Rig Veda 1.119.10: Mandala 1, Sukta 119, Mantra 10

Sukta 1.119

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

युवं पेदवे पुरुवारमश्विना स्पृधां श्वेतं तरुतारं दुवस्यथः । शर्यैरभिद्युं पृतनासु दुष्टरं चर्कृत्यमिन्द्रमिव चर्षणीसहम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.119.10

Transliteration

yuváṃ pédave puru-vā́ram aśvinā spṛdhā́ṃ śvetáṃ tarutā́raṃ duvasyathaḥ | śáryair abhí-dyuṃ pṛ́tanāsu duṣṭáraṃ carkṛ́tyam índram iva carṣaṇī-sáham ||

Translation

โอ้อัศวิน (Aśvin) ทั้งสอง ท่านทรงถวายเกียรติแก่เปฑุ (Pedu) และประทานม้าอันให้มาก—ศเวตะ (Śveta) ผู้ขาวผ่อง ผู้ชนะเหนือการชิงชัยทั้งปวง—ให้แก่เขา ลุกโชติช่วงด้วยศัสตรา ข้ามผ่านได้ยากในศึกสงคราม เป็นผู้กระทำกิจอันเข้มแข็ง ดุจอินทระ (Indra) ผู้พิชิตเพื่อหมู่มนุษย์

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पेदवे: to Pedu
• पेदवे: सम्प्रदान
• Type: Noun (Proper name)
• Root: पेदु (प्रातिपदिक; नाम)

• पुरुवारम्: much-desired / very choice
• पुरुवारम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पुरुवार (प्रातिपदिक; विशेषण)

• अश्विनौ: O Aśvins (you two)
• अश्विनौ: कर्तृ
• Type: Noun (Deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• स्पृधाम्: rivalry; contest; hostile challenge
• स्पृधाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्पृध् (स्त्री. प्रातिपदिक)

• श्वेतम्: white
• श्वेतम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक; विशेषण)

• त॒रुतारम्: more overcoming; very victorious
• त॒रुतारम्: कर्म
• Type: Adjective (Kṛdanta)
• Root: तॄ (धातु) → तरुतार (कृदन्त-प्रातिपदिक; तुलनात्मक/अतिशयार्थक)

• दुवस्यथः: you two serve / honor / bestow service
• दुवस्यथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दुवस्/दुवस्य (धातु; ‘to serve, honor’)

• शर्यैः: with missiles / with arrows
• शर्यैः: करण
• Type: Noun
• Root: शर्य (प्रातिपदिक; ‘weapon/arrow’ sense in Vedic)

• अभिद्युम्: radiant; shining forth
• अभिद्युम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अभि + द्युत्/द्युम्न (प्रातिपदिक; ‘splendor, brilliance’)

• पृतनासु: in battles
• पृतनासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृतना (स्त्री. प्रातिपदिक)

• दुष्टरम्: hard to overcome
• दुष्टरम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: दु: + स्तॄ/स्तर (प्रातिपदिक; ‘hard to overcome’)

• चर्कृत्यम्: mighty in deeds; vigorously acting
• चर्कृत्यम्: कर्म
• Type: Adjective (Kṛdanta)
• Root: कृ (धातु) → चर्कृत्य (कृदन्त; intensive/reduplicated formation, ‘well-made/active-doer’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun (Deity name)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इव: like; as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• चर्षणीसहम्: conqueror of peoples; overpowering men
• चर्षणीसहम्: कर्म
• Type: Adjective (Compound)
• Root: चर्षणी (प्रातिपदिक ‘men/peoples’) + सह (प्रातिपदिक ‘conquering/withstanding’)