
Prāyaścitta — Definitions of Killing, Brahmahatyā, and Graded Expiations
Sinimulan ni Panginoong Agni ang paliwanag sa Dharma-śāstra tungkol sa prāyaścitta (pagbabayad-sala/pagpapadalisay), iniuugnay ang sistemang pampag-alis ng kasalanan kay Brahmā, at itinakda ang “pagpatay” bilang anumang gawaing humahantong sa paghiwalay ng prāṇa (kamatayan). Pinalawak ang pananagutan lampas sa tuwirang gumawa: ang nag-utos, ang kasamang grupo sa pinagsamang armadong kilos, at ang di-tuwirang sanhi (kabilang ang pagpapakamatay na naudyok ng pang-aabuso o pamimilit ng kalagayan) ay itinuturing ding pinagmumulan ng mabigat na kasalanan, lalo na ang brahmahatyā (pagpatay sa Brahmana). Ipinakilala ang mga batayan sa paghatol ng penansiya—lugar, panahon, kakayahan, at uri ng paglabag—at saka inilista ang malalaking pag-amin/penansiya para sa pagpatay sa Brahmana: pag-aalay ng sariling buhay, pangmatagalang asetikong tanda at pamumuhay sa limos, at mga pagbawas batay sa asal. Sumunod ang antas-antas ayon sa varṇa at kahinaan (matatanda, babae, bata, maysakit), at ayon sa tiyak na pinsala gaya ng pagpatay ng baka, pananakit, at aksidenteng pagkamatay dahil sa kasangkapan. Tinalakay rin ang batas ng kalinisan at pagdungis ng pagkain, mga nakalalasing at ipinagbabawal na pagkain, pagnanakaw at lohika ng pagsasauli/parusang panghari, at mga paglabag sa pakikipagtalik na inuuri bilang gurutalpa, na may penansiyang katumbas ng kamatayan o mahahabang buwang Cāndrāyaṇa. Sa kabuuan, inilalarawan ni Agni ang prāyaścitta bilang parehong pag-aayos na panghukuman at gamot na espirituwal: ibinabalik ang dharma sa labas at nililinis ang layon at asal sa loob.
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे सर्वपापप्रायश्चित्ते पापनाशनस्तोत्रं नाम द्विसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः अथ त्रिसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तं अग्निर् उवाच प्रायश्चित्तं ब्रह्णोक्तं वक्ष्ये पापोपशान्तिदं स्यात् प्राणवियोगफलो व्यापारो हननं स्मृतं
Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa, nagwakas ang ika-172 kabanata na tinatawag na “Himno na Nagwawasak ng Kasalanan,” sa bahagi tungkol sa mga pag-ako ng sala para sa lahat ng kasalanan. Ngayon ay nagsisimula ang ika-173 kabanata tungkol sa prāyaścitta (pagbabayad-sala). Sinabi ni Agni: “Ituturo ko ang prāyaścitta na ipinahayag ni Brahmā, na nagpapatahimik at nagpapawi ng kasalanan. Ang gawaing ang bunga ay paghiwalay ng hininga-buhay (kamatayan) ay inaalala bilang ‘pagpatay’ (hanana).”
Verse 2
रागाद् द्वेषात् प्रमादाच्च स्वतः परत एव वा ब्राह्मणं घातयेद्यस्तु स भवेद्ब्रह्मघातकः
Sinumang magpapatay o magpapapatay ng isang brāhmaṇa—dahil sa pagnanasa (rāga), poot (dveṣa), o kapabayaan—maging sa sariling kamay o sa pamamagitan ng iba—ay nagiging mamamatay ng brāhmaṇa (brahma-ghātaka).
Verse 3
बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणां यद्येको घातकस्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः
Kapag maraming lalaking may sandata ang magkakasamang gumagawa ng iisang gawain, kung ang isa sa kanila ay naging mamamatay roon, itinuturing na mamamatay ang lahat ng kasama.
Verse 4
आक्रोशितस्ताडितो वा धनैव्वा परिपीडितः ततः कर्माणीति ख , ग , घ , छ च यमुद्दिश्य त्यजेत् प्राणांस्तमाहुर्ब्रह्मघातकं
Kahit ang isang tao ay napagsalitaan, napalo, o naapi ng kapangyarihan ng yaman, kung dahil sa mga gawang iyon (gaya ng nasa naunang mga aytem ka, kha, ga, gha, at cha) ay kitlin niya ang sariling buhay, kung gayon hinggil sa taong ang kamatayan ay kanyang naidulot, siya’y itinuturing na mamamatay ng brāhmaṇa (brahma-ghātaka).
Verse 5
औषधाद्युपकारे तु न पापं स्यात् कृते मृते पुत्रं शिष्यन्तथा भार्यां शासते न मृते ह्य् अघं
Kapag ang isang gawa ay ginawa bilang kapaki-pakinabang na tulong, gaya ng pagbibigay ng gamot at iba pa, walang kasalanan kahit humantong sa kamatayan. Gayundin, sa pagdidisiplina sa anak, mag-aaral, o asawa, walang sala kung ang kamatayan ay mangyari nang di-sinasadya sa gitna ng gayong pagpaparusa.
Verse 6
देशं कालञ्च यः शक्तिं पापञ्चावेक्ष्य यत्नतः प्रायश्चित्तं प्रकल्प्यं स्याद्यत्र चोक्ता ब निष्कृतिः
Matapos suriing mabuti ang lugar, ang panahon, ang sariling kakayahan, at ang uri ng kasalanan, dapat itakda ang nararapat na prāyaścitta (pagbabayad-sala)—yaong anyo ng pagtubos na itinuro bilang wastong paglaya mula sa pagkukulang.
Verse 7
गवार्थे ब्राह्मणार्थे वा सद्यः प्राणान् परित्यजेत् प्रास्येदात्मानमग्नौ वा मुच्यते ब्रह्महत्यया
Para sa kapakanan ng isang baka, o para sa kapakanan ng isang Brāhmaṇa, dapat agad isuko ang buhay; o kaya’y ihagis ang sarili sa apoy—sa gayong pag-aalay ng sarili, napapalaya sa kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa (brahmahatyā).
Verse 8
शिरःकपाली ध्वजवान् भैक्षाशी कर्म वेदयन् ब्रह्महा द्वादशाब्दानि मितभुक् शुद्धिमाप्नुयात्
Ang pumatay sa isang brāhmaṇa ay dapat magdala ng bungo bilang tanda ng prāyaścitta, magbitbit ng watawat, mamuhay sa limos, at hayagang ipahayag ang ginawa; sa pagkain na may takdang sukat sa loob ng labindalawang taon, matatamo niya ang paglilinis.
Verse 9
षड्भिर्वर्षैः शुद्धचारी ब्रह्महा पूयते नरः विहितं यदकामा मां कामात्तु द्विगुणं स्मृतं
Ang lalaking nakapatay ng brāhmaṇa ay nalilinis sa loob ng anim na taon kung pinananatili niya ang dalisay na asal. Ang itinakda kapag ginawa nang walang pagnanasa—kapag ginawa dahil sa pagnanasa—ay sinasabing nangangailangan ng penansang doble.
Verse 10
प्रायश्चित्तं प्रवृत्तस्य बधे स्यात्तु त्रिवार्षिकं ब्रह्मघ्नि क्षत्रे द्विगुणं विट्च्छूद्रे द्विगुणं त्रिधा
Para sa taong nagsagawa ng pagpatay, ang prāyaścitta ay itinakdang isang pagtalima sa loob ng tatlong taon; sa pagpatay sa Brāhmaṇa, ito’y dinodoble; sa Kṣatriya, dinodoble rin; at sa Vaiśya at Śūdra, dinodoble nang tatlong antas (ibig sabihin, pinararami ayon sa itinakdang baitang).
Verse 11
अन्यत्र विप्रे सकलं पादोनं क्षत्रिये मतं वैश्ये ऽर्धपादं क्षत्रे स्याद्वृद्धस्त्रीबालरोगिषु
Sa ibang mga kalagayan, ang ganap na sukat ng pag-penitensiya/parusa ay itinakda para sa isang brāhmaṇa; para sa kṣatriya ito’y itinuturing na nabawasan ng isang-kapat; para sa vaiśya ay nabawasan ng kalahati; at para sa śūdra—gayundin sa matatanda, kababaihan, mga bata, at maysakit—dapat pang pagaanin ayon sa nararapat.
Verse 12
तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य बधे स्मृतं वैश्ये ऽष्टमांशो वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस्तु षोडशः
Sa pagpatay sa isang kṣatriya, ang kasalanan ay inaalala bilang isang-kapat ng kasalanan ng pagpatay sa brāhmaṇa; sa vaiśya ay isang-walong bahagi; at sa śūdra na namumuhay ayon sa nararapat na kabuhayan, dapat maunawaan na ito’y isang-labing-anim na bahagi.
Verse 13
अप्रदुष्टां स्त्रियं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् पञ्चगव्यं पिवेद्गोघ्नो मासमासीत संयतः
Kapag napatay ang isang babaeng walang dungis (inosente), dapat isagawa ang panatang pang-penitensiya na itinakda para sa pagpatay sa śūdra. Ngunit ang pumatay ng baka ay dapat uminom ng pañcagavya at, may pagpipigil-sa-sarili, manatili sa penitensiya sa loob ng isang buwan.
Verse 14
गोष्ठे शयो गो ऽनुगामी गोप्रदानेन शुद्ध्यति कृच्छ्रञ्चैवातिकृच्छ्रं वा पादह्रासो नृपादिषु
Ang natutulog sa kulungan ng baka, o sumusunod/nanghihimasok sa baka, ay nalilinis sa pamamagitan ng pag-aalay ng isang baka. Ngunit sa mga usaping may kinalaman sa hari at mga katulad niya, (ang penitensiya) ay Kṛcchra o Atikṛcchra, at (kalakip) ang pagkawala ng katayuan o dangal (pāda-hrāsa).
Verse 15
अतिवृद्धामतिकृशामतिबालाञ्च रोगिणीं न संस्कृतिरिति छ बधे ऽस्य तु इति छ हत्वा पूर्वविधानेन चरेदर्धव्रतं द्विजः
Para sa labis na matanda, labis na payat, labis na bata, o maysakit, sinasabing walang ganap na saṃskāra (ritwal) na isinasagawa. Ngunit kung ang isang dvija (dalawang ulit na isinilang) ay pumatay ng gayong tao, ayon sa naunang tuntunin, dapat niyang isagawa ang kalahating panata (ardha-vrata) bilang pag-alis-sala.
Verse 16
ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या दद्याद्धेमतिलदिकं मुष्टिचपेटकीलेन तथा शृङ्गादिमोटने
Ayon sa kakayahan, dapat pakainin ang mga Brāhmaṇa; at magbigay ng ginto, linga (sesame), at mga katulad—bilang pagtubos sa pinsalang dulot ng kamao, sampal, o pako/pasak, gayundin sa pagkaputol ng sungay at iba pa.
Verse 17
लगुडादिप्रहारेण गोबधं तत्र निर्दिशेत् दमेन दामने चैव शकटादौ च योजने
Doon (sa paghatol sa batas), ang pananakit gamit ang pamalo at mga katulad ay ituturing na ‘pagpatay ng baka’; at gayundin ang kaparehong tuntunin ay umiiral sa multang tinatawag na dama, sa paggapus (sa baka), at sa pagyuko/pagkabit nito sa kariton at mga katulad.
Verse 18
स्तम्भशृङ्खलपाशैर् वा मृते पादोनमाचरेत् काष्ठे शान्तपनं कुर्यात् प्राजापत्यन्तु लोष्ठके
Kung (isang nilalang) ay namatay dahil sa haligi, tanikala, o lubid na pangbigti, dapat isagawa ang pagtubos na binawasan ng isang-kapat. Kung (kamatayan ay dulot) ng piraso ng kahoy, gawin ang panatang Śāntapana; ngunit kung dulot ng loṣṭa (tipak ng lupa/basag na ladrilyo), gawin ang panatang Prājāpatya.
Verse 19
तप्तकृच्छ्रन्तु पाषाणे शस्त्रे चाप्यतिकृच्छ्रकं मार्जारगोधानकुलमण्डूकश्वपतत्रिणः
Para sa (pagpatay sa) pusa, godhā (iguana/bayawak), nakula (mongoose), palaka, aso, o ibon: kung (napatay) dahil sa bato, isagawa ang panatang Tapta-kṛcchra; at kung (napatay) sa pamamagitan ng sandata, isagawa ang panatang Ati-kṛcchra.
Verse 20
हत्वा त्र्यहं पिवेत् क्षीरं कृच्छ्रं चान्द्रायणं चरेत् व्रतं रहस्ये रहसि प्रकाशे ऽपि प्रकाशकं
Pagkatapos makapatay (ng tao), uminom ng gatas sa loob ng tatlong araw; at isagawa ang panatang Kṛcchra at ang pagtalima sa Cāndrāyaṇa—isang panatang pagtubos na nagpapadalisay sa mga lihim na pagkukulang sa lihim, at maging sa mga pagkakasalang hayag sa madla.
Verse 21
प्राणायामशतं कार्यं सर्वपापापनुत्तये पानकं द्राक्षमधुकं खार्जरन्तालमैक्षवं
Dapat magsagawa ng sandaang beses na maayos na pagpigil at pag-ayos ng hininga (prāṇāyāma) upang maalis ang lahat ng kasalanan. Pagkaraan, uminom ng matamis na inumin (pānaka) na inihanda mula sa ubas, madhūka, datiles, bunga ng tāla, at katas ng tubo.
Verse 22
मध्वीकं टङ्कमाध्वीकं मैरेयं नारिकेलजं न मद्यान्यपि मद्यानि पैष्टी मुख्या सुरा स्मृता
Ang madhvīka, ṭaṅka-mādhvīka, maireya, at yaong mula sa niyog—ang mga ito at iba pang nakalalasing na inumin ay tunay na alak. Gayunman, ang pangunahing surā ay itinuturing na alak na mula sa butil (paiṣṭī).
Verse 23
त्रैवर्णस्य निषिद्धानि पीत्वा तप्त्वाप्यपः शुचिः कणान् वा भक्षयेदब्दं पिण्याकं वा सकृन्निशि
Kung ang kasapi ng tatlong uri ng mga dalawang-ulit-na-isinilang (trai-varṇa) ay uminom ng ipinagbabawal, kung gayon—pagkatapos uminom ng pinainit na tubig—siya’y nagiging dalisay. O kaya’y kumain lamang ng mga butil sa loob ng isang taon; o di kaya’y kumain ng oil-cake nang minsan sa gabi.
Verse 24
सुरापाणापनुत्यर्थं बालवामा जटी ध्वजी अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासंस्पृष्टमेव च
Upang maalis ang kasalanan ng pag-inom ng alak, dapat isagawa ang panatang pagtubos bilang isang asetang may asal na parang bata, na may itinakdang pagharap sa kaliwa (vāma), may buhol-buhol na buhok (jaṭā) at may dalang watawat. Nalalapat ito kahit kung dahil sa kamangmangan ay nakakain ng dumi o nakainom ng ihi na nadikit sa alak.
Verse 25
पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः मद्यमाण्डस्थिता आपः पीत्वा सप्तदिनं व्रती
Ang tatlong uri ng mga dalawang-ulit-na-isinilang (trai-varṇa) ay karapat-dapat na muling sumailalim sa muling-pagpapabanal (saṃskāra). Kung nakainom ng tubig na may māṇḍa—latak o pampaalsa ng alak—ang tao’y dapat tumupad ng panata (vrata) sa loob ng pitong araw.
Verse 26
चाण्डालस्य तु पानीयं पीत्वा स्यात् षड्दिनं व्रती चण्डालकूपभाण्डेषु पीत्वा शान्तपनं चरेत्
Kung uminom ang isang tao ng inuming-tubig na pag-aari ng isang Caṇḍāla, dapat siyang magsagawa ng panata sa loob ng anim na araw. Kung uminom siya ng tubig mula sa balon ng Caṇḍāla o mula sa mga sisidlang ginamit ng Caṇḍāla, dapat niyang isagawa ang pag-aayuno at paglinis na Śāntapana.
Verse 27
पञ्चगव्यं त्रिरान्ते पीत्वा चान्त्यजलं द्विजः मत्स्यकण्टकशम्बूकशङ्खशुक्तिकपर्दकान्
Ang isang dvija (dalawang-ulit na isinilang), matapos uminom ng pañcagavya nang tatlong ulit sa pagtatapos ng itinakdang panahon at uminom din ng tubig na kaugnay ng antyaja, ay nakapagbabayad-sala sa pagkonsumo/paghawak ng mga buto ng isda, susô, kabibe ng conch, balat ng talaba, at cowrie.
Verse 28
पीत्वा नवोदकं चैव पञ्चगव्येन शुद्ध्यति शवकूपोदकं पीत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति
Kapag nakainom ng sariwang tubig (navodaka), nalilinis sa pamamagitan ng pag-inom ng pañcagavya. Kapag nakainom ng tubig mula sa balong nadungisan ng bangkay, ganap na nalilinis matapos ang tatlong gabi.
Verse 29
अन्त्यावसायिनामन्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् आपत्काले शूद्रगृहे मनस्तापेन शुद्ध्यति
Kung nakakain ng pagkain ng mga itinuturing na antyāvasāyin (nasa labas ng nakatatag na kaayusang panlipunan), dapat isagawa ang pagtubos na Cāndrāyaṇa. Ngunit sa oras ng kagipitan, kung kumain sa bahay ng isang Śūdra, nalilinis sa pamamagitan ng pagsisisi sa isip lamang.
Verse 30
शूद्रभाजनभुक् विप्रः पञ्चगव्यादुपोषितः कन्दुपक्वं स्नेहपक्वं स्नेहं च दधिशक्तवः
Ang isang brāhmaṇa (vipra) na kumain mula sa sisidlan ng isang Śūdra ay dapat mag-ayuno na pinananatili sa pañcagavya. Bilang pinahihintulutang pagkain, maaari siyang kumuha ng mga ugat o tuber na nilaga, pagkaing niluto sa ghee, ang ghee mismo, at lugaw na sebada na hinaluan ng curd.
Verse 31
शूद्रादनिन्द्यान्येतानि गुडक्षीररसादिकं अस्नातभुक् चोपवासी दिनान्ते तु जपाच्छुचिः
Mula sa isang Śūdra, ang mga bagay na ito ay hindi kapintasan na tanggapin: jaggery (asukal na pula), gatas, katas ng prutas at iba pa. Ang kumain nang hindi naliligo ay dapat mag-ayuno (upavāsa), at sa pagtatapos ng araw ay luminis sa pamamagitan ng pagbigkas ng japa.
Verse 32
मूत्रोच्चार्यशुचिर्भुक्त्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति केशकीटावपन्नं च पादस्पृष्टञ्च कामतः
Kung matapos umihi ay kumain nang hindi naglinis ng sarili, magiging dalisay siya pagkalipas ng tatlong gabi. Gayundin, may itinakdang paglilinis para sa pagkaing nadumihan ng buhok o insekto, at para sa pagkaing sinadyang nahawakan ng paa.
Verse 33
भ्रूणघ्नावेक्षित्तं चैव सस्पृष्टं वाप्युदक्यया काकाद्यैर् अवलीढं च शुनासंस्पृष्टमेव च
Ang pagkain (o handog na inihanda) na natanaw ng pumatay ng sanggol sa sinapupunan, o nahawakan ng babaeng may regla, o dinilaan ng mga uwak at katulad, o kahit nadikit ng aso—ang lahat ng iyon ay dapat ituring na marumi at nadungisan.
Verse 34
गवाद्यैर् अन्नमाघ्रातं भुक्त्वा त्र्यहमुपावसेत् रेतोविण्मूत्रभक्षी तु प्राजापत्यं समाचरेत्
Kapag nakakain ng pagkaing naamoy ng baka at katulad, dapat mag-ayuno nang tatlong araw. Ngunit kung nakalunok ng semilya, dumi, o ihi, dapat isagawa ang pagtubos-sala na Prājāpatya.
Verse 35
चान्द्रायण नवश्राद्धे पराको मासिके मतः पक्षत्रये ऽतिकृच्छ्रं स्यात् षण्मासे कृच्छ्रमेव च
Para sa pagkukulang na may kaugnayan sa siyam-na-ulit na śrāddha (nava-śrāddha), ang pagtubos-sala ay itinuturing na panatang Cāndrāyaṇa. Para sa pagkukulang na may kaugnayan sa buwanang ritwal, itinatakda ang Parāka. Kung magpatuloy ang pagkaligta sa loob ng tatlong fortnight, dapat itong tubusin sa Atikṛcchra; kung sa loob ng anim na buwan, ang karaniwang Kṛcchra lamang.
Verse 36
आब्दिके पादकृच्छ्रं स्यादेकाहः पुनराव्दिके पूर्वेद्युर्वार्षिकं श्राद्धं परेद्युः पुनराव्दिकं
Para sa taunang śrāddha (ābdika), itinakda ang ‘kalahating-kṛcchra’ na penitensiya; para sa inuulit na taunang pagdiriwang (punar-ābdika), itinakda ang isang-araw (ekāha) na pag-aayuno/pagsunod. Sa nakaraang araw gawin ang taunang (vārṣika) śrāddha, at sa kasunod na araw ay gawin muli ang (punar-)ābdika śrāddha.
Verse 37
निषिद्धभक्षणे भुक्ते प्रायश्चित्तमुपोषणं भूस्तृणं लशुनं भुक्त्वा शिशुकं कृच्छ्रमाचरेत्
Kung nakakain ng ipinagbabawal, ang pag-alis-sala ay pag-aayuno. Kapag nakakain ng lupa, damo, o bawang, dapat isagawa ang anyong ‘Śiśuka’ ng penitensiyang kṛcchra.
Verse 38
लशुनं गृञ्जनं भुक्त्वेति ङ शिशुकृच्छ्रं समाचरेदिति ख अभोज्यानान्तु भुक्त्वान्नं स्त्रीशूद्रोच्छिष्टमेव च जग्ध्वा मांसमभक्ष्यञ्च सप्तरात्रं पयः पिवेत्
Kapag nakakain ng bawang o sibuyas, dapat isagawa ang ‘Śiśu-kṛcchra’ (munting austeridad). Ngunit kung nakakain ng pagkaing bawal kainin, o nakakain ng tira ng babae o ng Śūdra, o nakakain ng karne na di pinahihintulutan, sa loob ng pitong gabi ay gatas lamang ang inumin.
Verse 39
मधु मांसञ्च यो ऽश्नीयाच्छावं सूतकमेव वा प्राजापत्यं चरेत् कृच्छ्रं ब्रह्मचारी यतिर्व्रती
Sinumang kumain ng pulot at karne, o kumain sa panahon ng karumihan dahil sa kamatayan (śāva) o panganganak (sūtaka), ay dapat magsagawa ng Prājāpatya kṛcchra na pag-alis-sala—namumuhay bilang brahmacārī (selibato), bilang asceta, at tagapag-ingat ng mga panata.
Verse 40
अन्ययेन परस्वापहरणं स्तेयमुच्यते मुसलेन हतो राज्ञा स्वर्णस्तेयी विशुद्ध्यति
Ang pagkuha ng ari-arian ng iba sa paraang labag sa batas ay tinatawag na pagnanakaw. Ang magnanakaw ng ginto, kapag pinatay ng hari sa pamamagitan ng pamalo (musala), ay napapadalisay (mula sa kasalanang iyon).
Verse 41
अधःशायी जटाधारी पर्णमूलफलाशनः एककालं समश्नानो द्वादशाब्दे विशुद्ध्यति
Matulog sa hubad na lupa, may buhol-buhol na buhok (jaṭā), mamuhay sa mga dahon, ugat, at bunga, at kumain lamang isang beses sa isang araw sa takdang sukat—sa ganitong pag-aayuno at disiplina, nagiging dalisay sa loob ng labindalawang taon.
Verse 42
रुक्मस्तेयी सुरापश् च ब्रह्महा गुरुतल्पगः स्तेयं कृत्वा सुरां पीत्वा कृच्छ्रञ्चाब्दं चरेन्नरः
Ang magnanakaw ng ginto, ang umiinom ng nakalalasing na alak, ang pumatay sa isang brāhmaṇa, at ang lumalapastangan sa higaan ng guro—pagkaraang magnakaw at uminom ng alak, nararapat sa tao na isagawa ang Kṛcchra na penitensiya sa loob ng isang taon.
Verse 43
मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च अयस्कांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नभुक्
Para sa pagtubos na may kinalaman sa mga hiyas, perlas, korales, tanso, pilak, bakal, bell-metal, at mga bato—sa loob ng labindalawang araw ay mamuhay sa kaṇānna, isang payak na pagkain ng mga butil.
Verse 44
मनुष्याणान्तु हरणे स्त्रीणां क्षेत्रगृहस्य च वापीकूपतडागानां शुद्धिश्चान्द्रायणं स्मृतं
Para sa pagnanakaw o pagdukot ng tao, ng babae, ng bukirin o bahay, at gayundin ng mga balon, stepwell, at mga lawa/tangke—ang itinakdang paglilinis ay sinasabing ang penitensiyang Cāndrāyaṇa.
Verse 45
भक्ष्यभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनं
Kapag ang mga pagkaing maaaring kainin at mga lutong pagkain ay inagaw (o nadungisan), gayundin kapag ang sasakyan, higaan, o upuan ay naapektuhan, at pati sa mga bulaklak, ugat, at bunga—ang paglilinis ay isinasagawa sa pamamagitan ng pañcagavya, ang limang produkto ng baka.
Verse 47
तृणकाष्ठद्रुमाणाञ्च शुष्कान्नस्य गुडस्य च चेलचर्मामिषाणाञ्च त्रिरात्रं स्यादभोजनं
Kung ang isang tao ay kumain o nadungisan ng damo, kahoy, mga puno (at mga katulad na di-wastong bagay), gayundin ng tuyong pagkain at jaggery (guda), at pati ng tela, balat, at karne, nararapat siyang magsagawa ng hindi pagkain (pag-aayuno) sa loob ng tatlong gabi.
Verse 48
पितुः पत्नीञ्च भगिनीमाचार्यतनयान्तथा आचार्याणीं सुतां स्वाञ्च गच्छंश् च गुरुतल्पगः
Ang sinumang nakikipagtalik sa asawa ng kanyang ama, sa kanyang kapatid na babae, sa anak na babae ng guro, sa asawa ng guro, sa sarili niyang anak na babae, o sa sarili niyang ina, ay tinatawag na lumalapastangan sa higaan ng guru (gurutalpaga).
Verse 49
गुरुतल्पे ऽभिभाष्यैनस्तप्ते पच्यादयोमये शूमीं ज्वलन्तीञ्चाश्लिष्य मृतुना स विशुद्ध्यति
Para sa kasalanang paglapastangan sa higaan ng guro, dapat siyang pasunugin (parang niluluto) sa pulang-mainit na bakal; at sa pagyakap sa nagliliyab na anyong-babae na yari sa bakal, siya’y nalilinis sa pamamagitan ng kamatayan.
Verse 50
चान्द्रायणान् वा त्रीन्मासानभ्यस्य गुरुतल्पगः एवमेव विधिं कुर्याद् योषित्सु पतितास्वपि
O kaya, matapos isagawa ang tatlong panatang Cāndrāyaṇa sa loob ng tatlong buwan, ang lalaking nagkasala ng paglapastangan sa higaan ng guro ay dapat sumunod sa gayunding itinakdang paraan ng pagtubos—maging sa kaso ng mga babaeng nalugmok sa maling asal.
Verse 51
यत् पुंसः परदारेषु तच्चैनां कारयेद्व्रतं रेतः सिक्त्वा कुमारीषु चाण्डालीषु सुतासु च
Anumang penitensiya ang itinakda para sa lalaki sa pakikipagtalik sa asawa ng iba, iyon ding panata ang dapat ipagawa sa babae, kapag siya’y nagpasok ng semilya sa mga dalagang birhen, sa mga babaeng Caṇḍāla, at sa sarili niyang mga anak na babae.
Verse 52
सपिण्डापत्यदारेषु प्राणत्यागो विधीयते यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनं द्विजः
Para sa bawal na pakikipagtalik sa babaeng sapinda, sa asawa ng sariling anak, o sa manugang na babae, ang itinakdang prāyaścitta ay ang pagtalikod sa sariling buhay; sapagkat ang isang dvija, sa pakikisama sa isang vṛṣalī kahit isang gabi lamang, ay nagkakamit ng kasalanang kasingbigat nito.
Verse 53
तद्भैक्ष्यभुग् जपन्नित्यं त्रिभिर्वर्षैर् व्यपोहति पितृव्यदारगमने भ्रातृभार्यागमे तथा
Sa pamumuhay sa limos at sa araw-araw na pagbigkas ng japa, napapawi niya ang (kasalanan) sa loob ng tatlong taon—ang kasalanang dulot ng paglapit sa asawa ng tiyuhin sa ama, at gayundin ng paglapit sa asawa ng sariling kapatid na lalaki.
Verse 54
चाण्डालीं पुक्कसीं वापि स्नुषाञ्च भगिनीं सखीं मातुः पितुः स्वसारञ्च निक्षिप्तां शरणागतां
Maging siya man ay babaeng Caṇḍāla o Pukkasī, o manugang na babae, kapatid na babae, kaibigang babae, o kapatid na babae ng ina o ng ama—sinumang babaeng itinakwil at dumating bilang humihingi ng kanlungan (śaraṇāgata) ay dapat tanggapin at pangalagaan.
Verse 55
मातुलानीं स्वसारञ्च सगोत्रामन्यमिच्छतीं शिष्यभार्यां गुरोर्भार्यां गत्वा चान्द्रायणञ्चरेत्
Kung nakipagtalik sa asawa ng tiyuhin sa ina, sa sariling kapatid na babae, sa ibang babaeng kapareho ng gotra, sa asawa ng alagad, o sa asawa ng guru, dapat isagawa ang panatang pampagtubos na Cāndrāyaṇa.
It defines killing as any act whose result is prāṇa-viyoga—separation of the life-breath—emphasizing outcome-based culpability alongside agency (direct or indirect).
The expiation should be prescribed after assessing deśa (place), kāla (time), śakti (capacity), and the specific nature/weight of the sin, selecting the stated niṣkṛti appropriate to that case.
The chapter repeatedly deploys Kṛcchra/Ati-kṛcchra/Tapta-kṛcchra, Prājāpatya, Parāka, and Cāndrāyaṇa, along with pañcagavya, fasting, japa, and prāṇāyāma as modular tools.