Rig Veda 1.128.5: Mandala 1, Sukta 128, Mantra 5

Sukta 1.128

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for the section; RV 1.128 also Agni hymn in the same family transmission)

Devata: Agni (with Marut comparison)

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

क्रत्वा यदस्य तविषीषु पृञ्चतेऽग्नेरवेण मरुतां न भोज्येषिराय न भोज्या । स हि ष्मा दानमिन्वति वसूनां च मज्मना । स नस्त्रासते दुरितादभिह्रुतः शंसादघादभिह्रुतः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.128.5

Transliteration

krátvā yád asya táviṣīṣu pṛñcáte’gnér avéna marútāṃ ná bhojyé iṣiráya ná bhojyā́ | sá hí ṣmā dā́nam ínvati vásūnāṃ ca májmanā | sá nas trāsate duritā́d abhí-hrutaḥ śaṃsā́d aghā́d abhí-hrutaḥ ||

Translation

เมื่อท่านด้วยเจตจำนง (krátu) ผูกเทียมและเติมเต็มพลังอันแรงกล้า (taviṣī) ของตน—ภายใต้การคุ้มครองของอัคนี (Agni)—ดุจหมู่มรุต (Marut) เพื่อผู้เสวยสุข ดุจพลังเพื่อผู้ขับเคลื่อน มิใช่เพื่อการใช้ที่ต่ำต้อย. เพราะท่านย่อมผลักดันการให้ทรัพย์ (vasu) และด้วยความยิ่งใหญ่ (majman) ทำให้ทรัพย์นั้นงอกเงย. ท่านคุ้มครองเราให้พ้นจากความคดเคี้ยวที่พุ่งเข้ามาจากด้านข้าง ให้พ้นจากถ้อยคำร้าย (śaṃsā) และบาป (agha) ที่พุ่งเข้ามาจากด้านข้าง.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• क्रत्वा: by (his) resolve/insight
• क्रत्वा: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु-

• यत्: that which
• यत्: (सम्बन्ध/अन्वय)
• Type: Pronoun
• Root: यद्-

• अस्य: of him/this (Agni)
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम्- (सर्वनाम)

• तविषीषु: in (his) mights/powers
• तविषीषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तविषी-

• पृञ्चते: is mixed/combined, is joined
• पृञ्चते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पृच् (पृञ्चति)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• अवेण: with help/favor (protection)
• अवेण: करण
• Type: Noun
• Root: अव- (अव/अवस्) / अव- (रक्षण/सहाय)

• मरुताम्: of the Maruts
• मरुताम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मरुत्-

• न: like
• न: (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: न

• भोज्ये: in enjoyment/at the feast; in what is to be enjoyed
• भोज्ये: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: भोज्य- (भुज् → भोज्य ‘to be enjoyed/beneficial’)

• षिराय: for vigor/for quick strength
• षिराय: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: षिरा- (अर्चै. वैदिक ‘शीघ्र/प्रबल’?)

• न: like
• न: (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: न

• भोज्या: beneficial, to be enjoyed
• भोज्या: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: भोज्य-

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद्-

• हि: for/indeed
• हि: (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• ष्मा: indeed, surely
• ष्मा: (बल)
• Type: Indeclinable
• Root: ष्मा

• दानम्: gift, giving
• दानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दान-

• इन्वति: sets in motion, impels, furthers
• इन्वति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इन्/इन्व् (प्रेरणे/गत्यर्थे)

• वसूनाम्: of riches/goods
• वसूनाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वसु-

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मज्मना: by greatness/abundance
• मज्मना: करण
• Type: Noun
• Root: मज्मन्-

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद्-

• नः: for us/to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्-

• त्रासते: protects, saves
• त्रासते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रास् (त्रासते)

• दुरितात्: from distress/sin
• दुरितात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: दुरित-

• अभिह्रुतः: assailed, attacked
• अभिह्रुतः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: अभि-ह्रु (ह्रु/ह्रव् ‘to injure/assail’; क्त)

• शंसात्: from curse/denunciation
• शंसात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: शंस-

• अघात्: from evil/harm
• अघात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: अघ-

• अभिह्रुतः: assailed, attacked
• अभिह्रुतः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: अभि-ह्रु (क्त)