Rig Veda 1.140.10: Mandala 1, Sukta 140, Mantra 10

Sukta 1.140

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional, subject to recension)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Samhita Patha (Devanagari)

अस्माकमग्ने मघवत्सु दीदिह्यध श्वसीवान्वृषभो दमूनाः । अवास्या शिशुमतीरदीदेर्वर्मेव युत्सु परिजर्भुराणः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.140.10

Transliteration

asmā́kam agne maghávat-su dīdihi ádha śvasī́vān vṛṣabhó damū́nāḥ | avāsyā́ śíśumatīr adīder vármeva yút-su parijárbhurāṇaḥ ||

Translation

จงส่องประกายเพื่อพวกเราเถิด อัคนี (Agni) ท่ามกลางพลังแห่งความอุดมสมบูรณ์; แล้วจงหายใจอย่างทรงพลัง โคผู้แห่งเรือน จงลุกโพลงเถิด จงจุดประกายพลังทั้งหลายที่อุ้มชูการกำเนิดเบื้องล่าง; ดุจเกราะในศึก เจ้าล้อมคุ้มและพิทักษ์ กดดันรุกคืบจากทุกด้าน

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्माकम्: of us / our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• मघवत्सु: among the bountiful (patrons)
• मघवत्सु: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (used substantively)
• Root: मघवत् (प्रातिपदिक)

• दीदिहि: shine forth! / blaze!
• दीदिहि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: दीदि (धातु; Vedic intensive of √दीप्/√दीद् ‘to shine, blaze’)

• अध: then / moreover
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• श्वसीवान्: strong-breathing, vigorous
• श्वसीवान्: कर्तृ (Agni as subject)
• Type: Adjective
• Root: श्वस्/श्वस (धातु ‘to blow, pant’; श्वसीवस्/श्वसीवत् adj. ‘strong-breathing, vigorous’)

• वृषभः: bull (mighty one)
• वृषभः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• दमूनाः: the house-dwelling one
• दमूनाः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: दमूना (प्रातिपदिक; epithet of Agni ‘house-dweller / of the house’)

• अवास्याः: helps / favors
• अवास्याः: कर्तृ (of the following verb)
• Type: Noun
• Root: अवस्य (धातु √अव्/अवस् ‘to favor, help’; अवस्या- ‘help, favor’)

• शिशुमतीः: child-bearing / rich in young
• शिशुमतीः: कर्तृ (qualifier of अवस्याः)
• Type: Adjective (f.)
• Root: शिशुमत् (प्रातिपदिक; ‘having young/offspring’, ‘rich in children’)

• अदीदेः: you have shone / you shone
• अदीदेः: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: दीदि (धातु; intensive of √दीप्/√दीद् ‘to shine’)

• वर्म: armor
• वर्म: उपमान (in comparison)
• Type: Noun
• Root: वर्मन् (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• युत्सु: in battles
• युत्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: युध्/युत् (प्रातिपदिक ‘battle’; loc. pl. yútsu)

• परि: around
• परि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• जर्भुराणः: devouring / consuming
• जर्भुराणः: कर्तृ (qualifier of Agni)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √जर्भ् (धातु; ‘to devour, crunch’; Vedic pres. participle)