bahagi at kapangyarihan. Siya ang kratu, ang banal na ritwal; ang unang-silang na simulain; ang pusod na pinagmumulan ng amṛta, ang walang-kamatayan—nakasalig lamang sa Kanyang Sarili.

Verse 82

प्राणेश्वरप्रिया माता महामहिषघातिनी / प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी

Siya ang minamahal ng Panginoon ng buhay-hininga, ang Ina ng sansinukob, ang pumatay sa dakilang demonyong kalabaw. Siya ang Reyna ng prāṇa, ang mismong anyo ng hiningang-buhay, at ang Kataas-taasang Ginang ng Pradhāna (Prakṛti) at Puruṣa.

Verse 83

सर्वशक्तिकलाकारा ज्योत्स्ना द्योर्महिमास्पदा / सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी

Siya ang anyo at katawan ng lahat ng śakti at ng kanilang mga sining; ang liwanag ng buwan na luklukan ng karangalan ng langit. Siya ang tagapag-ayos ng bawat gawain, at ang Kataas-taasang Ginang ng Panginoon ng lahat ng nilalang.

Verse 84

अनादिरव्यक्तगुहा महानन्दा सनातनी / आकाशयोनिर्योगस्था महायोगेश्वरेश्वरी

Siya’y walang simula, nakatago sa di-nahahayag bilang lihim na kailaliman ng lahat; ang Dakilang Kaligayahan, walang hanggan. Ipinanganak mula sa lawak ng ākāśa, nakatatag sa Yoga, Siya ang Kataas-taasang Ginang ng Mahāyoga, ang Yogēśvarī na naghahari.

Verse 85

महामाया सुदुष्पूरा मूलप्रकृतिरीश्वरी / संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा

Siya ang Mahāmāyā, di masukukat at mahirap tawirin; ang mismong Mūla-Prakṛti na naghahari. Siya ang sinapupunan ng saṃsāra, ganap sa lahat ng aspeto, at ang bukal na pinagmumulan ng lahat ng kapangyarihan.

Verse 86

संसारपारा दुर्वारा दुर्निरोक्ष्या दुरासदा / प्राणशक्तिः प्रणविद्या योगिनी परमा कला

Siya ang malayong pampang na lampas sa saṃsāra—mahirap tawirin, di madaling marating, mahirap masilayan, at hindi madaling lapitan. Siya ang lakas ng hininga-buhay, ang karunungan ng Pranava (Oṃ), ang Yoginī—ginang ng yoga, at ang kataas-taasang kalā, ang banal na kapangyarihang lumilikha.

Verse 87

महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसंभवा / अनाद्यनन्तविभवा परार्था पुरुषारणिः

Siya ang Mahā-vibhūti, ang dakilang kapangyarihang kosmiko—di matitinag at di magagapi—isinilang mula sa ugat na Prakṛti. Walang pasimula at may walang-hanggang kakayahan, Siya’y umiiral alang-alang sa Puruṣa, at Siya ang pamalong panghalo na nagpapahayag ng paglitaw ng Puruṣa.

Verse 88

सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया / शब्दयोनिः शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा

Siya ang kapangyarihang nagsasagawa ng paglikha, pagpapanatili, at paglalansag—napakahirap ilarawan at di malalampasan. Siya ang bukal ng tunog at Siya mismo ang Banal na Salita; Siya’y tinatawag na Nāda, at ang anyo Niya ay ang Nāda mismo.

Verse 89

प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका / पुराणी चिन्मयी पुंसामादिः पुरुषरूपिणी

Nilalampasan Niya ang Pradhāna (unang Kalikasan) at ang Puruṣa (prinsipyo ng kamalayan), ngunit Siya rin ang pinakadiwa ng Pradhāna at Puruṣa. Siya ang Sinaunang Isa, dalisay na kamalayan; para sa mga nilalang na may katawan, Siya ang unang sanhi at nag-aanyong Dakilang Tao ng sansinukob.

Verse 90

भूतान्तरात्मा कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता / जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता

Siya ang Panloob na Sarili na nananahan sa lahat ng nilalang, ang Kūṭastha—ang di-nagbabagong saligan; Siya’y kinikilala bilang Mahāpuruṣa. Lampas sa kapanganakan, kamatayan, at katandaan, Siya’y puspos ng lahat ng kapangyarihan.

Verse 91

व्यापिनी चानवच्छिन्ना प्रधानानुप्रवेशिनी / क्षेत्रज्ञशक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता

Siya’y laganap sa lahat at walang putol; pumapasok Siya sa Pradhāna (likas na pinagmulan). Siya ang Śakti ng Kṣetrajña (Nakaaalam sa larangan), may tanda ng Avyakta (Di-nahahahayag), at ganap na walang dungis.

Verse 92

अनादिमायसंभिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुहा / महामायासमुत्पन्ना तामसी पौरुषी ध्रुवा

Ang Prakṛti—ang lihim na “yungib” na saligan ng paglitaw—ay hinabing kasama ng Māyā na walang pasimula at binubuo ng tatlong prinsipyo. Ipinanganak mula sa Mahā-Māyā, siya’y may likas na tamas, kaugnay ng Puruṣa, at matatag sa kanyang gampanin.

Verse 93

व्यक्ताव्यक्तात्मिकाकृष्णा रक्ताशुक्ला प्रसूतिका / अकार्या कार्यजननी नित्यं प्रसवधर्मिणी

Siya’y may likas na kapwa nahahayag at di-nahahahayag; maitim ang anyo, taglay ang katangiang pula at puti—Siya ang pinagmumulan ng pag-aanak. Bagaman Siya mismo’y di nalilikha, Siya ang nagsisilang ng lahat ng bunga; at ang Kanyang kalikasan ay walang humpay na paglikha.

Verse 94

सर्गप्रलयनिर्मुक्ता सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी / ब्रह्मगर्भा चतुर्विशा पद्मनाभाच्युतात्मिका

Hindi Siya nadadapuan ng paglikha at pagkalusaw, gayunma’y taglay Niya ang gampanin ng paglikha, pag-iingat, at pag-urong. Siya ang sinapupunan ni Brahmā; Siya ang dalawampu’t apat na prinsipyo; Siya si Padmanābhā, ang may pusod na lotus, at ang Kanyang diwa ay si Acyuta, ang Di-nasisira.

Verse 95

वैद्युती शाश्वती योनिर्जगन्मातेश्वरप्रिया / सर्वाधारा महारूपा सर्वैश्वर्यसमन्विता

Siya’y kumikislap na parang kidlat, ang walang hanggang sinapupunan na pinagmumulan ng lahat; ang Ina ng sansinukob, minamahal ni Īśvara. Siya ang salalayan ng lahat, dakila ang anyo, at puspos ng bawat banal na aiśvarya—kapangyarihan at kasaganaan.

Verse 96

विश्वरूपा महागर्भा विश्वेशेच्छानुवर्तिनी / महीयसी ब्रह्मयोनिर्महालक्ष्मीसमुद्भावा

Siya ang anyo ng buong sansinukob, ang dakilang sinapupunan ng lahat ng nilalang, na kumikilos ayon sa kalooban ng Panginoon ng daigdig. Siya ang pinakadakila, pinagmumulan ng pagsilang ni Brahmā, na nahahayag bilang Mahālakṣmī.

Verse 97

महाविमानमध्यस्था महानिद्रात्महेतुका / सर्वसाधारणी सूक्ष्मा ह्यविद्या पारमार्थिका

Ang Avidyā (kamangmangan), na nananahan sa gitna ng dakilang kosmikong “sasakyan” (ang nahayag na kaayusan), ang mismong ugat-sa-Sarili na sanhi ng Mahānidrā, ang Dakilang Pagkakatulog. Ito’y pangkalahatan sa lahat ng nilalang, lubhang maselan, at sa sukdulang pagsisiyasat ay dapat makilalang pangunahing simulain na dapat lampasan.

Verse 98

अनन्तरूपानन्तस्था देवी पुरुषमोहिनी / अनेकाकारसंस्थाना कालत्रयविवर्जिता

Ang Diyosa—may walang-hanggang mga anyo at nakatatag sa Walang-Hanggan—ay nagpapalito sa mga nilalang na may katawan. Siya’y nananahan sa sari-saring anyo, ngunit malaya sa tatlong hati ng panahon: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap.

Verse 99

ब्रह्मजन्मा हरेर्मूर्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका / ब्रह्मेशविष्णुजननी ब्रह्माख्या ब्रह्मसंश्रया

Siya ang mismong anyo ni Hari, na mula sa kanya isinilang si Brahmā; siya ang diwa nina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva. Siya ang ina nina Brahmā, Īśa (Śiva), at Viṣṇu—tinatawag na “Brahman,” at nananahan sa (at bilang) Brahman mismo.

Verse 100

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ज्ञानरूपिणी / वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदिस्थिता / अपांयोनिः स्वयंभूतिर्मानसी तत्त्वसंभवा

Siya ang nahayag na Kapangyarihan, ang unang isinilang, si Brahmī; siya ang Mahat, na ang anyo mismo ay kaalaman. Ang kanyang likas ay vairāgya (pagwawalang-kapit), aiśvarya (banal na paghahari), at dharma; bilang anyo ng Brahman, siya’y nananahan sa puso. Ipinanganak mula sa kosmikong tubig, kusang sumibol, isinilang sa isip, at nagmumula sa tattva—ang saligang Katotohanan.

Verse 101

ईश्वराणी च शर्वाणी शङ्करार्धशरीरिणी / भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीरथाम्बिका

Siya ay si Īśvarāṇī at Śarvāṇī—ang Diyosa na kalahati ng anyo ni Śaṅkara; Siya rin si Bhavānī at Rudrāṇī, at gayundin si Mahālakṣmī, ang Ambikā, ang Kataas-taasang Ina.

Verse 102

महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा / सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यं मुदितमानसा

Ipinanganak mula kay Mahēśvara, ang Dakilang Panginoon, ipinagkakaloob Niya ang bunga ng kapwa pagtamasa sa daigdig at paglaya (moksha). Siya ang Reyna ng lahat, sinasamba ng lahat, at laging may pusong masaya.

Verse 103

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शङ्करेच्छानुवर्तिनी / ईश्वरार्धासनगता महेश्वरपतिव्रता

Siya’y pinararangalan nina Brahmā, Indra, at Upendra (Viṣṇu); kumikilos Siya ayon sa kalooban ni Śaṅkara. Nakaupo sa kalahati ng trono ng Panginoon, Siya ang tapat at matatag na kabiyak ni Maheśvara.

Verse 104

सकृद्विभाविता सर्वा समुद्रपरिशोषिणी / पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी

Sa minsang pag-alaala lamang, Siya’y ganap na natatawag—Siya na kayang patuyuin maging ang karagatan. Siya si Pārvatī, anak ni Himavat, tagapagkaloob ng sukdulang kaligayahan.

Verse 105

गुणाढ्या योगजा योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकासिनी / सावित्रीकमला लक्ष्मीः श्रीरनन्तोरसि स्थिता

Hitik sa mga katangian, isinilang mula sa Yoga at karapat-dapat sa Yoga, Siya ang anyo ng kaalaman, laging lumalawak at nagniningning. Siya si Sāvitrī, si Kamalā na isinilang sa lotus—si Lakṣmī, si Śrī mismo—na nananahan sa dibdib ni Ananta (Viṣṇu).

Verse 106

सरोजनिलया मुद्रा योगनिद्रा सुरार्दिना / सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला

Siya na nananahan sa lotus; ang mudrā ng ganap na pagsasakatuparan; ang Yoga-nidrā; ang nagpapahirap sa mga kaaway ng mga deva; si Sarasvatī—ang lahat ng kaalaman; ang pinakamatanda sa daigdig; at ang lubos na mapalad at mapagpala.

Verse 107

वाग्देवी वरदा वाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका / योगीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना

Siya ang Vāgdevī, ang Diyosa ng banal na pananalita; ang Tagapagkaloob ng biyaya; ang mismong kapangyarihang naipahahayag at naipananawagan sa pamamagitan ng mga salita; at ang karangalang tumutupad sa lahat ng layunin ng tao. Siya ang Yogīśvarī, Reyna ng mga yogin; ang Brahma-vidyā, kaalaman sa Brahman; ang Mahāvidyā na maningning at lubhang marikit.

Verse 108

गुह्यविद्यात्मविद्या च धर्मविद्यात्मभाविता / स्वाहा विश्वंभरा सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः

Siya ang lihim na kaalaman at ang kaalaman sa Sarili (Ātman); ang kaalaman sa dharma na pinagyayaman ng panloob na pagsasakatuparan. Siya ang Svāhā; ang tagapagtaguyod ng sansinukob; ang siddhi, ganap na tagumpay. Siya ang Svadhā; ang medhā, talino; ang dhṛti, katatagan; at ang śruti, banal na kapahayagan.

Verse 109

नीतिः सुनीतिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी / अजा विभावरी सौम्या भोगिनी भोगदायिनी

Siya ang Nīti at Sunīti—tamang asal at marangal na disiplina; Siya ang Sukṛti—kabutihang may gantimpala. Siya ang Mādhavī, minamahal na kapangyarihan ni Mādhava; Siya ang dinadala at pinararangalan ng mga tao. Walang kapanganakan, Siya ang Gabi mismo—banayad at mapalad; Siya ang tumatamasa at ang nagbibigay ng mga pagtatamasa.

Verse 110

शोभा वंशकरी लोला मालिनी परमेष्ठिनी / त्रैलोक्यसुन्दरी रम्या सुन्दरी कामचारिणी

O Devi, Ikaw ang Śobhā—ang mismong ningning; ang nagpapalago ng marangal na angkan; ang Lolā—laging mapaglaro; ang Mālinī—tagapagdala ng kuwintas ng bulaklak; ang Parameṣṭhinī—ang Pinakadakilang Ginang. Ikaw ang Trailokya-sundarī, kagandahan ng tatlong daigdig; kaaya-aya, napakaganda, at malayang kumikilos ayon sa sarili Mong kalooban.

Verse 111

महानुभावा सत्त्वस्था महामहिषमर्दनी / पद्ममाला पापहरा विचित्रा मुकुटानना

Siya’y may dakilang kamahalan, nakalagay sa dalisay na sattva, ang makapangyarihang pumatay sa dambuhalang Mahisha-demonyo; may kuwintas na lotus, tagapag-alis ng kasalanan—kahanga-hangang anyo, at mukhang pinalamutian ng korona.

Verse 112

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

Siya’y di-mapipigil at ganap na namamahala sa sarili, ngunit nananahan sa kosmikong mekanismo ng kaayusan ng kapangyarihan. Siya si Nandinī, ang mapalad na Kālikā. Maningning na gaya ng Araw, siya si Kaumārī, ang Birheng Diyosa, na nakasakay sa maringal na paboreal.

Verse 113

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

Siya ang di-mapipigil na Kapangyarihang naghahari, ngunit siya rin ang nananahan sa (at gumagabay sa) sagradong sasakyan at mga mekanismo nito. Siya si Nandinī, ang mapalad na Kālikā. Nagniningning sa karangalan ng Araw, siya si Kaumārī na nakasakay sa maringal na paboreal.

Verse 114

वृषासनगता गौरो महाकाली सुरार्चिता / अदितिर्नियता रौद्री पद्मगर्भा विवाहना

Siya na nakaupo sa toro, ang maputing Gaurī; Siya ang Mahākālī na sinasamba ng mga diyos; Siya si Aditi, ang may disiplina at pagpipigil-sa-sarili; Siya si Raudrī; Siya ang may lotus sa loob (sinapupunan ng paglikha); at Siya ang sagradong sasakyan ng lahat ng nilalang—sa Kanya iniaalay ang papuring ito.

Verse 115

विरूपाक्षी लेलिहाना महापुरनिवासिनी / महाफलानवद्याङ्गी कामपूरा विभावरी

Siya na may mga matang kahanga-hanga at sari-sari; ang kapangyarihang lumalamon sa lahat; ang dakilang Sinauna na nananahan sa kataas-taasang lunsod; ang nagbibigay ng napakalalaking bunga, may mga sangkap na walang kapintasan, tumutupad ng mga hangarin—Siya ang maningning na Gabi.

Verse 116

विचित्ररत्नमुकुटा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी / कौशिकी कर्षणी रात्रिस्त्रिदशार्तिविनाशिनी

Siya na may kahanga-hangang koronang hiyas; Siya na dumudurog sa dalamhati ng mga yumuyukod sa Kanya; ang maningning na Kauśikī; ang Mapang-akit na humihila sa lahat ng nilalang tungo sa Kanya; ang Gabi na nagbibigay ng panangga; at ang Tagapagwasak ng pagdurusa ng mga diyos.

Verse 117

बहुरूपा सुरूपा च विरूपा रूपवर्जिता / भक्तार्तिशमनी भव्या भवभावविनाशनी

Ikaw ay may maraming anyo, at may ganap na anyo rin; lumilitaw Kang walang-anyo ngunit lampas sa lahat ng anyo. Pinapawi Mo ang paghihirap ng mga deboto; Ikaw ay mapalad at mapagpala; winawasak Mo ang mismong hilig na naggagapos sa mga nilalang sa pag-iral na makamundo.

Verse 118

निर्गुणा नित्यविभवा निः सारा निरपत्रपा / यशस्विनी सामगीतिर्भवाङ्गनिलयालया

Siya ay lampas sa mga guṇa, walang hanggang makapangyarihan; walang hungkag na diwa at walang hiya. Siya’y maluwalhati; Siya ang awit ng mga himnong Sāman; Siya ang tahanan sa mismong katawan ni Bhava (Śiva), at Siya rin ang Kataas-taasang Tahanan.

Verse 119

दीक्षा विद्याधरी दीप्ता महेन्द्रविनिपातिनी / सर्वातिशायिनी विद्या सर्वसिद्धिप्रदायिनी

Siya ang Dīkṣā, ang banal na pagsasakdal sa inisasyon; Tagapagdala ng sagradong kaalaman, nagniningas at nagliliwanag; ang kapangyarihang makapagpapabagsak maging sa kadakilaan ni Mahendra (Indra). Siya ang Kaalamang higit sa lahat, nagbibigay ng bawat tagumpay at siddhi.

Verse 120

सर्वेश्वरप्रिया तार्क्ष्या समुद्रान्तरवासिनी / अकलङ्का निराधारा नित्यसिद्धा निरामया

Minamahal ng Panginoon ng lahat, O Tārkṣyā, nananahan sa kailaliman ng karagatan—walang dungis, walang inaasahang panlabas na sandigan, laging ganap, at malaya sa lahat ng karamdaman at pighati.

Verse 121

कामधेनुर्बृहद्गर्भा धीमती मोहनाशिनी / निः सङ्कल्पा निरातङ्का विनया विनयप्रदा

Siya ang Kāmadhenu, ang bakang tumutupad ng mga hangarin; may dakilang sinapupunan, pinagmumulan ng malawak na paglikha. Siya ang marunong na pumupuksa sa pagkalito; malaya sa mga guniguni ng isip, malaya sa takot. Siya ang kababaang-loob at ang Tagapagkaloob ng kababaang-loob at wastong disiplina.

Verse 122

ज्वालामालासहस्त्राढ्या देवदेवी मनोन्मनी / महाभगवती दुर्गा वासुदेवसमुद्भवा

Pinalamutian ng libu-libong kuwintas ng naglalagablab na apoy, siya ang Diyosa ng mga diyos—Manonmanī. Siya ang Mahā Bhagavatī, si Durgā, na sumibol mula kay Vāsudeva.

Verse 123

महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी भक्तिगम्या परावरा / ज्ञानज्ञेया जरातीता वेदान्तविषया गतिः

Siya ang kapatid na babae ni Mahendra (Indra) at ni Upendra (Viṣṇu); nalalapitan sa pamamagitan ng bhakti. Siya ang Kataas-taasan, lampas sa mataas at mababa. Siya’y natatanto sa pamamagitan ng jñāna, lagpas sa pagkabulok at katandaan, at siyang huling Layunin na itinuturo ng Vedānta.

Verse 124

दक्षिणा दहना दाह्या सर्वभूतनमस्कृता / योगमाया विभावज्ञा महामाया महीयसी

Siya si Dakṣiṇā—ang mapalad na handog na banal; siya ang kapangyarihang nagsusunog at siya rin ang dapat masunog. Siya’y sinasamba at iginagalang ng lahat ng nilalang. Siya ang Yogamāyā, ang Nakaaalam ng lahat ng pagpapakita; ang Mahāmāyā—ang pinakadakila at pinakakagalang-galang na Lakas.

Verse 125

संध्या सर्वसमुद्भूतिर्ब्रह्मवृक्षाश्रयानतिः / बीजाङ्कुरसमुद्भूतिर्महाशक्तिर्महामतिः

Siya si Sandhyā, ang banal na sandali ng pagsasanib ng panahon at pagsamba; siya ang pangkalahatang paglitaw ng lahat ng bagay. Siya ang mapagkumbabang pagyuko na sumisilong sa punong Brahma. Siya ang pagsibol ng binhi at usbong; siya ang Mahāśakti at Mahāmati—Dakilang Lakas at Dakilang Talino.

Verse 126

ख्यातिः प्रज्ञा चितिः संवित् महाभोगीन्द्रशायिनी / विकृतिः शांसरी शास्त्री गणगन्धर्वसेविता

Siya ang Katanyagan, Karunungan, Kamalayan at Dalisay na Pagkamulat; siya’y nakahimlay sa Dakilang Panginoon ng mga Ahas (Śeṣa). Siya rin ang Kalikasang Nagbabago, ang Dumaraan sa saṃsāra, ang Ginang ng mga śāstra, at ang pinaglilingkuran ng mga pangkat ng Gaṇa at Gandharva.

Verse 127

वैश्वानरी महाशाला देवसेना गुहप्रिया / महारात्रिः शिवानन्दा शची दुः स्वप्ननाशिनी

Siya si Vaiśvānarī, ang dakila at maluwang na tahanan; si Devasenā, ang minamahal ni Guha (Skanda). Siya ang Mahārātri, ang Dakilang Gabi; si Śivānandā, ang ligaya ni Śiva; si Śacī; at ang pumupuksa sa masasamang panaginip.

Verse 128

इज्या पूज्या जगद्धात्री दुर्विज्ञेया सुरूपिणी / गुहाम्बिका गुणोत्पत्तिर्महापीठा मरुत्सुता

Siya ang dapat sambahin sa yajña at igalang sa bhakti; ang Tagapagtaguyod ng daigdig, mahirap lubusang makilala, subalit may ganap na anyo. Siya si Guhāmbikā, Ina ng nakatagong hiwaga; pinagmumulan ng mga guṇa; ang Mahāpīṭhā, Dakilang Luklukan ng kapangyarihan; at ang Anak na babae ng mga Marut.

Verse 129

हव्यवाहान्तरागादिः हव्यवाहसमुद्भवा / जगद्योनिर्जगन्माता जन्ममृत्युजरातिगा

Siya ang panloob na ningning at unang pinagmulan sa loob ng Apoy ng paghahandog, at mula rin sa Apoy na iyon siya sumibol. Siya ang sinapupunan ng sansinukob at Ina ng mga daigdig—siya’y lampas sa kapanganakan, kamatayan, at katandaan.

Verse 130

बुद्धिमाता बुद्धिमती पुरुषान्तरवासिनी / तरस्विनी समाधिस्था त्रिनेत्रा दिविसंस्थिता

Siya ang Ina ng katalinuhan at siya mismo’y lubhang marunong; nananahan siya sa kaloob-loobang tao, sa kamalayang naninirahan. Siya’y makapangyarihan at mabilis ang lakas, nakatatag sa samādhi; may tatlong mata, siya’y nananahan sa makalangit na dako.

Verse 131

सर्वेन्द्रियमनोमाता सर्वभूतहृदि स्थिता / संसारतारिणी विद्या ब्रह्मवादिमनोलया

Siya ang Ina ng lahat ng pandama at ng isip, nananahan sa puso ng bawat nilalang. Siya ang Vidyā na nagpapalaya, na tumatawid sa saṃsāra, at pinapawi ang isip ng mga Brahmavādin (mga naghahanap sa Brahman) upang matunaw sa Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 132

ब्रह्माणी बृहती ब्राह्मी ब्रह्मभूता भवारणिः / हिरण्मयी महारात्रिः संसारपरिवर्तिका

Siya si Brahmāṇī, ang Malawak, ang kapangyarihang Brāhmī—siya mismo ang naging Brahman; ang apoy ng pag-iral. Siya’y kumikislap na parang ginto, ang Dakilang Gabi (Mahārātri), at ang lakas na nagpapapaikot sa gulong ng pag-iral sa daigdig.

Verse 133

सुमालिनी सुरूपा च भाविनी तारिणी प्रभा / उन्मीलनी सर्वसहा सर्वप्रत्ययसाक्षिणी

Siya ang may magandang garland at marikit ang anyo; ang kapangyarihan ng pag-iral, ang Tagapagligtas na nagtatawid, at ang maningning na liwanag. Siya ang Tagapagmulat na nagbubukas ng kamalayan, ang nagtitiis sa lahat, at ang Saksi ng bawat pag-unawa at katiyakan.

Verse 134

सुसौम्या चन्द्रवदना ताण्डवासक्तमानसा / सत्त्वशुद्धिकरी शुद्धिर्मलत्रयविनाशिनी

Siya’y lubhang maamo, may mukhang tulad ng buwan; ang kanyang isip ay nakalubog sa banal na tāṇḍava. Siya ang nagpapadalisay maging ng sattva—ang mismong Kadalisayan—na pumupuksa sa tatlong karumihan.

Verse 135

जगत्प्रिया जगन्मूर्तिस्त्रिमूर्तिरमृताश्रया / निराश्रया निराहारा निरङ्कुरवनोद्भवा

Siya ang minamahal ng daigdig, at ang kanyang anyo ay ang sansinukob; ang Isa na nagpapakita bilang Trimūrti. Nakatatag sa kawalang-kamatayan—ngunit di umaasa kaninuman; walang sandigan, walang kailangan na pagkain; walang sanhi, gaya ng gubat na sumisibol nang walang binhi.

Verse 136

चन्द्रहस्ता विचित्राङ्गी स्त्रग्विणी पद्मधारिणी / परावरविधानज्ञा महापुरुषपूर्वजा

Sa Kanyang kamay ay may gasuklay na buwan; kahanga-hanga ang anyo; may mga kuwintas ng bulaklak at may hawak na lotus. Batid Niya ang mga kautusan ng mataas at mababang daigdig, at Siya ang sinaunang Śakti na nauna pa sa Mahāpuruṣa (Kataas-taasang Persona).

Verse 137

विद्येश्वरप्रिया विद्या विद्युज्जिह्वा जितश्रमा / विद्यामयी सहस्त्राक्षी सहस्त्रवदनात्मजा

Siya ang Vidyā—ang mismong Kaalaman, minamahal ng Vidyeśvara, Panginoon ng Kaalaman; ang Kanyang dila ay gaya ng kidlat at Siya’y di napapagod. Siya’y dalisay na karunungan, may sanlibong mata, at anak na babae ng May Sanlibong Mukha.

Verse 138

सहस्त्ररश्मिः सत्त्वस्था महेश्वरपदाश्रया / क्षालिनी सन्मयी व्याप्ता तैजसी पद्मबोधिका

Siya ang Liwanag na may sanlibong sinag, nakatindig sa sattva; nananahan sa kataas-taasang kalagayan ni Maheśvara. Siya ang Tagapaglinis, anyo ng dalisay na Pag-iral, lumalaganap sa lahat; Siya ang Tejasī, ningning na parang apoy, na gumigising sa kaalamang tulad-lotus sa loob.

Verse 139

महामायाश्रया मान्या महादेवमनोरमा / व्योमलक्ष्मीः सिहरथा चेकितानामितप्रभा

Siya’y nananahan sa Dakilang Māyā, ang Kagalang-galang at karapat-dapat sambahin; ang ligaya ni Mahādeva. Siya ang Lakṣmī ng kalangitan, ang Diyosa na may karwaheng leon, ang nakapanghihilakbot sa pagkamangha, na may di-masukat na liwanag.

Verse 140

वीरेश्वरी विमानस्था विशोकाशोकनाशिनी / अनाहता कुण्डलिना नलिनी पद्मवासिनी

O Vīreśvarī, Reyna ng mga bayani, nakaluklok sa makalangit na sasakyan; Ikaw ay walang dalamhati at tagapagwasak ng dalamhati. Ikaw ang Anāhata, ang di-tinatamang tunog sa loob; Ikaw ang Kuṇḍalinī, ang nakapulupot na kapangyarihan; Ikaw ang tangkay ng lotus at ang nananahan sa lotus ng puso.

Verse 141

सदानन्दा सदाकीर्तिः सर्वभूताश्रयस्थिता / वाग्देवता ब्रह्मकला कलातीता कलारणिः

Siya ang walang-hanggang kaligayahan at walang-hanggang kaluwalhatian, na nakatindig bilang kanlungan ng lahat ng nilalang. Siya ang diyosang namamahala sa Pananalita (Vāgdevatā), ang banal na sining ng Brahman; nilalampasan Niya ang lahat ng yugto ng panahon at Siya ang pinagmumulan ng mga yugtong iyon.

Verse 142

ब्रह्मश्रीर्ब्रह्महृदया ब्रह्मविष्णुशिवप्रिया / व्योमशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः परागतिः

Siya ang liwanag at mapalad na karangalan ng Brahman, ang mismong puso ng Brahman, at minamahal nang pantay nina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva. Siya ang Kapangyarihan ng kalawakan (eter), ang Kapangyarihan ng pagkilos, ang Kapangyarihan ng kaalaman, at ang Kataas-taasang Hantungan.

Verse 143

क्षोभिका बन्धिका भेद्या भेदाभेदविवर्जिता / अभिन्नाभिन्नसंस्थाना वंशिनी वंशहारिणी

Siya ang nagpapakilos sa lahat ng pagpapakita, ang nagbubuklod sa pamamagitan ng mga hanggahan, ngunit Siya rin ang maaaring ‘mabuksan’ upang maputol ang gapos. Nilalampasan Niya ang pagkakaiba at ang di-pagkakaiba. Ang anyo Niya’y kapwa buo at nahahati; Siya ang tagapaglikha ng lahi at Siya rin ang tagapagwakas ng mga linya at pagpapatuloy.

Verse 144

गुह्यशक्तिर्गुणातीता सर्वदा सर्वतोमुखी / भगिनी भगवत्पत्नी सकला कालकारिणी

Siya ang lihim na Kapangyarihan sa loob, lampas sa mga guṇa, laging naroroon at nakaharap sa lahat ng dako. Siya ang Kapatid na Babae at siya rin ang Kabiyak ng Panginoon; Siya ang Ganap na Buo, ang mismong tagapagpagalaw ng Panahon.

Verse 145

सर्ववित् सर्वतोभद्रा गुह्यातीता गुहारणिः / प्रक्रिया योगमाता च गङ्गा विश्वेश्वरेश्वरी

Siya ang Nakaaalam ng Lahat, ang Mapalad sa bawat paraan; nilalampasan Niya ang lahat ng lihim at nakatagong aral, at Siya ang panggatong na nagpapaliyab sa hiwaga sa yungib ng kalooban. Siya ang banal na pamamaraan (prakriyā), ang Ina ng Yoga; Siya ang mismong Gaṅgā, ang Reyna ng Panginoon ng sansinukob (Viśveśvareśvarī).

Verse 146

कपिला कापिला कान्ताकनकाभाकलान्तरा / पुण्या पुष्करिणी भोक्त्री पुरन्दरपुरस्सरा

Si Kapilā, Kāpilā, ang Nagliliwanag na ang ganda’y kumikislap na parang ginto; ang banal na Puṇyā, ang Puṣkariṇī na gaya ng lawa ng lotus, ang nagbibigay ng ligaya at pag-aaruga, at Siya na nangunguna sa harap ng lungsod ni Purandara (Indra).

Verse 147

पोषणी परमैश्वर्यभूतिदा भूतिभूषणा / पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिः परमार्थार्थविग्रहा

Siya ang Tagapag-alaga at Tagapagpakain; ang nagbibigay ng sukdulang kasaganaan ng pagka-Panginoon, at Siya rin ang palamuti ng lahat ng kasaganaan. Mula sa Kanya sumisilang ang pagpapakita ng limang anyo ng Brahman; Siya ang katawang anyo ng Kataas-taasang Katotohanan at ng pinakahuling kahulugan nito.

Verse 148

धर्मोदया भानुमती योगिज्ञेय मनोजवा / मनोहरा मनोरक्षा तापसी वेदरूपिणी

Siya ang pagsikat ng Dharma at ang Maningning; nakikilala ng mga yogin at kasingbilis ng isip. Siya ang kaakit-akit, tagapangalaga ng diwa; makapangyarihan sa pag-aayuno at pagninilay, at Siya mismo ang anyo ng Veda.

Verse 149

वेदशक्तिर्वेदमाता वेदविद्याप्रकाशिनी / योगेश्वरेश्वरी माता महाशक्तिर्मनोमयी

Siya ang Śakti sa loob ng mga Veda, ang Ina ng mga Veda, at ang nagpapaliwanag ng kaalamang Vediko. Siya ang Ina, ang Reyna-Diyosa ng mga Panginoon ng Yoga—ang Mahāśakti mismo—na lumalaganap at humuhubog sa isip.

Verse 150

विश्वावस्था वियन्मूर्तिर्विद्युन्माला विहायसी / किंनरी सुरभी वन्द्या नन्दिनी नन्दिवल्लभा

Siya ang salalayan na nagpapanatili sa sansinukob, ang anyo Niya’y kasinglawak ng langit; Siya ang kuwintas ng kidlat, ang Makalangit. Siya ang Kinnarī, Surabhī, ang karapat-dapat sambahin; Siya si Nandinī, minamahal ni Nandin (toro ni Śiva).

Verse 151

भारती परमानन्दा परापरविभेदिका / सर्वप्रहरणोपेता काम्या कामेश्वरेश्वरी

Siya si Bhāratī (Vāc/Sarasvatī), ang Kataas-taasang Kaligayahan; ang Nagpapakilala ng pagkakaiba ng mataas at mababang katotohanan. Taglay ang lahat ng sandata at kapangyarihan, Siya ang minimithing Tagapagkaloob ng biyaya—ang Banal na Reyna ni Kāmeśvara.

Verse 152

अचिन्त्याचिन्त्यविभवा हृल्लेखा कनकप्रभा / कूष्माण्डी धनरत्नाढ्या सुगन्धा गन्धायिनी

Siya’y di-maaarok ng isip, at ang Kanyang maharlikang kapangyarihan ay lampas din sa guniguni. Iniuukit Niya ang sarili sa puso; kumikislap Siya sa gintong liwanag. Siya si Kūṣmāṇḍī, sagana sa yaman at hiyas; mabango Siya, at Siya rin ang pinagmumulan ng paglaganap ng halimuyak.

Verse 153

त्रिविक्रमपदोद्भूता धनुष्पाणिः शिवोदया / सुदुर्लभा धनाद्यक्षा धन्या पिङ्गललोचना

Siya’y sumibol mula sa bakas ng paa ni Trivikrama; Siya’y may hawak na busog. Ang Kanyang paglitaw ay nagdadala ng pagpapala sa pamamagitan ni Śiva—napakahirap Siyang makamtan. Siya ang Reyna ng Yakṣa na namamahala sa yaman at iba pang kaloob; pinagpala at mapalad, at ang Kanyang mga mata’y kulay gintong kayumanggi.

Verse 154

शान्तिः प्रभावती दीप्तिः पङ्कजायतलोचना / आद्या हृत्कमलोद्भूता गवां मता रणप्रिया

Siya si Śānti (Kapayapaan), Prabhāvatī (Ang Nagliliwanag), at Dīpti (Ang Ningning), na may matang gaya ng lotus. Siya ang Ādyā (Ang Unang Pinagmulan), isinilang mula sa lotus ng puso; kinikilalang Ina ng mga baka, at nalulugod sa larangan ng digmaan.

Verse 155

सत्क्रिया गिरिजा शुद्धा नित्यपुष्टा निरन्तरा / दुर्गाकात्यायनीचण्डी चर्चिका शान्तविग्रहा

Siya ang Satkriyā—ang mismong wastong banal na pagsasagawa; si Girijā (isinilang sa bundok), dalisay—laging nagpapalusog at di-napaputol. Siya si Durgā, Kātyāyanī, Caṇḍī, Carcikā, na ang Kanyang anyo ay payapa at mapalad.

Verse 156

हिरण्यवर्णा रजनी जगद्यन्त्रप्रवर्तिका / मन्दराद्रिनिवासा च शारदा स्वर्णमालिनी

Gintong-kulay—ang Gabi—ang nagpapakilos sa mekanismo ng sansinukob; nananahan sa Bundok Mandara—si Śāradā, na may kuwintas na ginto.

Verse 157

रत्नमाला रत्नगर्भा पृथ्वी विश्वप्रमाथिनी / पद्मानना पद्मनिभा नित्यतुष्टामृतोद्भवा

Siya ang kuwintas ng mga hiyas, ang sinapupunan ng mga hiyas; siya ang Daigdig, ang lakas na kumakalog at nagbabago sa sansinukob. Mukha’y gaya ng lotus, ningning ay tulad ng lotus; laging ganap ang kalooban, at sumisibol bilang Amṛta, nektar ng walang-kamatayan.

Verse 158

धुन्वती दुः प्रकम्प्या च सूर्यमाता दृषद्वती / महेन्द्रभगिनी मान्या वरेण्या वरदर्पिता

Dhunvatī, Duḥ, Prakampyā, Sūryamātā, at Dṛṣadvatī; gayundin ang Mahendrabhaginī, ang kagalang-galang na Mānyā, ang dakilang Vareṇyā, at ang Varadarpitā—mga banal na ilog/tīrtha na dapat alalahanin.

Verse 159

कल्याणी कमला रामा पञ्चभूता वरप्रदा / वाच्या वरेश्वरी वन्द्या दुर्जया दुरतिक्रमा

Siya ang Kalyāṇī—ang mismong pagpapala; siya si Kamalā (Lakṣmī), siya si Rāmā (ang Kaibig-ibig). Nanahan siya bilang limang dakilang elemento at nagbibigay ng biyaya. Siya’y tinatawag sa banal na pananalita; siya ang Vareśvarī, ang Reyna na dapat sambahin—di magagapi at di malalampasan.

Verse 160

कालरात्रिर्महावेगा वीरभद्रप्रिया हिता / भद्रकाली जगन्माता भक्तानां भद्रदायिनी

Siya ang Kālarātri, matulin na may di-mapipigil na lakas; mapagkalinga at minamahal ni Vīrabhadra. Siya ang Bhadrakālī, Ina ng sansinukob, na nagkakaloob ng kabutihan sa mga deboto.

Verse 161

कराला पिङ्गलाकारा नामभेदामहामदा / यशस्विनी यशोदा च षडध्वपरिवर्तिका

Siya ay Karālā, may anyong piṅgala na kayumanggi; siya ang Dakilang Pagmamataas na sumisibol mula sa pagkakaiba-iba ng mga pangalan. Siya si Yaśasvinī at Yaśodā, at siya ang Kapangyarihang umiikot at nag-aayos sa anim na landas ng kosmos (ṣaḍadhvā).

Verse 162

शङ्खिनी पद्मिनी सांख्या सांख्ययोगप्रवर्तिका / चैत्रा संवत्सरारूढा जगत्संपूरणीन्द्रजा

Siya si Śaṅkhinī; siya si Padminī; siya si Sāṃkhyā, ang tagapagpasimula ng Sāṃkhya at Yoga. Siya si Caitrā, nakasakay sa ikot ng taon; siya ang pumupuno at nagpapasagana sa sansinukob, at siya si Indrajā—kapangyarihang isinilang mula kay Indra.

Verse 163

शुम्भारिः खेचरीस्वस्था कम्बुग्रीवा कलिप्रिया / खगध्वजी खगारूढा परार्घ्या परमालिनी

O Diyosa, ikaw ang pumatay kay Śumbha; laging payapa sa mga dako ng langit, lumalakbay sa himpapawid. May leeg na tulad ng kabibe, minamahal ka kahit sa panahon ng Kali. Taglay ang bandilang ibon at nakasakay sa ibon (Garuḍa), ikaw ang lubhang karapat-dapat sambahin, at pinalalamutian ng pinakadakilang mga garland.

Verse 164

ऐश्वर्यवर्त्मनिलया विरक्ता गरुडासना / जयन्ती हृद्गुहा रम्या गह्विरेष्ठा गणाग्रणीः

Siya’y nananahan sa landas ng banal na paghahari (aiśvarya) at siya mismo’y walang pagkapit; nakaluklok sa Garuḍa. Siya si Jayantī—laging nagwawagi; ang lihim na yungib ng puso; ang Kaibig-ibig; ang pinakadakila sa mga malalalim at nakatagong katotohanan; at ang pangunahing pinuno ng mga hukbong makalangit.

Verse 165

संकल्पसिद्धा साम्यस्था सर्वविज्ञानदायिनी / कलिकल्पषहन्त्री च गुह्योपनिषदुत्तमा

Siya si Saṅkalpa-siddhā, ang tumutupad sa banal na panata; nananatili sa ganap na pagkakapantay-pantay; tagapagkaloob ng lahat ng tunay na kaalaman. Siya rin ang pumupuksa sa panahon ng Kali at sa mga pakana nito; ang kataas-taasang lihim na aral ng Upaniṣad.

Verse 166

निष्ठा दृष्टिः स्मृतिर्व्याप्तिः पुष्टिस्तुष्टिः क्रियावती / विश्वामरेश्वरेशाना भुक्तिर्मुक्तीः शिवामृता

Siya ang Katatagan (Niṣṭhā), ang Tunay na Paningin (Dṛṣṭi), at ang Banal na Alaala (Smṛti); Siya ang paglaganap sa lahat, ang pag-aaruga at pagpalakas, ang kasiyahan, at ang mabisang banal na pagkilos. Siya ang Maharlikang Ginang ng sansinukob at ng mga deva—ang amṛta ni Śiva—na nagkakaloob ng bhukti (ligaya sa daigdig) at mukti (ganap na paglaya).

Verse 167

लोहिता सर्पमाला च भीषणी वनमालिनी / अनन्तशयनानन्या नरनारायणोद्भवा

Siya’y mapulang-hugis; may kuwintas na mga ahas; nakapanghihilakbot sa kabanalan, at pinalalamutian ng kuwintas na mula sa gubat. Siya’y walang iba kundi ang Yaong nagpapahinga sa ibabaw ni Ananta (kosmikong ahas), at Siya’y sumibol mula kina Nara at Nārāyaṇa.

Verse 168

नृसिंही दैत्यमथनी शङ्खचक्रगदाधरा / संकर्षणसमुत्पत्तिरम्बिकापादसंश्रया

Siya si Narasiṃhī, ang dumudurog sa mga asura, taglay ang sankha, chakra, at gada. Sinasabing Siya’y sumibol mula kay Saṅkarṣaṇa, at Siya’y nananahan sa kanlungan ng mga paa ni Ambikā, ang Kataas-taasang Ina.

Verse 169

महाज्वाला महामूर्तिः सुमूर्तिः सर्वकामधुक् / सुप्रभा सुस्तना गौरी धर्मकामार्थमोक्षदा

Siya ang Dakilang Apoy, ang Malawak na Anyo ng kosmos, at ang Marikit na Anyo; Siya ang tumutupad ng lahat ng hangarin. Siya ang mismong Liwanag, ganap ang dibdib at maputi—si Gaurī—na nagkakaloob ng Dharma, Kāma, Artha, at Mokṣa.

Verse 170

भ्रूमध्यनिलया पूर्वा पुराणपुरुषारणिः / महाविभूतिदा मध्या सरोजनयना समा

Nanahan Siya sa pagitan ng mga kilay; Siya ang Sinaunang Pinagmulan—ang panggatong na nagpapaliyab sa Matandang Puruṣa. Sa gitna, ipinagkakaloob Niya ang dakilang vibhūti (kapangyarihang banal); Siya’y may matang-lotus at laging pantay ang loob, payapa.

Verse 171

अष्टादशभुजानाद्या नीलोत्पलदलप्रभा / सर्वशक्त्यासनारूढा धर्माधर्मार्थवर्जिता

Siya ang Sinaunang Pinagmulan, may labingwalong bisig, nagniningning na tila talulot ng bughaw na lotus; nakaluklok sa luklukan ng lahat ng śakti. Siya’y lampas sa dharma at adharma, at di nadadapuan ng mga layunin at pagtutuos ng sanlibutan.

Verse 172

वैराग्यज्ञाननिरता निरालोका निरिन्द्रिया / विचित्रगहनाधारा शाश्वतस्थानवासिनी

Siya’y nananatili sa vairāgya at tunay na jñāna; lampas sa lahat ng liwanag (at pag-oobheto) at lampas sa mga pandama. Ang kanyang saligan ay kamangha-mangha at di masukat ang lalim; nananahan siya sa walang-hanggang tahanan.

Verse 173

स्थानेश्वरी निरानन्दा त्रिशूलवरधारिणी / अशेषदेवतामूर्तिर्देवता वरदेवता / गणाम्बिका गिरेः पुत्री निशुम्भविनिपातिनी

Siya si Sthāneśvarī, lampas sa karaniwang ligaya; tagapagdala ng trisula at ng kamay na nagbibigay-biyaya. Siya ang anyo ng lahat ng mga deva—ang Dakilang Devī, ang Kataas-taasan na nagkakaloob ng pagpapala. Siya si Gaṇāmbikā, anak ng Bundok, tagapagbagsak kay Niśumbha.

Verse 174

अवर्ण वर्णरहिता निवर्णा बीजसंभवा / अनन्तवर्णानन्यस्था शङ्करी शान्तमानसा

Siya’y lampas sa lahat ng pag-uuri at walang naglilimita na katangian; gayunman, siya ang pinagmulan ng sinaunang binhi. Bagama’t nahahayag sa di-mabilang na anyo at kulay, nananatili siyang nakaugat sa Iisa—si Śaṅkarī, na ang isip ay ganap na kapayapaan.

Verse 175

अगोत्रा गोमती गोप्त्री गुह्यरूपा गुणोत्तरा / गौर्गोर्गव्यप्रिया गौणी गणेश्वरनमस्कृता

Siya’y lampas sa angkan at gotra; puspos ng mapalad na kapangyarihan, ang Tagapangalaga. Ang kanyang anyo’y lihim at panloob; siya ang kataas-taasan sa mga katangian. Siya si Gaurī, umiibig sa baka at sa lahat ng nauukol sa baka; siya si Gauṇī, ang simulain ng ‘gau’. Maging si Gaṇeśvara (Gaṇeśa) ay yumuyuko sa kanya.

Verse 176

सत्यमात्रा सत्यसंधा त्रिसंध्या संधिवर्जिता / सर्ववादाश्रया संख्या संख्ययोगसमुद्भवा

Siya ay ang Katotohanan lamang, matatag sa katotohanan; naroroon sa tatlong sandali ng pag-uugnay ng panahon ngunit malaya sa lahat ng dugtungan at paghahati. Siya ang saligan na kinakapitan ng lahat ng aral—Sāṃkhya, na isinilang sa pagsasanib ng Sāṃkhya at Yoga.

Verse 177

असंख्येयाप्रमेयाख्या शून्या शुद्धकुलोद्भवा / बिन्दुनादसमुत्पत्तिः शंभुवामा शशिप्रभा

Siya’y tinatawag na Di-mabilang at Di-masusukat; siya ang Walang-laman (na lampas sa lahat ng pagtatalaga), isinilang sa dalisay na angkan. Mula sa kanya sumisibol ang bindu at nāda (tuldok-binhi at sinaunang tunog). Siya ang Vāmā ni Śambhu, nagniningning na gaya ng buwan.

Verse 178

विसङ्गा भेदरहिता मनोज्ञा मधुसूदनी / महाश्रीः श्रीसमुत्पत्तिस्तमः पारे प्रतिष्ठिता

Siya’y di-nakakapit at walang dungis, malaya sa lahat ng pagkakahati; kaakit-akit at tagapagpuksa kay Madhu. Siya ang Mahāśrī—ang pinagmumulan ng mapalad na Śrī—na nakatatag sa kabila ng dilim ng kamangmangan.

Verse 179

त्रितत्त्वमाता त्रिविधा सुसूक्ष्मपदसंश्रया / शान्त्यतीता मलातीता निर्विकारा निराश्रया

Siya ang Ina ng tatlong tattva, tatluhan ang pagpapakita, nakasalalay sa sukdulang maselan na kalagayan. Siya’y lampas maging sa kapayapaan, lampas sa lahat ng dungis, di-nagbabago, at hindi umaasa sa anuman.

Verse 180

शिवाख्या चित्तनिलया शिवज्ञानस्वरूपिणी / दैत्यदानवनिर्मात्री काश्यपी कालकल्पिका

Siya’y tinatawag na Śivā; nananahan siya sa mismong kamalayan; siya ang anyo ng kaalaman kay Śiva. Siya ang pinagmulan ng mga Daitya at Dānava; siya si Kāśyapī, at siya ang kapangyarihang humuhubog sa Panahon at sa mga siklo nito.

Verse 181

शास्त्रयोनिः क्रियामूर्तिश्चतुर्वर्गप्रदर्शिका / नारायणी नरोद्भूतिः कौमुदी लिङ्गधारिणी

Siya ang pinagmumulan ng mga śāstra, ang katawang-anyo ng banal na gawa, at ang tagapaghayag ng apat na layunin ng buhay. Siya si Nārāyaṇī; ang kapangyarihang sumisibol sa sangkatauhan; siya si Kaumudī na maningning gaya ng liwanag ng buwan; at siya ang tagapagdala ng Liṅga.

Verse 182

कामुकी ललिता भावा परापरविभूतिदा / परान्तजातमहिमा बडवा वामलोचना

Siya’y mapang-akit at mapaglaro, ang saligan ng lahat ng kalagayan ng pag-iral; ipinagkakaloob niya ang kapangyarihang lampas-mundo at ang biyayang makamundo. Ang kanyang kadakilaan ay isinilang mula sa Kataas-taasang Higit-Pa; siya ang lakas na Baḍavā, ang apoy sa kailaliman, at ang marikit na may banayad na sulyap ng mga mata.

Verse 183

सुभद्रा देवकी सीता वेदवेदाङ्गपारगा / मनस्विनी मन्युमाता महामन्युसमुद्भवा

Siya si Subhadrā, Devakī, at Sītā—yaong tumawid lampas sa Veda at sa mga sangay nitong pantulong. Siya’y matatag ang isip, Ina ng Manyu, ang banal na poot, at isinilang mula sa Dakilang Manyu—lakas na kosmiko na nagpapasuko sa kasamaan.

Verse 184

अमृत्युरमृता स्वाहा पुरुहूता पुरुष्टुता / अशोच्या भिन्नविषया हिरण्यरजतप्रिया

O Ina-Diyosa, ikaw ang Amṛtyu, walang kamatayan, at ang Amṛtā, ang Walang-Hanggan; ikaw si Svāhā, ang banal na sigaw ng handog. Ikaw si Puruhūtā, “madalas tawagin,” at Puruṣṭutā, “pinupuri ng marami.” Ikaw ay lampas sa panaghoy, ang iyong saklaw ay sari-sari at sumasaklaw sa lahat, at ikinagagalak mo ang ginto at pilak.

Verse 185

हिरण्या राजती हैमी हेमाभरणभूषिता / विभ्राजमाना दुर्ज्ञेया ज्योतिष्टोमफलप्रदा

Siya’y nahahayag bilang ginto at pilak, wari’y hinubog sa ginto at pinalamutian ng mga alahas na ginto. Siya’y maningning ngunit mahirap maunawaan; ipinagkakaloob niya ang bunga ng handog na Jyotiṣṭoma.

Verse 186

महानिद्रासमुद्भूतिरनिद्रा सत्यदेवता / दीर्घाककुद्मिनी हृद्या शान्तिदा शान्तिवर्धिनी

Siya na sumibol mula sa Dakilang Pagkatulog (Mahānidrā); Siya na laging gising at di natutulog; ang tunay na pagka-Diyos. Mahaba ang mga mata, ganap ang dibdib, nakalulugod sa puso—Siya’y nagbibigay ng kapayapaan at nagpapalago ng kapayapaan.

Verse 187

लक्ष्म्यादिशक्तिजननी शक्तिचक्रप्रवर्तिका / त्रिशक्तिजननी जन्या षडूर्मिपरिर्जिता

Siya ang Ina na pinagmumulan ng mga kapangyarihang nagsisimula kay Lakṣmī; Siya ang nagpapakilos sa gulong ng mga banal na śakti. Siya ang bukal ng tatlong śakti, ngunit Siya mismo ang di-nakagapos na pinagmulan, nalampasan na ang anim na alon ng karanasang makamundo.

Verse 188

सुधामा कर्मकरणी युगान्तदहनात्मिका / संकर्षणी जगद्धात्री कामयोनिः किरीटिनी

Siya si Sudhāmā, ang gumagawa ng mga gawa at ang lakas sa likod ng pagkilos; Siya ang mismong diwa ng apoy sa wakas ng yugto. Siya si Saṃkarṣaṇī, ang kapangyarihang humihila at nagtitipon; tagapagtaguyod ng mga daigdig; pinagmulan ng pagnanasa; at ang Reyna na may korona.

Verse 189

ऐन्द्री त्रैलोक्यनमिता वैष्णवी परमेश्वरी / प्रद्युम्नदयिता दान्ता युग्मदृष्टिस्त्रिलोचना

Siya si Aindrī, ang kapangyarihan ni Indra na sinasamba ng tatlong daigdig; Siya si Vaiṣṇavī, ang Kataas-taasang Panginoon. Minamahal ni Pradyumna, mapagpigil at payapa; Siya’y tumitingin sa dobleng pananaw at may tatlong mata.

Verse 190

मदोत्कटा हंसगतिः प्रचण्डा चण्डविक्रमा / वृषावेशा वियन्माता विन्ध्यपर्वतवासिनी

Siya’y nag-uumapaw sa banal na pagkalasing, kumikilos na marikit na gaya ng sisne; mabagsik at kakila-kilabot, taglay ang nakapanghihilakbot na lakas. Siya’y nakadamit sa anyo ng Toro (Vṛṣa), Ina ng kalangitan, at nananahan sa bundok Vindhya.

Verse 191

हिमवन्मेरुनिलया कैलासगिरिवासिनी / चाणूरहन्तृतनया नीतिज्ञा कामरूपिणी

Siya na nananahan sa Himavat at Meru, at naninirahan sa Bundok Kailāsa; ang anak na babae ng pumatay kay Cāṇūra; ang nakaaalam ng matuwid na nīti at wastong asal; at ang nag-aanyong iba’t iba ayon sa banal na kalooban.

Verse 192

वेदविद्याव्रतस्नाता धर्मशीलानिलाशना / वीरभद्रप्रिया वीरा महाकालसमुद्भवा

Siya’y nalilinis sa kaalamang Veda at sa mga banal na panata; matatag sa dharma at wari’y nilalamon ang mismong hininga ng buhay. Minamahal ni Vīrabhadra, ang bayaning Siya; at isinilang mula kay Mahākāla.

Verse 193

विद्याधरप्रिया सिद्धा विद्याधरनिराकृतिः / आप्यायनी हरन्ती च पावनी पोषणी खिला

Siya’y minamahal ng mga Vidyādhara at Siya mismo ang Siddhā, ang Ganap na Natamo; inaalis Niya ang mga kapintasan ng Vidyādhara. Pinauunlad at pinasisigla Niya ang lahat, at Siya rin ang nag-aalis ng kasalanan at pagdurusa. Siya ang Tagapaglinis, Tagapagtaguyod, at ang kabuuang lumalaganap sa lahat.

Verse 194

मातृका मन्मथोद्भूता वारिजा वाहनप्रिया / करीषिणी सुधावाणी वीणावादनतत्परा

Siya ang Mātṛkā, Ina ng lahat ng nilalang; Siya’y sumibol bilang kapangyarihan sa likod ng Kāma, ang pagnanasa. Ipinanganak sa lotus, mahal ang Kanyang banal na sasakyan; Siya ang Banal na Baka, ang pananalita’y matamis na parang amṛta, at laging nakatuon sa pagtugtog ng vīṇā.

Verse 195

सेविता सेविका सेव्या सिनीवाली गरुत्मती / अरुन्धती हिरण्याक्षी मृगाङ्का मानदायिनी

Ikaw ang sinasamba, ang naglilingkod bilang banal na tagapaglingkod, at ang karapat-dapat sambahin; Ikaw si Sinīvālī, Garutmatī; si Arundhatī; ang may matang ginto; ang may tanda ng buwan; at ang Tagapagkaloob ng dangal at dignidad.

Verse 196

वसुप्रदा वसुमती वसोर्धारा वसुंधरा / धाराधरा वरारोहा वरावरसहस्त्रदा

Siya ang nagkakaloob ng yaman; ang puspos ng kayamanan; ang daloy ng kasaganaan; ang tagapasan ng daigdig. Siya ang sumusuporta sa lahat ng salalayan; ang umaakyat sa sukdulang kagalingan; ang nagbibigay ng libo-libong biyaya—mataas man o mababa.

Verse 197

श्रीफला श्रीमती श्रीशा श्रीनिवासा शिवप्रिया / श्रीधरा श्रीकरी कल्या श्रीधरार्धशरीरिणी

Siya ang nagbibigay ng mapalad na bunga; ang maringal at mapalad; ang reyna ng kasaganaan; ang tahanan ni Śrī; ang minamahal ni Śiva. Siya ang nagtatangan kay Śrī, nagkakaloob ng pag-unlad, ang mapagpala, at ang may katawang kalahati ni Śrīdhara (Panginoong may tangan kay Śrī).

Verse 198

अनन्तदृष्टिरक्षुद्रा धात्रीशा धनदप्रिया / निहन्त्री दैत्यसङ्घानां सिहिका सिहवाहना

Ang Kanyang paningin ay walang hanggan at di-nahahadlangan; hindi Siya kailanman maliit ang loob; ang Reyna na nagtataguyod at nag-aalaga; minamahal ni Dhanada (Kubera). Siya ang pumupuksa sa mga pangkat ng Daitya; Siya si Sihikā; at Siya ang nakasakay sa leon.

Verse 199

सुषेणा चन्द्रनिलया सुकीर्तिश्छिन्नसंशया / रसज्ञा रसदा रामा लेलिहानामृतस्त्रवा

Ikaw si Suṣeṇā, ang liwanag na nananahan sa buwan; ikaw ang marangal na katanyagan, ang pumuputol ng pag-aalinlangan. Ikaw ang nakakabatid ng espirituwal na diwa at nagbibigay nito; ikaw si Rāmā (Śrī), laging nagagalak—wari’y dila na tumitikim at nagbubuhos ng amṛta, nektar ng kawalang-kamatayan.

Verse 200

नित्योदिता स्वयञ्ज्योतिरुत्सुका मृतजीवनी / वज्रदण्डा वज्रजिह्वा वैदेवी वज्रविग्रहा

Siya’y laging sumisikat at walang hanggang nahahayag, sariling liwanag; masigasig sa pag-iingat at pag-angat; ang bumubuhay-muli kahit sa patay. May tungkod na tulad ng vajra, may dila na tulad ng vajra; ang banal na Devi, na ang anyo’y matatag na parang vajra.