พระสตี in the Ramcharitmanas

ครั้งหนึ่งในเทรตายุค ศัมภูเสด็จไปยังฤาษีอคัสตยะผู้เกิดแต่เหยือก นางสตี ภวานี มารดาแห่งโลกติดตามไปด้วย ฤาษีบูชาทั้งสองด้วยทราบว่าเป็นองค์อธิบดีแห่งจักรวาลทั้งปวง ฤาษีผู้ใหญ่เล่าเรื่องราวของพระราม พระมเหศวรทรงฟังแล้วทรงพบความสุขอันยิ่งใหญ่…

ขณะที่ทรงเสด็จไป พระหระทรงตรึกตรองในพระหฤทัยว่าจะทรงได้เห็นองค์พระผู้เป็นเจ้าด้วยวิธีใด พระผู้เป็นเจ้าทรงอวตารมาในรูปลักษณ์ที่ซ่อนเร้น หากเราไปเฝ้าพระองค์ ทุกคนจะรู้จักพระองค์ ความวิตกกังวลอย่างยิ่งบังเกิดในพระหฤทัยของพระศังกระ…

ในเวลานั้น ศมภูทองพระราม แล้วความปีติอันยิ่งใหญ่เกิดขึ้นในพระหฤทัย ทรงจ้องมองมหาสมุทรแห่งความงามด้วยสายพระเนตรเปี่ยม แต่ทรงทราบว่ายังไม่เป็นเวลาอันสมควร จึงมิได้สำแดงตน "ชัยแด่พระผู้เป็นสัจ จิต และอานันท์ ผู้ชำระโลก" ตรัสเช่นนี้แล้ว…

พระวิษณุผู้ทรงรับกายมนุษย์เพื่อประโยชน์แก่ทวยเทพ ทรงรอบรู้ทุกสิ่งดังเดียวกับพระศิวะผู้ทำลายตรีปุระ พระองค์ผู้เป็นแหล่งแห่งปัญญา พระสวามีของพระลักษมี และศัตรูของอสูร จะทรงค้นหาดังคนที่ไม่รู้อะไรเช่นสตรีกระนั้นหรือ…

หากในจิตใจของเจ้ามีความสงสัยอย่างยิ่ง แล้วเหตุใดจึงไม่ไปทดสอบด้วยตนเอง จนกว่านั้นเราจะนั่งอยู่ใต้ร่มเงาของต้นไทร จนกว่าเจ้าจะกลับมาหาเรา จงไปเถิด และเมื่อเจ้าขจัดความหลงและความผิดพลาดอันหนักหนานี้ได้ จงทำความพยายามด้วยความคิดอันเฉลียวฉลาด…

ลักษมณะเห็นการปลอมตัวของอุมาแล้วก็ตกตะลึง ความสับสนอย่างยิ่งเกิดขึ้นในใจของพระองค์ ผู้มีจิตใจมั่นคงและสงบเสงี่ยมไม่อาจกล่าวสิ่งใดได้ เพราะทรงรู้ซึ้งถึงพระอานุภาพขององค์พระผู้เป็นเจ้า…

เมื่อได้ยินพระวจนะของพระราม อ่อนโยนในวาจาแต่ลึกซึ้งในความหมาย ความสงสัยอย่างยิ่งได้บังเกิดขึ้น นางสตีซึ่งหวาดกลัวแล้วจึงเสด็จไปยังพระมเหศวร ในหัวใจของนางมีความกังวลหนักแน่น

ข้าพเจ้ามิได้เชื่อฟังพระดำรัสของพระศังกระ และได้ระบุความไม่รู้ของตนเองไปยังพระราม จะให้คำตอบอันใดเมื่อกลับไป ความเจ็บปวดอันรุนแรงได้เกิดขึ้นในหทัยของนาง พระรามทรงทราบว่าพระสตีทรงได้รับความทุกข์…

สตีทรงเห็นศักติทั้งหลายอันไม่อาจประมาณและไม่มีสิ่งใดเปรียบได้ คือพระสรัสวดี พระลักษมีและอื่นๆ ในรูปลักษณะใดที่พระพรหมและทวยเทพอื่นๆ ทรงปรากฏ ในกายนั้นๆ แต่ละพระองค์ก็ทรงมีพระวรกายที่สมกับรูปลักษณะของพระองค์

มองไปทางใดก็เห็นพระรามเท่าใด พร้อมด้วยเทพทั้งปวงพร้อมกำลังของพระองค์ และทรงเห็นสรรพสัตว์ในโลกทั้งเคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว มากมายหลายประเภท เทพทั้งหลายในรูปลักษณ์ต่างๆ ก็เคารพบูชาพระเจ้า แต่นางไม่เห็นรูปแบบที่สองของพระราม…

ครั้งนั้น พระสตีเสด็จเข้าใกล้พระมเหศ แล้วพระองค์ทรงยิ้มทรงถามถึงความเป็นอยู่ว่า จงเล่าความจริงทั้งหมดว่า ท่านทดสอบพระองค์ด้วยวิธีใด

นางสตี ทรงระลึกถึงพระบารมีของพระราม วีรบุรุษแห่งราชวงศ์รคู จึงถูกความหวาดกลัวครอบงำ และปิดบังความจริงจากพระศิวะ นางกล่าวว่า ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า หม่อมฉันมิได้ทดสอบแต่ประการใด หม่อมฉันเพียงถวายบังคม ดังที่พระองค์ได้ทรงทำเช่นกัน…

แล้วพระศังกระทรงก้มพระเศียรลงยังพระบาทขององค์พระผู้เป็นเจ้า ขณะทรงระลึกถึงพระราม ความคิดนี้ได้เกิดขึ้นในพระหฤทัยของพระองค์ว่า ในร่างกายนี้ข้าพระพุทธเจ้าจะไม่พบนางสตีอีก พระศิวะจึงทรงตั้งคำปฏิญาณในพระทัยเช่นนั้น…

สตีครุ่นคิดในหัวใจว่า พระศิวะผู้รู้ทั้งปวงได้ทรงเข้าใจทุกสิ่งแล้ว: ข้าได้กระทำการหลอกลวงต่อพระศมภู; สตรีนั้นย่อมโง่เขลาและไม่รู้โดยธรรมชาติ จงดูว่าวิถีแห่งความรักนั้นงดงามเพียงใด: น้ำถูกขายเสมือนนมเมื่อผสมเข้ากับนม…

ในดวงใจนางเศร้าโศกเมื่อทบทวนการกระทำของตน ความวิตกกังวลของนางนั้นหาที่สุดมิได้ กล่าวอธิบายมิได้ พระศิวะทรงเป็นมหาสมุทรแห่งความเมตตา ห้วงลึกยิ่งใหญ่ แต่มิได้ตรัสบอกความผิดของหม่อมฉันออกมาอย่างเปิดเผย…

ครั้งนั้นนางสตีประทับอยู่ ณ เขาไกลาส พระหฤทัยของพระนางแบกความวิตกกังวลอันลึกซึ้ง ไม่มีใครอาจหยั่งรู้ความลับในใจของพระนางได้ วันเวลาผ่านไป แต่ละวันช่างยาวนานดั่งยุคสมัย

ทุกวันความวิตกกังวลใหม่ๆ หนักอึ้งอยู่ในใจของนางสตี ว่าเมื่อใดจึงจะข้ามมหาสมุทรแห่งความทุกข์นี้ได้ ข้าได้ดูหมิ่นพระราม องค์แห่งราชวงศ์ราฆุ แล้วยังถือวาจาของสวามีเป็นเท็จ พระผู้สรรค์ได้ประทานผลแห่งกรรมนั้นแก่ข้า สิ่งใดเป็นการสมควร…

ดังนั้น ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงเห็นทุกสิ่ง ขอทรงโปรดรับฟังด้วยพระกรุณา ขอทรงจัดหาทางแก้ไขนั้นโดยเร็ว ด้วยวิธีซึ่งโดยปราศจากความพยายามอันหนัก ความวิบัติอันทนไม่ได้นี้อาจถูกขจัดไป แม้จะจบลงด้วยความตายก็ตาม

ด้วยประการฉะนี้ นางสตี ธิดาแห่งพระชาปติ ยังคงเป็นทุกข์ แบกรับทุกข์อันหนักอึ้งและน่าสะพรึงกลัวยิ่งกว่าจะพรรณนา เมื่อล่วงพ้นไปแปดหมื่นเจ็ดพันปี พระศมภูผู้ไม่สูญสิ้นได้ออกจากสมาธิ พระศิวะทรงเริ่มระลึกถึงพระนามราม…

กินนร นาค สิทธะ และคันธรวะ พร้อมเทพทั้งหลายพาภรรยาเสด็จไปด้วยกัน โดยที่พระวิษณุ พระพรหม และพระมเหศวรมิได้เสด็จ เทพทั้งปวงจัดเตรียมพาหนะทิพย์แล้วเสด็จไป นางสตีทอดพระเนตรเห็นยานทิพย์ในท้องฟ้าอันงดงามหลายประการผ่านไป นางสวรรคีร้องเพลงไพเราะ…