Adhyaya 10

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे नवमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच गते महेश्वरे देवे स्वाधिवासं पितामहः / तदेव सुमहत् पद्मं भेजे नाभिसमुत्थितम्

Sa gayon, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, sa Pūrvavibhāga, nagwakas ang ikasiyam na kabanata. Wika ni Śrī Kūrma: Nang ang Panginoong Maheśvara ay pumaroon sa sarili Niyang tahanan, si Pitāmaha (Brahmā) ay umupo sa yaong napakalawak na lotus na sumibol mula sa pusod.

Verse 2

अथ दीर्घेण कालेन तत्राप्रतिमपौरुषौ / महासुरौ समायातौ भ्रातरौ मधुकैटभौ

Pagkaraan ng mahabang panahon, dumating doon ang dalawang makapangyarihang asura na walang kapantay ang tapang—ang magkapatid na sina Madhu at Kaiṭabha.

Verse 3

क्रोधेन महताविष्टौ महापर्वतविग्रहौ / कर्णान्तरसमुद्भूतौ देवदेवस्य शार्ङ्गिणः

Sinapian ng matinding poot at may katawang tulad ng malalaking bundok, sila’y sumibol mula sa loob ng siwang ng tainga ni Śārṅgin—ang Panginoon ng mga panginoon, ang may tangan ng busog.

Verse 4

तावागतौ समीक्ष्याह नारायणमजो विभुः / त्रैलोक्यकण्टकावेतावसुरौ हन्तुमर्हसि

Nang makita na dumating na ang dalawa, ang Di-Ipinangan at sumasaklaw sa lahat na Panginoon ay nagsalita kay Nārāyaṇa: “Ang dalawang Asura na ito ay tinik ng tatlong daigdig—lipulin mo sila; nararapat na ikaw ang gumawa nito.”

Verse 5

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हरिर्नारायणः प्रभुः / आज्ञापयामास तयोर्वधार्थं पुरुषावुभौ

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Hari—si Nārāyaṇa, ang Panginoon—ay nag-utos na ang dalawang banal na tagapaglingkod ay humayo upang lipulin ang dalawang kaaway.

Verse 6

तदाज्ञया महद्युद्धं तयोस्ताभ्यामभूद् द्विजाः / व्यनयत् कैटभं विष्णुर्जिष्णुश्च व्यनयन्मधुम्

O mga dalawahang-ipinangan, sa Kanyang utos ay sumiklab ang isang dakilang digmaan sa pagitan ng dalawa. Dinaig ni Viṣṇu si Kaiṭabha, at si Jiṣṇu, ang matagumpay, ay dinaig din si Madhu.

Verse 7

ततः पद्मासनासीनं जगन्नाथं पितामहम् / बभाषे मधुरं वाक्यं स्नेहाविष्टमना हरिः

Pagkaraan, si Hari na ang isip ay nababalot ng pag-ibig ay nagsalita ng matatamis na salita sa Lolo ng mga daigdig—si Jagannātha—na nakaupo sa luklukan ng lotus.

Verse 8

अस्मान्मयोच्यमानस्त्वं पद्मादवतर प्रभो / नाहं भवन्तं शक्नोमि वोढुं तेजामयं गुरुम्

O Panginoon, yamang ako’y nagsasalita sa Iyo, bumaba Ka mula sa lotus, mahal na Prabhu. Hindi ko Kayang pasanin Ka—napakabigat Mo at binubuo ng naglalagablab na banal na kaningningan.

Verse 9

ततो ऽवतीर्य विश्वात्मा देहमाविश्य चक्रिणः / अवाच वैष्णवीं निद्रामेकीभूयाथ विष्णुना

Pagkaraan, ang Sariling-Lahat ay bumaba, pumasok sa katawan ng Panginoong may hawak ng cakra; naging kaisa ni Viṣṇu at tinawag upang gumalaw ang banal na Kapangyarihan ng Antok na Vaiṣṇavī.

Verse 10

सहस्त्रशीर्षनयनः शङ्खचक्रगदाधरः / ब्रह्मा नारायणाख्यो ऽसौ सुष्वाप सलिले तदा

Noon, ang Brahmā na kilala bilang Nārāyaṇa—may sanlibong ulo at mata, tangan ang shankha, cakra at gada—ay natulog sa ibabaw ng mga tubig ng sansinukob.

Verse 11

सो ऽनुभूय चिरं कालमानन्दं परमात्मनः / अनाद्यनन्तमद्वैतं स्वात्मानं ब्रह्मसंज्ञितम्

Matapos maranasan nang matagal ang kaligayahan ng Kataas-taasang Sarili, natanto niya ang sariling Atman—na tinatawag na “Brahman”—bilang di-dalawa, walang simula at walang wakas.

Verse 12

ततः प्रभाते योगात्मा भूत्वा देवश्चतुर्मुखः / ससर्ज सृष्टिं तद्रूपां वैष्णवं भावमाश्रितः

Pagdating ng bukang-liwayway, ang diyos na may apat na mukha (Brahmā), na nakatatag sa kamalayang yogiko, ay nagpasimula ng paglikha ayon sa anyong iyon, na sumisilong sa diwang Vaiṣṇava—ang kapangyarihang nag-iingat ni Nārāyaṇa.

Verse 13

पुरस्तादसृजद् देवः सनन्दं सनकं तथा / ऋभुं सनत्कुमारं च पुर्वजं तं सनातनम्

Sa pasimula, nilikha ng Panginoon sina Sananda at Sanaka; gayundin si Ṛbhu at si Sanatkumāra—ang mga sinaunang pinagmulan, mga unang isinilang at walang-hanggang nananatili.

Verse 14

ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ताः परं वैराग्यमास्थिताः / विदित्वा परमं भावं न सृष्टौ दधिरे मतिम्

Malaya sa pagkalito ng mga dalawahan, sila’y nananahan sa sukdulang pagwawalang-kapit. Nang matanto ang pinakamataas na kalagayan ng Pag-iral, hindi na nila itinuon ang isip sa paglikha ng sanlibutan.

Verse 15

तेष्वेवं निरपेक्षेषु लोकसृष्टौ पितामहः / बभूव नष्टचेता वै मायया परमेष्ठिनः

Nang ang paglikha ng mga daigdig ay umusad nang tila kusa at walang inaasahang tulong, ang Lolo Brahmā ay tunay na nalito—nababalot ang kanyang isip ng Māyā ng Kataas-taasang Panginoon (Parameṣṭhin).

Verse 16

ततः पुराणपुरुषो जगन्मूर्तिर्जनार्दनः / व्याजहारात्मनः पुत्रं मोहनाशाय पद्मजम्

Pagkaraan, si Janārdana—ang sinaunang Purusha na ang anyo’y ang sansinukob—ay nagsalita sa sarili niyang anak, si Brahmā na isinilang sa lotus, upang pawiin ang pagkalito.

Verse 17

विष्णुरुवाच कच्चिन्न विस्मृतो देवः शूलपाणिः सनातनः / यदुक्तवानात्मनो ऽसौ पुत्रत्वे तव शङ्करः

Wika ni Viṣṇu: “Hindi mo ba nalimutan ang walang hanggang Diyos, ang Panginoong may hawak na trident? Yaong Śaṅkara na, hinggil sa Sarili niya, ay nagpahayag na siya’y nasa ugnayang pagiging anak sa iyo.”

Verse 18

अवाप्य संज्ञां गोविन्दात् पद्मयोनिः पितामहः / प्रजाः स्त्रष्टुमनास्तेपे तपः परमदुश्चरम्

Matapos tanggapin ang mismong pagtatalaga ng kanyang pangalan mula kay Govinda, ang Lotus-born na Lolo Brahmā, na nagnanais lumikha ng mga nilalang, ay nagsagawa ng matinding tapasya—lubhang mahirap isagawa.

Verse 19

तस्यैवं तप्यमानस्य न किञ्चित् समवर्तत / ततो दीर्घेण कालेन दुः खात् क्रोधो ऽभ्यजायत

Sa gayong paraan ay nagpatuloy siya sa matinding pag-aayuno at pagninilay, ngunit walang anumang bunga. Pagkaraan ng mahabang panahon, mula sa pagdurusa ay sumiklab ang galit sa kanyang kalooban.

Verse 20

क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः / ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो भूताः प्रेतास्तथाभवन्

Nang siya’y masakmal ng poot, pumatak ang mga luha mula sa kanyang mga mata; at mula sa mismong mga patak na iyon ay sumilang ang mga nilalang na tinatawag na bhūta at preta, mga ligaw na espiritu.

Verse 21

सर्वांस्तानश्रुजान् दृष्ट्वा ब्रह्मात्मानमनिन्दन / जहौ प्राणांश्च भगवान् क्रोधाविष्टः प्रजापतिः

Nang makita niya ang lahat ng yaong isinilang mula sa luha na umiiyak, at masdan si Brahmā—ang walang dungis na Sarili ng daigdig—ang pinagpalang Prajāpati (Dakṣa), nilamon ng poot, ay binitiwan ang hininga ng buhay.

Verse 22

तदा प्राणमयो रुद्रः प्रादुरसीत् प्रभीर्मुखात् / सहस्त्रादित्यसंकाशो युगान्तदहनोपमः

Noon, si Rudra—na anyong mismong hininga ng buhay—ay nagpakita mula sa nakapanghihilakbot na bibig (ng Kosmikong Pagkatao). Siya’y nagningning na parang sanlibong araw, tulad ng apoy na lumalamon sa wakas ng yugto.

Verse 23

रुरोद सुस्वरं घोरं देवदेवः स्वयं शिवः / रोदमानं ततो ब्रह्मा मा रोदीरित्यभाषत / रोदनाद् रुद्र इत्येवं लोके ख्यातिं गमिष्यसि

Si Śiva mismo—ang Diyos ng mga diyos—ay umiyak sa tinig na malinaw ngunit nakapanghihilakbot. Nang siya’y umiiyak, nagsalita si Brahmā: “Huwag kang umiyak.” At dahil sa pag-iyak na iyon, ikaw ay makikilala sa daigdig sa pangalang “Rudra.”

Verse 24

अन्यानि सप्त नामानि पत्नीः पुत्रांश्चशाश्वतान् / स्थानानि चैषामष्टानां ददौ लोकपितामहः

Ipinagkaloob ng Lolo ng mga daigdig (Brahmā) sa walong iyon ang iba pa nilang pitong pangalan, ang kanilang mga asawa, ang kanilang mga anak na walang hanggan, at ang mga itinakdang luklukan sa sansinukob.

Verse 25

भवः शर्वस्तथेशानः पशूनां पतिरेव च / भीमश्चोग्रो महादेवस्तानि नामानि सप्त वै

Bhava, Śarva, Īśāna, at si Paśupati, ang Panginoon ng mga nilalang; gayundin si Bhīma, Ugra, at Mahādeva—ito nga ang pitong tunay na pangalan.

Verse 26

सूर्यो जलं मही वह्निर्वायुराकाशमेव च / दीक्षितो ब्राह्मणश्चन्द्र इत्येता अष्टमूर्तयः

Ang Araw, Tubig, Lupa, Apoy, Hangin, at Kalawakan; ang tumanggap ng dīkṣā (asetiko), ang Brāhmaṇa, at ang Buwan—ito ang ipinahahayag na walong anyo (Aṣṭamūrti) ng Panginoon.

Verse 27

स्थानेष्वेतेषु ये रुद्रं ध्यायन्ति प्रणमन्ति च / तेषामष्टतनुर्देवो ददाति परमं पदम्

Yaong sa mga banal na pook na ito ay nagmumuni kay Rudra at yumuyuk na may paggalang—sa kanila ipinagkakaloob ng Diyos na may walong anyo ang kataas-taasang kalagayan (kalayaan).

Verse 28

सुवर्चला तथैवोमा विकेशी च तथा शिवा / स्वाहा दिशश्च दीक्षा च रोहिणी चेति पत्नयः

Si Suvarcalā at gayundin si Umā; si Vikeśī at si Śivā; si Svāhā; ang mga Direksiyon (Diśaḥ); si Dīkṣā, ang banal na pagsisimula; at si Rohiṇī—sila ang ipinahahayag na mga kabiyak.

Verse 29

शनैश्चरस्तथा शुक्रो लोहिताङ्गो मनोजवः / स्कन्दः सर्गो ऽथ सन्तानो बुधश्चैषां सुताः स्मृताः

Si Śanaiścara (Saturno) at si Śukra (Venus), si Lohitāṅga (pulang-katawang mapula) at si Manojava (kasingbilis ng isip) — gayundin sina Skanda, Sarga, Santāna, at Budha (Merkuryo): sila ang inaalaala bilang mga anak nila.

Verse 30

एवंप्रकारो भगवान् देवदेवो महेश्वरः / प्रजाधर्मं च काम च त्यक्त्वा वैराग्यमाश्रितः

Ganyan ang Mapalad na Panginoong Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos: tinalikdan Niya kapwa ang tungkuling ukol sa pamamahala sa mga nilalang at ang paghahangad ng kāma, at nananatiling matatag sa vairāgya, ang banal na paglayo sa pagkapit.

Verse 31

आत्मन्याध्य चात्मानमैश्वरं भावमास्थितः / पीत्वा तदक्षरं ब्रह्म शाश्वतं परमामृतम्

Sa pagninilay sa Sarili sa loob ng Sarili, at sa pananatili sa kalagayang aiśvara, ang pagiging makapangyarihan sa espiritu, iniinom ng tao ang di-nasisirang Brahman—walang hanggan, ang sukdulang amṛta, nektar ng kawalang-kamatayan.

Verse 32

प्रजाः सृजेति चादिष्टो ब्रह्मणा नीललोहितः / स्वात्मना सदृशान् रुद्रान् ससर्ज मनसा शिवः

Sa utos ni Brahmā, si Nīlalohita (Rudra) ay inatasang, “Likhain mo ang mga nilalang.” Pagkaraan, si Śiva, sa lakas ng sariling kalooban, ay lumikha sa isip ng mga Rudra na kawangis ng Kanyang Sarili.

Verse 33

कपर्दिनो निरातङ्कान् नीलकण्ठान् पिनाकिनः / त्रिशूलहस्तानृष्टिघ्नान् महानन्दांस्त्रिलोचनान्

Sinasamba ko ang mga Panginoong may buhol-buhol na buhok—walang takot at malaya sa lahat ng dalamhati—bughaw ang lalamunan, tagapagdala ng busog na Pināka; may trisula sa kamay, tagawasak ng mga puwersang kaaway, laging nananahan sa dakilang kaligayahan, at may tatlong mata.

Verse 34

जरामरणनिर्मुक्तान् महावृषभवाहनान् / वीतरागांश्च सर्वज्ञान् कोटिकोटिशतान् प्रभुः

Namalas ng Panginoon ang daan-daang koro sa koro—mga nilalang na pinalaya sa katandaan at kamatayan, nakasakay sa makapangyarihang toro, walang pagkapit sa pagnanasa, at ganap sa karunungang lubos na nakaaalam.

Verse 35

तान् दृष्ट्वा विविधान् रुद्रान निर्मलान् नीललोहितान् / जरामरणनिर्मुक्तान् व्याजहरा हरं गुरुः

Nang makita ang sari-saring anyo ni Rudra—dalisay, bughaw na may bahid na mapula, at pinalaya sa katandaan at kamatayan—ang kagalang-galang na Guru ay nagsalita kay Hara (Śiva) nang may pagpipitagan.

Verse 36

मा स्त्राक्षीरीदृशीर्देव प्रजा मृत्युविवर्जिताः / अन्याः सृजस्व भूतेश जन्ममृत्युसमन्विताः

“Huwag Mong likhain, O Diyos, ang gayong mga nilalang na walang kamatayan. Sa halip, O Panginoon ng mga nilalang, lumikha Ka ng iba pang may kapanganakan at kamatayan.”

Verse 37

ततस्तमाह भगवान् कपर्दे कामशासनः / नास्ति मे तादृशः सर्गः सृज त्वमशुभाः प्रजाः

Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoon, ang pumipigil kay Kāma, ay nagsabi kay Kapardin (Rudra): “Ang gayong paglikha ay hindi maaari sa Akin; ikaw mismo ang lumikha ng di-mapalad na lahi.”

Verse 38

ततः प्रभृति देवो ऽसौ न प्रसूते ऽशुभाः प्रजाः / स्वात्मजैरेव तै रुद्रैर्निवृत्तात्मा ह्यतिष्ठत / स्थाणुत्वं तेन तस्यासीद् देवदेवस्य शूलिनः

Mula noon, ang Diyos na iyon ay hindi na lumikha ng di-mapalad na mga nilalang. Kasama ang mga Rudra—isinilang mula sa sariling diwa—siya’y nanatili, ang isip ay umurong mula sa panlabas na paglikha at tumatag sa panloob na pagpipigil. Kaya ang Panginoon ng mga diyos, ang may hawak ng Trisula, ay tinawag na Sthāṇu, “Ang Matatag/Di-Nagagalaw.”

Verse 39

ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं तपः सत्यं क्षमा धृतिः / स्त्रष्टृत्वमात्मसंबोधो ह्यधिष्ठातृत्वमेव च

Kaalaman, paglayo sa pagnanasa, makapangyarihang pagka-Panginoon, pag-aayuno at pagsasanay (tapas), katotohanan, pagpapatawad, katatagan, kapangyarihang lumikha, paggising sa Sarili, at ang tungkuling pinakamataas na pamamahala—ito ang mga katangiang naglalarawan sa Panginoon.

Verse 40

अव्ययानि दशैतानि नित्यं तिष्ठन्ति शङ्करे / स एव शङ्करः साक्षात् पिनाकी परमेश्वरः

Ang sampung di-nasisirang (katangian) na ito ay laging nananahan kay Śaṅkara. Siya nga ang tunay na Śaṅkara—si Pinākī, ang Kataas-taasang Panginoon (Parameśvara).

Verse 41

ततः स भगवान् ब्रह्मा वीक्ष्य देवं त्रिलोचनम् / सहैव मानसैः पुत्रैः प्रीतिविस्फारिलोचनः

Pagkaraan, ang mapalad na Panginoong Brahmā, nang masdan ang Diyos na may tatlong mata (Śiva), kasama ang kanyang mga anak na isinilang sa isip, ay tumingin na lumalawak ang mga mata sa galak at debosyon.

Verse 42

ज्ञात्वा परतरं भावमैश्वरं ज्ञानचक्षुषा / तुष्टाव जगतामेकं कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्

Nang maunawaan sa mata ng espirituwal na kaalaman ang kataas-taasang kalagayang maka-Panginoon, pinuri niya ang Nag-iisang Panginoon ng mga daigdig, at inilagay ang magkasalikop na palad sa ibabaw ng ulo bilang paggalang.

Verse 43

ब्रह्मोवाच नमस्ते ऽस्तु महादेव नमस्ते परमेश्वर / नमः शिवाय देवाय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे

Wika ni Brahmā: Pagpupugay sa Iyo, O Mahādeva; pagpupugay sa Iyo, O Parameśvara. Pagpupugay kay Śiva, ang banal na Panginoon; pagpupugay sa Iyo na may anyo ng mismong Brahman.

Verse 44

नमो ऽस्तु ते महेशाय नमः शान्ताय हेतवे / प्रधानपुरुषेशाय योगाधिपतये नमः

Pagpupugay sa Iyo, Mahēśvara. Pagpupugay sa Iyo, ang Mapayapa, ang pinakaugat na Sanhi. Pagpupugay sa Iyo bilang Panginoon ng Pradhāna (likas na pinagmulan) at Puruṣa (kamalayang espiritu), at pagpupugay sa Iyo, Kataas-taasang Guro ng Yoga.

Verse 45

नमः कालाय रुद्राय महाग्रासाय शूलिने / नमः पिनाकहस्ताय त्रिनेत्राय नमो नमः

Pagpupugay kay Rudra—Siya ang Panahon mismo, ang Dakilang Lumalamon, at may tangan ng trident. Pagpupugay sa may hawak ng busog na Pināka, sa Panginoong may tatlong mata—muli’t muli, pagpupugay.

Verse 46

नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं ब्रह्मणो जनकाय ते / ब्रह्मविद्याधिपतये ब्रह्मविद्याप्रदायिने

Pagpupugay sa Iyo, na siyang Trimūrti (tatlong anyo). Pagpupugay sa Iyo, pinagmulan ni Brahmā. Pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng Brahma‑vidyā (kaalaman sa Ganap), at sa Iyo na nagkakaloob ng Brahma‑vidyā.

Verse 47

नमो वेदरहस्याय कालकालाय ते नमः / वेदान्तसारसाराय नमो वेदात्ममूर्तये

Pagpupugay sa Iyo, lihim na puso ng mga Veda; pagpupugay sa Iyo, Panahong lampas sa panahon. Pagpupugay sa Iyo, diwa ng diwa ng Vedānta; pagpupugay sa Iyo, na ang anyo ay ang Sarili ng Veda.

Verse 48

नमो बुद्धाय शुद्धाय योगिनां गुरवे नमः / प्रहीणशोकैर्विविधैर्भूतैः वरिवृताय ते

Pagpupugay sa Nagising (Buddha), sa Dalisay; pagpupugay sa Guru ng mga yogin. Sa Iyo—na pinalilibutan at pinaglilingkuran ng sari-saring nilalang na nagwaksi na ng dalamhati—ako’y yumuyuk sa pagsamba.

Verse 49

नमो ब्रह्मण्यदेवाय ब्रह्माधिपतये नमः / त्रियम्बकाय देवाय नमस्ते परमेष्ठिने

Pagpupugay sa banal na Panginoong mapagkalinga sa mga brāhmaṇa; pagpupugay sa Kataas-taasang Tagapamahala ng Brahman (at ni Brahmā). Pagyukod sa Diyos na may tatlong mata; pagsamba sa Iyo, O Parameṣṭhin, ang Pinakamataas na Namumuno sa lahat.

Verse 50

नमो दिग्वाससे तुभ्यं नमो मुण्डाया दण्डिने / अनादिमलहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo na ang mga dako ng kalawakan ang Iyong kasuotan; pagpupugay sa Iyo, ang asetang ahit-ulo na may hawak na tungkod. Pagpupugay sa Iyo na walang pasimula at walang dungis, na naaabot lamang sa pamamagitan ng tunay na kaalaman.

Verse 51

नमस्ताराय तीर्थाय नमो योगर्धिहेतवे / नमो धर्माधिगम्याय योगगम्याय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo, ang ‘Tārā’ na Tagapagligtas—ang banal na tawiran (tīrtha). Pagpupugay sa Iyo, sanhi ng mga kaganapang yogiko at mga siddhi. Pagpupugay sa Iyo, na natatanto sa pamamagitan ng Dharma at nararating sa pamamagitan ng Yoga—pagpupugay sa Iyo nang paulit-ulit.

Verse 52

नमस्ते निष्प्रपञ्चाय निराभासाय ते नमः / ब्रह्मणे विश्वरूपाय नमस्ते परमात्मने

Pagpupugay sa Iyo na lampas sa lahat ng pagpapakita ng daigdig; pagpupugay sa Iyo na walang anumang anyong naglilimita. Pagpupugay sa Iyo—ang Brahman na may anyong kosmiko (Viśvarūpa); pagpupugay sa Iyo, Paramātman, ang Kataas-taasang Sarili.

Verse 53

त्वयैव सृष्टमखिलं त्वय्येव सकलं स्थितम् / त्वया संह्रियते विश्वं प्रधानाद्यं जगन्मय

Sa Iyo lamang nalikha ang lahat; sa Iyo lamang nananahan ang lahat. Sa Iyo rin iniuurong ang sansinukob—O Ikaw na lumalaganap sa buong daigdig—kasama ang Pradhāna at lahat ng nagsisimula mula rito.

Verse 54

त्वमीश्वरो महादेवः परं ब्रह्म महेश्वरः / परमेष्ठी शिवः शान्तः पुरुषो निष्कलो हरः

Ikaw ang Īśvara—si Mahādeva; ang Kataas-taasang Brahman; si Maheśvara. Ikaw ang Parameṣṭhin, si Śiva, ang Mapayapa; ang Puruṣa na walang bahagi at walang pagkakahati—Hara.

Verse 55

त्वमक्षरं परं ज्योतिस्त्वं कालः परमेश्वरः / त्वमेव पुरुषो ऽनन्तः प्रधानं प्रकृतिस्तथा

Ikaw ang Akṣara, ang di-nasisirang Katotohanan, ang Kataas-taasang Liwanag; Ikaw mismo ang Panahon, O Parameśvara. Ikaw lamang ang walang-hanggang Puruṣa, at gayundin ang Pradhāna—ang mismong Prakṛti.

Verse 56

भूमिरापो ऽनलो वायुर्व्योमाहङ्कार एव च / यस्य रूपं नमस्यामि भवन्तं ब्रह्मसंज्ञितम्

Lupa Niya ang lupa, tubig, apoy, hangin, kalawakan, at maging ang ahaṃkāra (pagkamakasarili). Ako’y yumuyuko sa Iyo, na tinatawag na Brahman.

Verse 57

यस्य द्यौरभवन्मूर्धा पादौ पृथ्वी दिशो भुजाः / आकाशमुदरं तस्मै विराजे प्रणमाम्यहम्

Ako’y nagpupugay kay Virāj, ang Kosmikong Tao—na ang ulo ay langit, ang mga paa ay lupa, ang mga bisig ay mga direksiyon, at ang tiyan ay ang malawak na kalangitan.

Verse 58

संतापयति यो विश्वं स्वभाभिर्भासयन् दिशः / ब्रह्मतेजोमयं नित्यं तस्मै सूर्यात्मने नमः

Pagpupugay sa Panginoong may kaluluwang Araw—na nagpapainit sa buong sansinukob at sa sariling liwanag ay nagpapaliwanag sa mga direksiyon—na walang hangganang binubuo ng ningning ng Brahman (brahma-tejas).

Verse 59

हव्यं वहति यो नित्यं रौद्री तेजोमयो तनुः / कव्यं पितृगणानां च तस्मै वह्न्यात्मने नमः

Pagpupugay sa Panginoon na ang Sarili ay Apoy (Agni): ang laging tagapagdala ng havya, mga handog sa mga deva; ang anyo’y maningning na katawan ng naglalagablab na lakas ni Rudra; at Siya rin ang nagdadala ng kavya, handog para sa mga Pitṛ. Sa Apoy na Sarili, sumasamba ako.

Verse 60

आप्यायति यो नित्यं स्वधाम्ना सकलं जगत् / पीयते देवतासङ्घैस्तस्मै सोमात्मने नमः

Pagpupugay sa Sariling may kalikasan ni Soma: Siya na laging nagpapalusog sa buong sansinukob sa pamamagitan ng sariling likas na liwanag, at iniinom ng mga pangkat ng mga deva bilang Soma ng kaligayahang banal. Sa Soma na Sarili, sumasamba ako.

Verse 61

विभर्त्यशेषभूतानि यो ऽन्तश्चरति सर्वदा / शक्तिर्माहेश्चरी तुभ्यं तस्मै वाय्वात्मने नमः

Pagpupugay sa Kanya na ang diwa ay Vāyu: ang laging gumagalaw na nananahan sa loob, na sumusuporta sa lahat ng nilalang nang walang natitira. Sa Iyo ang Kapangyarihang Māheśvarī, ang banal na Śakti ni Śiva; kaya pagyukod sa Vāyu na Sarili.

Verse 62

सृजत्यशेषमेवेदं यः स्वकर्मानुरूपतः / स्वात्मन्यवस्थितस्तस्मै चतुर्वक्त्रात्मने नमः

Pagpupugay sa Apat-ang-Mukha: Siya na nananatili sa sariling Sarili at lumilikha ng buong sansinukob nang walang natitira, ayon sa karma ng mga nilalang. Sa Caturvaktra na Sarili, pagyukod.

Verse 63

यः शेषशयने शेते विश्वमावृत्य मायया / स्वात्मानुभूतियोगेन तस्मै विश्वात्मने नमः

Pagpupugay sa Sariling Pandaigdig: Siya na nakahimlay sa ibabaw ni Śeṣa, tinatakpan ang sansinukob ng Kanyang māyā, at nakikilala sa pamamagitan ng yoga ng tuwirang pagdanas sa sariling Sarili. Sa Viśvātman, pagyukod.

Verse 64

विभर्ति शिरसा नित्यं द्विसप्तभुवनात्मकम् / ब्रह्माण्डं यो ऽखिलाधारस्तस्मै शेषात्मने नमः

Pagpupugay sa Kanya na ang Sarili ay si Śeṣa, ang pangkalahatang sandigan; Siya’y walang humpay na nagdadala sa Kanyang ulo ng Brahmāṇḍa, ang itlog ng kosmos na binubuo ng labing-apat na daigdig, saligan ng lahat ng umiiral.

Verse 65

यः परान्ते परानन्दं पीत्वा दिव्यैकसाक्षिकम् / नृत्यत्यनन्तमहिमा तस्मै रुद्रात्मने नमः

Pagpupugay sa Rudra na Siya mismo ang Sarili: walang hanggan ang Kanyang kaluwalhatian; sa sukdulang wakas, matapos ‘inumin’ ang kataas-taasang kaligayahan—ang iisang banal na Saksi—Siya’y sumasayaw sa kaitaasan ng di-masambit.

Verse 66

यो ऽन्तरा सर्वभूतानां नियन्ता तिष्ठतीश्वरः / तं सर्वसाक्षिणं देवं नमस्ये भवतस्तनुम्

Ako’y yumuyuko sa Banal na Panginoon na nananahan sa loob ng lahat ng nilalang bilang panloob na tagapamahala; Siya ang Diyos na saksi sa lahat. Sinasamba ko ang mismong anyong iyon Mo.

Verse 67

यं विनिन्द्रा जितश्वासाः संतुष्टाः समदर्शिनः / ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानास्तस्मै योगात्मने नमः

Pagpupugay sa Kataas-taasang Sarili na siyang diwa ng Yoga; ang mga yogin na walang antok, nagwawagi sa hininga, panatag sa loob at pantay ang pagtanaw, sa pagninilay na nakalubog ay nakikita Siya bilang Liwanag sa kalooban.

Verse 68

यया संतरते मायां योगी संक्षीणकल्मषः / अपारतरपर्यन्तां तस्मै विद्यात्मने नमः

Pagpupugay sa Vidyātman—ang Sariling siyang Kaalaman; sa Kanyang kapangyarihan, ang yogin na napawi na ang mga kasalanan ay tumatawid sa Māyā at nararating ang kabilang pampang na walang hangganan.

Verse 69

यस्य भासा विभातीदमद्वयं तमसः परम् / प्रपद्ये तत् परं तत्त्वं तद्रूपं परमेश्वरम्

Ako’y sumasaklolo sa Kataas-taasang Katotohanan—Parameśvara—na ang Kanyang liwanag ang nagpapasinag sa di-dalawang (advaya) prinsipyo, at Siya’y lampas sa dilim (tamas).

Verse 70

नित्यानन्दं निराधारं निष्कलं परमं शिवम् / प्रपद्ये परमात्मानं भवन्तं परमेश्वरम्

Ako’y sumasaklolo sa Kataas-taasang Śiva—walang hanggang kaligayahan, walang sinasandigan (sariling itinatag), walang bahagi at lampas sa lahat; sa Iyo, ang Pinakamataas na Sarili, Parameśvara, ang Dakilang Panginoon.

Verse 71

एवं स्तुत्वा महादेवं ब्रह्मा तद्भावभावितः / प्राञ्जलिः प्रणतस्तस्थौ गृणन् ब्रह्म सनातनम्

Sa gayon, matapos purihin si Mahādeva, si Brahmā—na ang isip ay nababad sa gayong debosyon—ay tumindig na magkadikit ang palad, yumukod sa pagpupugay, at patuloy na umawit ng papuri sa Walang-hanggang Brahman.

Verse 72

ततस्तस्मै महादेवो दिव्यं योगमनुत्तमम् / ऐश्वर्यं ब्रह्मसद्भावं वैराग्यं च ददौ हरः

Pagkaraan, si Mahādeva—Hara—ay nagkaloob sa kanya ng walang kapantay na banal na Yoga, kasama ang aiśvarya (kapangyarihang panginoon), ang tunay na disposisyong nakaugat sa Brahman, at vairāgya (paglayo sa pagkapit).

Verse 73

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च संस्पृश्य प्रणतार्तिहा / व्याजहरा स्वयं देवः सो ऽनुगृह्य पितामहम्

Pagkatapos, ang Panginoon mismo—Tagapag-alis ng dalamhati ng mga yumuyukod—ay humipo sa kanya sa pamamagitan ng Kanyang dalawang napakagandang kamay; at sa pagkakaloob ng biyaya kay Pitāmaha (Brahmā), Siya’y nagsalita ng mga salitang nag-alis ng kanyang pangamba.

Verse 74

यत्त्वयाभ्यर्थितं ब्रह्मन् पुत्रत्वे भवतो मम / कृतं मया तत् सकलं सृजस्व विविधं जगत्

O Brahman (Brahmā), ang iyong hiniling sa akin—na ako’y maging iyong anak—ay ganap kong natupad. Ngayon, likhain mo ang sari-saring daigdig sa lahat ng anyo at pagkakaiba-iba nito.

Verse 75

त्रिधा भिन्नो ऽस्म्यहं ब्रह्मन् ब्रह्मविष्णुहराख्यया / सर्गरक्षालयगुणैर्निष्कलः परमेश्वरः

O Brahman, ako’y tinatawag na tatluhan—Brahmā, Viṣṇu, at Hara—ayon sa mga katangiang namamahala sa paglikha, pag-iingat, at pagwawakas; subalit sa katotohanan, ako ang Kataas-taasang Panginoon na walang bahagi at di mahahati.

Verse 76

स त्वं ममाग्रजः पुत्रः सृष्टिहेतोर्विनिर्मितः / ममैव दक्षिणादङ्गाद् वामाङ्गात् पुरुषोत्तमः

Ikaw nga ang aking panganay na anak, hinubog para sa mismong sanhi ng paglikha. Mula sa aking sariling katawan ikaw ay lumitaw—mula sa kanang sangkap at sa kaliwang sangkap—O Puruṣottama, Kataas-taasang Persona.

Verse 77

तस्य देवादिदेवस्य शंभोर्हृदयदेशतः / संबभूवाथ रुद्रो ऽसावहं तस्यापरा तनुः

Mula sa dakong puso ni Śambhu—ang Diyos ng mga diyos—sumilang si Rudra; at ako ang kanyang iba pang anyo, ang pangalawang katawan.

Verse 78

ब्रह्मविष्णुशिवा ब्रह्मन् सर्गस्थित्यन्तहेतवः / विभज्यात्मानमेको ऽपि स्वेच्छया शङ्करः स्थितः

O Brahman, sina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva ang mga sanhi ng paglikha, pagpanatili, at pagwawakas. Ngunit ang Panginoon—bagama’t iisa—ay nananatiling Śaṅkara, kusang nagpapakita sa pamamagitan ng sariling kalooban at pag-iiba-iba ng Sarili.

Verse 79

तथान्यानि च रूपाणि मम मायाकृतानि तु / निरूपः केवलः स्वच्छो महादेवः स्वभावतः

Gayon din, ang iba pang anyong lumilitaw ay tunay na hinubog ng aking Māyā; subalit sa Kanyang likas na kalagayan, si Mahādeva ay walang anyo, ganap, at laging dalisay.

Verse 80

एभ्यः परतरो देवस्त्रिमूर्तिः परमा तनुः / माहेश्वरी त्रिनयना योगिनां शान्तिदा सदा

Higit sa lahat ng ito ay ang Diyos na ang Kanyang katawang sukdulan ay ang Trimūrti. Yaong Mahāśvarī—may tatlong mata—ay laging nagkakaloob ng kapayapaan sa mga yogin.

Verse 81

तस्या एव परां मूर्ति मामवेहि पितामह / शाश्वतैश्वर्यविज्ञानतेजोयोगसमन्विताम्

Kilalanin mo Ako, O Pitāmaha, bilang kataas-taasang pagpapakita ng Yaong Kataas-taasan—taglay ang walang hanggang pagka-Panginoon, tunay na kaalaman, liwanag na espirituwal, at Yoga.

Verse 82

सो ऽहं ग्रसामि सकलमधिष्ठाय तमोगुणम् / कालो भूत्वा न तमसा मामन्यो ऽभिभविष्यति

Nilalamon Ko ang buong sansinukob, na namumuno sa gunang tamas. Nang Ako’y maging mismong Panahon, walang sinuman ang makapapanaig sa Akin sa pamamagitan ng kadiliman (tamas).

Verse 83

यदा यदा हि मां नित्यं विचिन्तयसि पद्मज / तदा तदा मे सान्निध्यं भविष्यति तवानघ

Tuwing—muli’t muli—na palagi mong ninanamnam sa pagninilay ang Akin, O isinilang sa lotus, gayon din muli’t muli ang Aking malapit na presensya ay lilitaw para sa iyo, O walang sala.

Verse 84

एतावदुक्त्वा ब्रह्माणं सो ऽभिवन्द्य गुरुं हरः / सहैव मानसैः पुत्रैः क्षणादन्तरधीयत

Matapos sabihin iyon lamang kay Brahmā, si Hara (Śiva) ay yumukod at nagbigay-galang sa kaniyang guru; at sa isang kisapmata, naglaho siya sa paningin—kasama ang kaniyang mga anak na isinilang sa isipan.

Verse 85

सो ऽपि योगं समास्थाय ससर्ज विविधं जगत् / नारायणाख्यो भगवान् यथापूर्वं प्रिजापतिः

Siya man, naitatag sa Yoga, ay lumikha ng sari-saring sansinukob. Ang Mapalad na Panginoon na tinatawag na Nārāyaṇa ay muling naging Prajāpati, gaya ng dati sa mga naunang siklo.

Verse 86

मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् / दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया

Sa kapangyarihan ng kaalamang yogiko, nilikha niya sina Marīci, Bhṛgu, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha, Kratu, Dakṣa, Atri, at Vasiṣṭha.

Verse 87

नव ब्रह्माण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः / सर्वे ते ब्रह्मणा तुल्याः साधका ब्रह्मवादिनः

Sa Purāṇa, tiyak na pinagtitibay na sila ang “siyam na Brahmā.” Lahat sila’y kapantay ni Brahmā—mga sādhaka na ganap at mga tagapagturo ng Brahman.

Verse 88

संकल्पं चैव धर्मं च युगधर्मांश्च शाश्वतान् / स्थानाभिमानिनः सर्वान् यथा ते कथितं पुरा

Gaya ng naipaliwanag ko na noon, ipinaliwanag ko na sa iyo ang saṅkalpa (layuning kosmiko), ang mga simulain ng dharma, ang mga walang hanggang tungkulin ayon sa bawat yuga, at ang lahat ng mga diyos na namamahala sa kani-kanilang dako at kinikilala ang kanilang tahanan (sthānābhimānin).