Rig Veda 1.59.4: Mandala 1, Sukta 59, Mantra 4

Sukta 1.59

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

बृहती इव सूनवे रोदसी गिरो होता मनुष्यो न दक्षः । स्वर्वते सत्यशुष्माय पूर्वीर्वैश्वानराय नृतमाय यह्वीः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.59.4

Transliteration

bṛhatī́ iva sūnáve ródasī gíro hótā manuṣyò na dákṣaḥ | svàr-vate satyá-śuṣmāya pū́rvīr vaiśvānaráya nṛ́-tamāya yahvī́ḥ ||

Translation

ดุจสองโลกอันไพศาล—ฟ้ากับดิน—มุ่งสู่บุตรของตน ฉันนั้นถ้อยคำก็พรั่งพรูออกมา—อัคนีผู้เป็นโหตฤ (Hotṛ) ผู้ชำนาญดุจมนุษย์ผู้มีความสามารถครบถ้วน เพื่อเจ้าแห่งโลกอันสว่างไสว เพื่อผู้มีพลังแท้จริง บทสรรเสริญอันเก่าแก่ทรงฤทธิ์ทั้งหลายก็โถมสู่ไวศวานระ—ผู้นำผู้กล้าหาญยิ่ง

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बृहती: the great one; like a lofty (hymn/chant)
• बृहती: Kartā (उपमा-रूपेण) / विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: बृहती- (प्रातिपदिक; बृह् ‘to grow, be great’ से) अथवा ‘बृहती’ छन्द-नाम

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सूनवे: to the son
• सूनवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सूनु-

• रोदसी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोदसी: Kartā (सह-कर्तृ/उपमान) अथवा Karma (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: रोदसी- (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)

• गिरः: songs, hymns
• गिरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गिर्- (वाच्/स्तुति)

• होता: the Hotṛ-priest
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ- (यज् धातु से; ‘sacrificing priest’)

• मनुष्यः: a man; the human (one)
• मनुष्यः: Kartā (उपमा/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: मनुष्य-

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• दक्षः: skillful; skill, competence
• दक्षः: Kartā / विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: दक्ष-

• स्वर्वते: to the radiant/heavenly one
• स्वर्वते: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: स्वर्वत्- (स्वर् ‘स्वर्ग/प्रकाश’ + वत्) अथवा स्वर्वन्-

• सत्यशुष्माय: to (him) of true might
• सत्यशुष्माय: Sampradāna
• Type: Adjective (compound)
• Root: सत्य-शुष्म- (समास; शुष्म ‘बल/तेज’)

• पूर्वीः: many former (ones); ancient (hymns)
• पूर्वीः: Kartā (स्तुतयः) अथवा Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: पूर्वी- (स्त्री; ‘former/earlier, many of old’)

• वैश्वानराय: to Vaiśvānara (Agni)
• वैश्वानराय: Sampradāna
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: वैश्वानर- (अग्नि का नाम)

• नृतमाय: to the most manly/best hero
• नृतमाय: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: नृतम- (नृ ‘man’ + तम; ‘most manly/best among men’)

• यह्वीः: swift/mighty (ones) (i.e., hymns/utterances)
• यह्वीः: Kartā (स्तुतयः) अथवा Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: यह्वी- (स्त्री; ‘swift/impetuous, mighty’)