Rig Veda Sukta 128
Mandala 1Sukta 1288 Mantras

Sukta 128

Sukta 1.128

Rishi

Kutsa Āṅgirasa (traditional for the section; RV 1.128 also Agni hymn in the same family transmission)

Devata

Agni

Chandas

Triṣṭubh

ฤคเวท 1.128 เป็นสรรเสริญอัคนี สถาปนาเทพแห่งไฟให้เป็นโหตฤผู้ไร้ที่ติ ผู้บังเกิดเพื่อมนุษย์และประทับบน “อาสนะ” พิธีกรรมของอิฬา พร้อมจะนำเครื่องบูชาและไมตรีไปมาระหว่างเทพกับมนุษย์ บทสวดนี้ยกย่องการที่อัคนีเชื่อฟังกฎแห่งฤตะ (กฎของตนเอง) อำนาจของท่านในการนำความมั่งคั่งและเกียรติยศมาให้ และการคุ้มครองจากการคุกคามภายนอก—วาจาศัตรู อันตรายคดเคี้ยว และบาป บทสวดลงท้ายด้วยการอัญเชิญร่วมกันให้สถาปนาอัคนีเป็นทูตผู้เป็นที่รัก ผู้รู้จำแนก และฤๅษีผู้รู้ทั่ว ซึ่งแม้แต่เหล่าเทพยังวอนขอความช่วยเหลือจากท่านผ่านบทเพลงศักดิ์สิทธิ์

Mantras

Mantra 1

अयं जायत मनुषो धरीमणि होता यजिष्ठ उशिजामनु व्रतमग्निः स्वमनु व्रतम् । विश्वश्रुष्टिः सखीयते रयिरिव श्रवस्यते । अदब्धो होता नि षददिळस्पदे परिवीत इळस्पदे ॥

อัคนี (Agni) องค์นี้บังเกิดเพื่อมนุษย์ ตั้งอยู่ในที่ค้ำจุนอันมั่นคง: เป็นโหตฤ (Hotar) ผู้เหมาะยิ่งแก่การบูชายัญ ดำเนินตามวรตะ (vrata) แห่งอุศิช (Uśij) ผู้เร่าร้อน—และอัคนีก็ดำเนินตามวรตะของตนเอง. ผู้เชื่อฟังทั่วสากล (viśvaśruṣṭi) ย่อมเป็นสหายของเรา; ดุจทรัพย์อุดม (rayi) ควรให้เป็นที่เลื่องลือ. โหตฤผู้ไม่อาจลวงได้ นั่งลง ณ ที่นั่งของอิฬา (Iḷā) ถูกโอบล้อมโดยรอบ ณ ที่นั่งของอิฬา.

Mantra 2

तं यज्ञसाधमपि वातयामस्यृतस्य पथा नमसा हविष्मता देवताता हविष्मता । स न ऊर्जामुपाभृत्यया कृपा न जूर्यति । यं मातरिश्वा मनवे परावतो देवं भाः परावतः ॥

เราพัดให้ผู้บรรลุพิธีบูชายัญ (yajñasādha) นั้นลุกโพลง ตามหนทางแห่งฤตะ (Ṛta) ด้วยนมัสการและด้วยเครื่องบูชา (havis) เพื่อให้เหล่าเทพได้บังเกิดปรากฏ—ด้วยเครื่องบูชา. ท่านนำพลังหล่อเลี้ยง (ūrj) มาสู่เราและตั้งไว้ใกล้; ด้วยความกรุณาคุ้มครอง (kṛpā) นี้ ท่านไม่เสื่อมสลาย. ผู้ซึ่งมาตริศวาน (Mātariśvan) นำมาสู่มนุ (Manu) จากแดนไกล—แสงศักดิ์สิทธิ์ของเทพจากแดนไกลนั้น.

Mantra 3

एवेन सद्यः पर्येति पार्थिवं मुहुर्गी रेतो वृषभः कनिक्रदद्दधद्रेतः कनिक्रदत् । शतं चक्षाणो अक्षभिर्देवो वनेषु तुर्वणिः । सदो दधान उपरेषु सानुष्वग्निः परेषु सानुषु ॥

ด้วยแรงผลักดันนี้ เขาเคลื่อนไหวโดยฉับพลันเวียนรอบทุ่งแห่งแผ่นดิน; ครั้งแล้วครั้งเล่า วัวผู้เป็นพลังอำนาจคำราม กุมเมล็ดพันธุ์แห่งพลังสว่างไสวไว้และคำราม. เทพผู้มองเห็นด้วยดวงตาร้อยดวง ผู้มีชัย ทำการอยู่ในห้วงลึกแห่งพงไพร. เขาตั้งที่นั่งไว้เสมอบนสันเขาที่สูงกว่า—อัคนีบนสันเขาที่สูงกว่า และบนสันเขาที่ไกลกว่า.

Mantra 4

स सुक्रतुः पुरोहितो दमेदमेऽग्निर्यज्ञस्याध्वरस्य चेतति क्रत्वा यज्ञस्य चेतति । क्रत्वा वेधा इषूयते विश्वा जातानि पस्पशे । यतो घृतश्रीरतिथिरजायत वह्निर्वेधा अजायत ॥

ท่านผู้มีเจตจำนงอันผ่องใส (śukrá-tu) ผู้ถูกตั้งไว้เบื้องหน้าในทุกเรือน เป็นปุโรหิต (purohita); อัคนี (Agni) รู้ตื่นต่อพิธีบูชาและการถวายอันตรง (adhvara) ด้วยพลังแห่งเจตจำนง (krátu) ของตน และด้วยพลังนั้นเองย่อมรู้ตื่นต่อพิธีบูชา. ด้วยอำนาจเดียวกันนั้น ผู้รู้ (vedhā) ยิงแรงดลใจ (iṣu) ออกไป และเพ่งเห็นสรรพสิ่งทั้งปวงที่บังเกิดแล้ว. จากท่านนั้น บังเกิด “อาคันตุกะ” (atithi) ผู้รุ่งเรืองด้วยเนยใส (ghṛta-śrī); จากท่านนั้น บังเกิดผู้ขนส่ง (vahni) ผู้รู้ (vedhā).

Mantra 5

क्रत्वा यदस्य तविषीषु पृञ्चतेऽग्नेरवेण मरुतां न भोज्येषिराय न भोज्या । स हि ष्मा दानमिन्वति वसूनां च मज्मना । स नस्त्रासते दुरितादभिह्रुतः शंसादघादभिह्रुतः ॥

เมื่อท่านด้วยเจตจำนง (krátu) ผูกเทียมและเติมเต็มพลังอันแรงกล้า (taviṣī) ของตน—ภายใต้การคุ้มครองของอัคนี (Agni)—ดุจหมู่มรุต (Marut) เพื่อผู้เสวยสุข ดุจพลังเพื่อผู้ขับเคลื่อน มิใช่เพื่อการใช้ที่ต่ำต้อย. เพราะท่านย่อมผลักดันการให้ทรัพย์ (vasu) และด้วยความยิ่งใหญ่ (majman) ทำให้ทรัพย์นั้นงอกเงย. ท่านคุ้มครองเราให้พ้นจากความคดเคี้ยวที่พุ่งเข้ามาจากด้านข้าง ให้พ้นจากถ้อยคำร้าย (śaṃsā) และบาป (agha) ที่พุ่งเข้ามาจากด้านข้าง.

Mantra 6

विश्वो विहाया अरतिर्वसुर्दधे हस्ते दक्षिणे तरणिर्न शिश्रथच्छ्रवस्यया न शिश्रथत् । विश्वस्मा इदिषुध्यते देवत्रा हव्यमोहिषे । विश्वस्मा इत्सुकृते वारमृण्वत्यग्निर्द्वारा व्यृण्वति ॥

ท่านผู้แผ่ไปไกล (vi-hāya) ผู้เป็นสากล เป็นทูตแห่งการกระทำอันชอบ (arati) ย่อมวางทรัพย์ (vasu) ไว้ในมือขวา; ท่านไม่หย่อนยาน ดุจนักวิ่งผู้ว่องไว ไม่หย่อนยานแม้เพื่อเกียรติยศ (śravas). เพราะแท้จริงเพื่อทุกผู้คน ท่านติดอาวุธให้แก่แรงดลใจของตน เพื่อขนส่งเครื่องบูชาไปสู่เหล่าเทพ. เพื่อผู้กระทำความดีทั้งปวง (su-kṛta) อัคนี (Agni) เปิดที่ล้อม (vāra); อัคนีเปิดประตูทั้งหลาย (dvārā) ให้กว้างออก.

Mantra 7

स मानुषे वृजने शंतमो हितोऽग्निर्यज्ञेषु जेन्यो न विश्पतिः प्रियो यज्ञेषु विश्पतिः । स हव्या मानुषाणामिळा कृतानि पत्यते । स नस्त्रासते वरुणस्य धूर्तेर्महो देवस्य धूर्तेः ॥

ท่านผู้ประทานสันติยิ่ง ถูกตั้งไว้ท่ามกลางหมู่มนุษย์; อัคนี (Agni) ในพิธีบูชายัญ เป็นผู้พึงได้มา ดุจเจ้าแห่งชน (viśpati) ผู้เป็นที่รักในยัญ. ท่านเป็นนายแห่งเครื่องบูชาของมนุษย์ และครอบครองกิจอันทำไว้ดีและได้อุทิศแล้ว (iḷā kṛtāni). ท่านคุ้มครองเราจากเล่ห์กลและพันธนาการของวรุณะ (Varuṇa) จากการกดขี่ของเทพผู้ยิ่งใหญ่.

Mantra 8

अग्निं होतारमीळते वसुधितिं प्रियं चेतिष्ठमरतिं न्येरिरे हव्यवाहं न्येरिरे । विश्वायुं विश्ववेदसं होतारं यजतं कविम् । देवासो रण्वमवसे वसूयवो गीर्भी रण्वं वसूयवः ॥

เขาทั้งหลายสรรเสริญอัคนี (Agni)—โหตฤ (hotṛ) ผู้ประกอบการบูชา ผู้ทรงทรัพย์ ผู้เป็นที่รัก ผู้เป็นทูตผู้หยั่งรู้ยิ่ง; เขาทั้งหลายได้ตั้งท่านไว้—ผู้หอบหิ้วเครื่องบูชา (havyavāh)—ได้ตั้งท่านไว้. ผู้มีชีวิตทั้งปวง ผู้รู้ทั้งปวง โหตฤผู้ควรบูชา กวีผู้หยั่งทิพย์ (kavi)—เหล่าเทพผู้ใคร่ความอุดมสมบูรณ์ เรียกท่านผู้รื่นรมย์นี้เพื่อความคุ้มครอง ด้วยบทสรรเสริญ; ผู้ใคร่ทรัพย์ทั้งหลาย เรียกท่านผู้รื่นรมย์นี้ด้วยบทสรรเสริญ.

Frequently Asked Questions

It presents Agni as the ideal sacrificial priest (Hotṛ) who is properly installed in the rite, carries offerings to the gods, brings prosperity, and protects the worshipper from harm and hostility.

It is ritual language for establishing the sacred fire in its correct seat or station, meaning the sacrifice is set on a firm, orderly foundation where Agni can act as the true mediator.

It asks for wealth and increase, good fame, and strong protection—especially against outside dangers like hostile speech, harmful attacks, and sin that disrupts one’s life and ritual order.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App