Rig Veda Sukta 34
Mandala 10Sukta 3414 Mantras

Sukta 34

Sukta 10.34

Rishi

Kavasha Ailūṣa (traditional attribution for RV 10.34, the ‘Gambling Hymn’)

Devata

Akṣāḥ (Dice) / implicitly the destructive power of addiction; didactic hymn

Chandas

Triṣṭubh (dominant in RV 10.34; this verse fits triṣṭubh cadence though requires syllable check)

ฤคเวท 10.34 อันเลื่องชื่อว่า “บทสรรเสริญว่าด้วยการพนัน” เป็นคำคร่ำครวญในบุรุษที่หนึ่ง ซึ่งพรรณนาลูกเต๋าเป็นอำนาจลี้ลับน่าหวาดหวั่นที่สะกดใจ ทำให้จิตเมามัว และทำลายเรือนชาน ทรัพย์สิน และชื่อเสียง ด้วยถ้อยคำสารภาพอันชัดเจนและภาพชีวิตสังคมอย่างสมจริง บทสวดนี้จึงเป็นคำสอนเตือนภัยเรื่องความเสพติด เรียกร้องให้รู้จักยับยั้งชั่งใจ คืนดีกัน และหวนกลับสู่วิถีชีวิตที่เป็นระเบียบเรียบร้อย

Sanskrit recitationRig Veda 10.34

Mantras

Mantra 1

प्रावेपा मा बृहतो मादयन्ति प्रवातेजा इरिणे वर्वृतानाः । सोमस्येव मौजवतस्य भक्षो विभीदको जागृविर्मह्यमच्छान् ॥

ความสั่นสะเทือนอันใหญ่หลวงทำให้ข้าพเจ้าเมามาย—เกิดจากลมอันกระสับกระส่าย กลิ้งไปบนพื้นดินอันกันดาร. ดุจการดื่มโสมะ (Soma) จากมุชวัต (Mujavat) ลูกเต๋า (akṣa) ได้มาหาข้าพเจ้า ตื่นค้างและนำความหวาดหวั่น เพื่อจะฉกฉวยความเป็นตัวตนของข้าพเจ้า.

Mantra 2

न मा मिमेथ न जिहीळ एषा शिवा सखिभ्य उत मह्यमासीत् । अक्षस्याहमेकपरस्य हेतोरनुव्रतामप जायामरोधम् ॥

นางมิได้สงสารข้าพเจ้า และมิได้ยับยั้ง—นางผู้เคยเป็นมงคลแก่สหายทั้งหลาย และแก่ข้าพเจ้าด้วย. ด้วยเหตุแห่งลูกเต๋า (akṣa) ผู้เป็นนายเพียงหนึ่งเดียว ข้าพเจ้าจึงกีดกันภรรยาผู้ซื่อสัตย์ ผู้ประพฤติตามธรรมบัญญัติ ออกไปเสีย.

Mantra 3

द्वेष्टि श्वश्रूरप जाया रुणद्धि न नाथितो विन्दते मर्डितारम् । अश्वस्येव जरतो वस्न्यस्य नाहं विन्दामि कितवस्य भोगम् ॥

แม่ผัวชังข้า; เมียขับไล่และปิดประตูไม่ให้ข้าเข้าไป; ผู้แสวงที่พึ่งก็หาไม่พบผู้ช่วยเหลืออันเปี่ยมเมตตา. ดุจม้าแก่ที่ถูกจูงไปขาย ข้าหาความรื่นรมย์ไม่พบ—เหลือเพียงส่วนแบ่งอันว่างเปล่าของนักพนันเท่านั้น.

Mantra 4

अन्ये जायां परि मृशन्त्यस्य यस्यागृधद्वेदने वाज्यक्षः । पिता माता भ्रातर एनमाहुर्न जानीमो नयता बद्धमेतम् ॥

ผู้ซึ่งถูกลูกเต๋าอันกระหายชัยชนะฉกฉวยไป—คนอื่นกลับลูบคลำภรรยาของเขาและพาเธอไปมา. บิดา มารดา พี่น้องกล่าวถึงเขาว่า ‘เราไม่รู้จักเขา จงพาผู้นี้ไปเสีย ทั้งที่ถูกมัดอยู่’

Mantra 5

यदादीध्ये न दविषाण्येभिः परायद्भ्योऽव हीये सखिभ्यः । न्युप्ताश्च बभ्रवो वाचमक्रतँ एमीदेषां निष्कृतं जारिणीव ॥

เมื่อข้าถูกความใคร่เผาผลาญ แต่ไม่อาจชนะด้วยสิ่งเหล่านี้ ข้าก็ร่วงหล่นห่างจากสหายที่จากไป. เหล่าผู้สีน้ำตาล (ลูกเต๋า) ที่ถูกทิ้งลงได้ก่อถ้อยคำของตน; ข้าออกไปแสวงหาทางปลดเปลื้องของพวกมัน ดุจหญิงที่ถูกขับไล่เที่ยวหาหนทางกลับคืน.

Mantra 6

सभामेति कितवः पृच्छमानो जेष्यामीति तन्वा शूशुजानः । अक्षासो अस्य वि तिरन्ति कामं प्रतिदीव्ने दधत आ कृतानि ॥

นักพนันไปสู่สภา พลางถามตนเองว่า “เราจะชนะหรือไม่?”—ทั้งกายเร่าร้อนเกร็งกล้า. แต่ลูกเต๋า (อักษะ, akṣa) กลับกระจายความใคร่ปรารถนาของเขาไปหลายทิศ; แล้วครั้งแล้วครั้งเล่า มันผูกมัดเขาไว้กับกรรมที่ได้กระทำแล้ว ให้ย้อนกลับมาเป็นแรงบีบคั้น.

Mantra 7

अक्षास इदङ्कुशिनो नितोदिनो निकृत्वानस्तपनास्तापयिष्णवः । कुमारदेष्णा जयतः पुनर्हणो मध्वा सम्पृक्ताः कितवस्य बर्हणा ॥

ลูกเต๋า (อักษะ) แท้จริงคือขอเกี่ยวและเหล็กแทง—มันตัดโค่น เผาผลาญ ทรมานให้ร้อนรน. มันชนะซ้ำแล้วซ้ำเล่า แม้ส่วนของเด็กก็ยัง夺ไป; เมื่อปนด้วยเหยื่อล่ออันหวาน มันจึงกลายเป็นแรงบดขยี้ของนักพนัน.

Mantra 8

त्रिपञ्चाशः क्रीळति व्रात एषां देव इव सविता सत्यधर्मा । उग्रस्य चिन्मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्यो नम इत्कृणोति ॥

หมู่ของมันมีห้าสิบสาม เล่นอยู่—ดุจเทพเจ้า ดุจสวิตฤ (Savitṛ) ผู้ตั้งมั่นในธรรมอันจริงแท้. แม้ต่อความพิโรธของผู้เกรี้ยวกราด มันก็ไม่ก้มหัว; แม้พระราชาก็ยังทำความนอบน้อมต่อมัน.

Mantra 9

नीचा वर्तन्त उपरि स्फुरन्त्यहस्तासो हस्तवन्तं सहन्ते । दिव्या अङ्गारा इरिणे न्युप्ताः शीताः सन्तो हृदयं निर्दहन्ति ॥

มันกลิ้งต่ำแล้วก็พุ่งสูง; สิ่งไร้มือกลับข่มผู้มีมือได้. ดุจถ่านเพลิงทิพย์ถูกฝังในดินกันดาร—แม้ดูเย็นชา ก็เผาผลาญหัวใจให้มอดไหม้.

Mantra 10

जाया तप्यते कितवस्य हीना माता पुत्रस्य चरतः क्व स्वित् । ऋणावा बिभ्यद्धनमिच्छमानोऽन्येषामस्तमुप नक्तमेति ॥

ภรรยาของนักพนันถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง ร้อนรุ่มด้วยทุกข์; มารดาถามถึงบุตรผู้เร่ร่อนว่า “เขาอยู่ที่ไหนกันเล่า?” เขาเป็นหนี้และหวาดหวั่น ใฝ่หาทรัพย์ จึงยามค่ำคืนไปยังเรือนของผู้อื่น—แสวงที่พึ่ง แต่สูญเสียทางสัตย์ของตน.

Mantra 11

स्त्रियं दृष्ट्वाय कितवं ततापान्येषां जायां सुकृतं च योनिम् । पूर्वाह्णे अश्वान्युयुजे हि बभ्रून्त्सो अग्नेरन्ते वृषलः पपाद ॥

ครั้นเห็นสตรี นักพนันก็ถูกเผาไหม้—เมื่อเห็นภรรยาของผู้อื่น และเรือนกับที่นอน (โยนิ) อันตั้งมั่นด้วยบุญ. ยามเช้าเขาเคยเทียมม้าสีน้ำตาล; แต่ยามปลายทาง เขาทรุดลงดุจคนต่ำช้าที่ขอบไฟ—สิ้นแรงและล้มคว่ำ.

Mantra 12

यो वः सेनानीर्महतो गणस्य राजा व्रातस्य प्रथमो बभूव । तस्मै कृणोमि न धना रुणध्मि दशाहं प्राचीस्तदृतं वदामि ॥

ผู้ใดเป็นผู้นำกองหมู่ใหญ่ของท่าน เป็นราชาและเป็นผู้แรกแห่งหมู่คณะ—ข้าพเจ้าขอมอบตนแก่ผู้นั้น มิได้กักเก็บทรัพย์ที่ได้มาไว้. สิบครั้ง (สิบวัน/สิบครา) ข้าพเจ้าได้มุ่งไปทางทิศตะวันออก: นี่คือ ṛta (ระเบียบแห่งสัจจะ) ที่ข้าพเจ้าประกาศ.

Mantra 13

अक्षैर्मा दीव्यः कृषिमित्कृषस्व वित्ते रमस्व बहु मन्यमानः । तत्र गावः कितव तत्र जाया तन्मे वि चष्टे सवितायमर्यः ॥

อย่าเล่นลูกเต๋า; จงไถนา—ทำงานแท้ของตนเถิด. จงยินดีในสิ่งที่ได้มาโดยชอบ คิดว่าเพียงพอและมากมาย. โอ้ผู้เล่นพนัน ที่นั่นมีโค ที่นั่นมีภรรยา: ดังนี้เอง สวิตฤ (Savitṛ) ผู้ประเสริฐ ได้เปิดเผยแก่ข้าพเจ้า.

Mantra 14

मित्रं कृणुध्वं खलु मृळता नो मा नो घोरेण चरताभि धृष्णु । नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणां प्रसितौ न्वस्तु ॥

จงเป็นมิตร—แท้จริง—จงเมตตาแก่พวกเรา; อย่าเคลื่อนเข้าต้านเราด้วยกำลังอันน่ากลัวอย่างห้าวหาญ. บัดนี้ขอให้ความพิโรธของท่านเข้าสู่ความยับยั้ง; ขอให้เคราะห์ร้ายไปอยู่ที่อื่น—ในบ่วงของเหล่าสีน้ำตาล (ลูกเต๋า).

Frequently Asked Questions

It is a warning hymn about gambling. The dice are spoken to as if they were a powerful being that intoxicates the gambler, ruins his home life, and destroys self-control.

The hymn uses personification: the dice act like an overpowering force that people obey, even against their better judgment. This makes the lesson vivid—addiction can feel stronger than one’s will.

It urges rebuilding friendship and choosing restraint. The speaker asks that destructive impulse be contained and that misfortune be kept away—meaning: step back from the habit and restore harmony in life.

Ask anything about Sukta 34 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App