Rig Veda 5.54.13: Mandala 5, Sukta 54, Mantra 13

Sukta 5.54

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for Mandala 5 Atri hymns; specific verse-level attribution follows the sukta)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 5.54; needs metrical confirmation per pada count)

Samhita Patha (Devanagari)

युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.54.13

Transliteration

yuṣmā́dattasya maruto vicetaso rāyáḥ syāma rathyò vayasvataḥ | na yó yúcchati tiṣyò yáthā divó ’smé rā́ranta marutaḥ sahasríṇam ||

Translation

โอ มรุตทั้งหลาย ผู้สว่างไสวด้วยญาณหยั่งรู้ ขอให้เราทั้งหลายได้ครอบครองทรัพย์อันเป็นทานของท่าน—เหมาะแก่รถศึกแห่งการเดินทาง และเปี่ยมด้วยพลังชีวิต ดังดาวทิษยะ (Tiṣya) บนฟ้าไม่ถูกบดบัง ฉันใด ขอให้ความอุดมสมบูรณ์พันเท่าที่ท่านก่อให้เกิด ก้องกังวานและตั้งมั่นอยู่ในเรา ฉันนั้น

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युष्मात्: from you (pl.), from your side
• युष्मात्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दत्तस्य: of the given (gift), of what is bestowed
• दत्तस्य: सम्बन्ध (genitival)
• Type: Participle/Adjective
• Root: दा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त) / दत्त- (प्रातिपदिक)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• विचेतसः: O discerning/wise ones
• विचेतसः: विशेषण (मरुतः) / सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: वि-चेतस् (प्रातिपदिक; ‘having discernment’)

• रायः: of wealth, of riches
• रायः: सम्बन्ध (genitival)
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि- (प्रातिपदिक ‘wealth’)

• स्याम: may we be
• स्याम: कर्तृ (वयं) / विधेय
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• रथ्यः: chariot-worthy, having chariots
• रथ्यः: कर्तृ-विशेषण (वयं) / विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: रथ्य- (प्रातिपदिक; ‘fit for chariot/pertaining to chariot’)

• वयस्वतः: vigorous, full of vital power
• वयस्वतः: कर्तृ-विशेषण (वयं)
• Type: Adjective
• Root: वयस् + वत् → वयस्वत् (प्रातिपदिक ‘vigorous, full of vitality/strength’)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• युच्छति: withholds, holds back (does not grant)
• युच्छति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: युज्/युच्छ् (वेद. धातु; ‘to hold back/withhold, fail to give/aid’)

• तिष्यः: Tisya (the star/deity)
• तिष्यः: कर्तृ (उपमान-वाक्ये)
• Type: Noun
• Root: तिष्य- (प्रातिपदिक; नक्षत्र/देवता ‘Tisya’)

• यथा: as, just as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (genitival)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)

• अस्मे: to us
• अस्मे: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रारन्त: have granted, have bestowed
• रारन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रा (धातु ‘to give, grant’) → रारन् (वेद. परिपूर्ण/आवृत्त-रूप) + त

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• सहस्रिणम्: a thousandfold (gift/wealth), possessing thousands
• सहस्रिणम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सहस्रिन् (प्रातिपदिक ‘thousand-fold/possessing thousands’)