Rig Veda 1.129.8: Mandala 1, Sukta 129, Mantra 8

Sukta 1.129

Rishi: Atri lineage (implied by atraiḥ within the verse; exact hymn attribution not asserted here)

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रप्रा वो अस्मे स्वयशोभिरूती परिवर्ग इन्द्रो दुर्मतीनां दरीमन्दुर्मतीनाम् । स्वयं सा रिषयध्यै या न उपेषे अत्रैः । हतेमसन्न वक्षति क्षिप्ता जूर्णिर्न वक्षति ॥

Recitation with translationRig Veda 1.129.8

Transliteration

práprā vo asmē sváyaśobhir ūtī́ parivargá índro durmatī́nāṁ darī́man durmatī́nām | svayáṁ sā riṣayádhyai yā́ na upḗṣe atráiḥ | hatém asanná vakṣati kṣiptā́ jū́rṇir ná vakṣati ||

Translation

จงก้าวหน้า จงก้าวหน้า—เพื่อพวกท่าน และเพื่อพวกเราที่นี่—ด้วยการคุ้มครองอันรุ่งเรืองด้วยตนเอง อินทราเป็นผู้คว่ำล้ม ผู้ผ่าแยกเหล่าผู้มีจิตคิดร้าย สิ่งใดที่หมายทำร้ายและกดทับเรา ขอให้สิ่งนั้นพ่ายแพ้ด้วยพลังแห่งทัศนะญาณของฤๅษีอาตริ (Atri) ครั้นถูกฟาดแล้ว ย่อมไม่อาจดำเนินต่อ—ดุจของเก่าคร่ำคร่าอันถูกโยนทิ้ง ย่อมไม่อาจแบกพาไปได้

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रप्रा: forth, strongly forward
• प्रप्रा: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-प्र (उपसर्ग-समुच्चयः; अव्यय) अथवा प्र (निपात) पुनरुक्तिः

• वः: to/for you; of you
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• अस्मे: in us, among us
• अस्मे: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• स्वयशोभिः: with self-glories, with own renown
• स्वयशोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्वयशस् (स्व-यशस्) / यशस्

• ऊती: help, aid
• ऊती: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऊति-

• परिवर्गः: the repeller, the warding-off
• परिवर्गः: Kartā
• Type: Noun
• Root: परि-वर्ग- (वृज्/वर्ग् ‘to ward off, repel’ > वर्गः)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-

• दुर्मतीनाम्: of the evil-minded (ones)
• दुर्मतीनाम्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: दुर्मति- (दुर्+मति) / मति

• दरीम्: a cleft, a cave, a fissure
• दरीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दरी-

• दुर्मतीनाम्: of the evil-minded
• दुर्मतीनाम्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: दुर्मति-

• स्वयम्: by oneself, of oneself
• स्वयम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम्

• सा: she/that (aid)
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• रिषयध्यै: strike down / harm (them)!
• रिषयध्यै: Karma
• Type: Verb
• Root: रिष् (धातु) + य (य-प्रत्ययः) ; अथवा रिषयधि- (वैदिक-रूपम्) + ए (सम्बोधन/लोट्?)

• या: which
• या: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• उपेषे: approaches, comes near
• उपेषे: Kartā
• Type: Verb
• Root: उप-इष् (इष् ‘to seek, desire’)

• अत्रैः: with the Atris (Atri seers)
• अत्रैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अत्रि-

• हतेमसन्: darkness-slaying (one)
• हतेमसन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) + तमस् (तमस्) ; संधि-रूपम्

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वक्षति: carries, bears, drives
• वक्षति: Kartā
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) / वक्ष् (वैदिक-प्रयोगः ‘to carry/drive’)

• क्षिप्ता: hurled, cast
• क्षिप्ता: Kartā
• Type: Participle
• Root: क्षिप् (धातु)

• जूर्णिः: impulse, rush, driving force
• जूर्णिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: जूर्णि-

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वक्षति: carries, bears, drives
• वक्षति: Kartā
• Type: Verb
• Root: वह् / वक्ष्