Rig Veda 5.83.4: Mandala 5, Sukta 83, Mantra 4

Sukta 5.83

Rishi: Atri (Ātreya tradition; Mandala 5 is predominantly Atri-family)

Devata: Parjanya (rain-thunder power)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 5.83; verse-length and cadence fit the hymn’s dominant meter)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उदोषधीर्जिहते पिन्वते स्वः । इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत्पर्जन्यः पृथिवीं रेतसावति ॥

Recitation with translationRig Veda 5.83.4

Transliteration

prá vātā́ vā́nti patáyanti vi-dyúta ud óṣadhī́r jíhate pínvate svàḥ | irā́ víśvasmai bhúvanāya jāyate yát párjanyaḥ pṛthivī́ṃ rétasā́vati ||

Translation

ลมทั้งหลายพัดไปข้างหน้า; สายฟ้ากระโจนแล่นวาบ. สมุนไพรทั้งหลายผุดขึ้นตื่นรู้; สวรรค์พองด้วยความอุดมสมบูรณ์ของตน. พลังหล่อเลี้ยงบังเกิดเพื่อภพทั้งปวง เมื่อปัรชัญญะ (Parjanya) หลั่ง “เมล็ด” แห่งการก่อกำเนิดลงสู่แผ่นดิน.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• वाताः: winds
• वाताः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• वान्ति: blow
• वान्ति: —
• Type: Verb
• Root: वा (धातु) ‘to blow’

• पतयन्ति: dart, fly about
• पतयन्ति: —
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु) ‘to fly, fall’

• विद्युतः: lightnings
• विद्युतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक)

• उत्: up, out
• उत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (upasarga)

• ओषधीः: plants, herbs
• ओषधीः: Karma
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• जिहते: strike, smite (down)
• जिहते: —
• Type: Verb
• Root: हन्/ह (धातु) ‘to strike, smite’ → (वेदिक) जिहते

• पिन्वते: swell, quicken, make thrive
• पिन्वते: —
• Type: Verb
• Root: पिव्/पिन्व् (धातु) ‘to swell, set in motion, impel’

• स्वः: the heaven, the light (of heaven)
• स्वः: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)

• इरा: refreshment, nourishment (sap/food)
• इरा: Kartā
• Type: Noun
• Root: इरा (प्रातिपदिक)

• विश्वस्मै: for every, for all
• विश्वस्मै: Sampradāna
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: विश्व (सर्वनाम-विशेषण प्रातिपदिक)

• भुवनाय: for the world/creature, for (all) being
• भुवनाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• जायते: is born, arises
• जायते: —
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) ‘to be born, arise’

• यत्: when, that (insofar as)
• यत्: —
• Type: Indeclinable/Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• पर्जन्यः: Parjanya (rain-god), the rain-cloud
• पर्जन्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पर्जन्य (प्रातिपदिक)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• रेतसा: with seed, with generative fluid (rain as seed)
• रेतसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रेतस् (प्रातिपदिक)

• अवति: waters, refreshes; favors
• अवति: —
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) ‘to favor, help; to moisten/refresh (Vedic)’