Adhyaya 37

Verse 1

स्कंद उवाच । सदा गृही सुखं भुंक्ते स्त्री लक्षणवती यदि । अतः सुखसमृद्ध्यर्थमादौ लक्षणमीक्षयेत्

స్కందుడు పలికెను—స్త్రీ సులక్షణవతిగా ఉంటే గృహస్థుడు ఎల్లప్పుడూ సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు; అందుకే సుఖసమృద్ధి కోసం మొదటే లక్షణాలను పరిశీలించాలి।

Verse 2

वपुरावर्तगंधाश्चच्छाया सत्वं स्वरो गतिः । वर्णश्चेत्यष्टधा प्रोक्ता बुधैर्लक्षणभूमिका

శరీరరూపం, ఆవర్తాలు (కేశచక్రాలు), సుగంధం, ఛాయ/కాంతి, సత్త్వం (స్వభావబలం), స్వరం, గతి (నడక), వర్ణం—ఇవి ఎనిమిది లక్షణపరిశీలనకు పండితులు ఆధారమని చెప్పారు।

Verse 3

आपादतलमारभ्य यावन्मौलिरुहं क्रमात् । शुभाशुभानि वक्ष्यामि लक्षणानि मुने शृणु

పాదతలమునుండి ఆరంభించి క్రమముగా మస్తకశిఖరంలోని కేశముల వరకు, శుభాశుభ దేహలక్షణములను నేను వివరించెదను. ఓ మునీ, వినుము.

Verse 4

आदौ पादतलं रेखास्ततोंगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठगुल्फद्वयं पार्ष्णी जंघे रोमाणि जानुनी

మొదట పాదతలం మరియు దానిపై రేఖలు; తరువాత బొటనవేలు, ఇతర వేళ్లు, నఖాలు; తరువాత పాదపృష్ఠం, రెండు గుల్ఫాలు (మడమ సంధులు), మడమ, పిండెలు, వాటిపై రోమాలు, మోకాళ్లు।

Verse 5

ऊरू कटी नितंबस्फिग्भगो जघन बस्तिके । नाभिः कुक्षिद्वयं पार्श्वोदरमध्य वलित्रयम्

తదుపరి ఊరులు, కటి, నితంబ-స్ఫిగ్ ప్రాంతం, భగం, జఘనం మరియు బస్తి ప్రాంతం; నాభి, రెండు కుక్షులు (పార్శ్వోదరం), పార్శ్వం, ఉదరమధ్యము మరియు ఉదరంలోని మూడు వలులు।

Verse 6

रोमाली हृदयं वक्षो वक्षोजद्वयचूचुकम् । जत्रुस्कंधां सकक्षादोर्मणिबंध करद्वयम्

తదుపరి రోమావళి, హృదయప్రదేశం, వక్షస్థలం, స్తనయుగ్మం మరియు వాటి చుచుకాలు; జత్రుప్రదేశం, స్కంధాలు, అలాగే కక్షలు, భుజాలు, మణిబంధం, రెండు చేతులు।

Verse 7

पाणिपृष्ठं पाणितलं रेखांगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठिः कृकाटिका कंठे चिबुकं च हनुद्वयम्

తర్వాత చేతి పృష్ఠం, అరచేతి మరియు దానిపై రేఖలు, బొటనవేలు, వేళ్లు, నఖాలు; తరువాత గ్రీవాపృష్ఠం, కృకాటిక (మెడ వెనుక భాగం), కంఠం, చిబుకం, రెండు హనువులు।

Verse 8

कपोलौ वक्त्रमधरोत्तरोष्ठौ द्विजजिह्विकाः । घंटिका तालुहसितं नासिकाक्षुतमक्षिणी

రెండు చెంపలు, ముఖము, క్రింది-పై పెదవులు, పళ్ళు మరియు నాలుక; కంఠిక, తాలువు మరియు చిరునవ్వు; ముక్కు, తుమ్ము, కళ్ళు—ఇవన్నీ పరిశీలించవలెను।

Verse 9

पक्ष्म भ्रूकर्णभालानि मौलि सीमंतमौलिजाः । षष्टिः षडुत्तरायोषिदंगलक्षणसत्खनिः

కనురెప్పల వెంట్రుకలు, కనుబొమ్మలు, చెవులు, నుదురు; శిరోమౌలి, జుట్టు విడత (సీమంతం) మరియు మౌలిపై కేశాలు—ఇవే స్త్రీకి చెందిన అరవై ఆరు ఉత్తమ అంగలక్షణాలు।

Verse 10

स्त्रीणां पादतलं स्निग्धं मांसलं मृदुलं समम् । अस्वेदमुष्णमरुणं बहुभोगोचितं स्मृतम्

స్త్రీ పాదతలం స్నిగ్ధంగా, మాంసలంగా, మృదువుగా, సమంగా ఉండి; అధిక చెమట లేకుండా, ఉష్ణంగా, అరుణవర్ణంగా ఉంటే—అది భోగసంపదలకు యోగ్యమైన శుభలక్షణమని చెప్పబడింది।

Verse 11

रूक्षं विवर्णं परुषं खंडितप्रतिबिंबकम् । शूर्पाकारं विशुष्कं च दुःखदौर्भाग्यसूचकम्

కానీ పాదతలం రూక్షంగా, వివర్ణంగా, కఠినంగా, విరిగిన/చిన్నచిన్న గుర్తులతో, శూర్పాకారంగా మరియు అతిగా శుష్కంగా ఉంటే—అది దుఃఖం, దౌర్భాగ్యాన్ని సూచించేదిగా చెప్పబడింది।

Verse 12

चक्र स्वस्तिक शंखाब्ज ध्वजमीनातपत्रवत् । यस्याः पादतले रेखा सा भवेत्क्षितिपांगना

యావరి పాదతలంలో చక్రం, స్వస్తికం, శంఖం, పద్మం, ధ్వజం, మీనం లేదా ఛత్రం వంటి రేఖలు ఉంటాయో—ఆ స్త్రీ రాజసహచరిణి, క్షితిపాంగన అవుతుంది।

Verse 13

भवेदखंडभोगायोर्द्ध्वामध्यांगुलिसंगता । रेखाखु सर्पकाकाभा दुःखदारिद्र्यसूचिका

పాదంలో ఉన్న రేఖ విరగకుండా పైకి వెళ్లి మధ్యవేలితో కలిసితే, అది నిరంతర భోగసుఖ సూచకమని చెబుతారు. కానీ ఎలుక, సర్పం లేదా కాకి ఆకారంలా కనిపించే రేఖ దుఃఖం మరియు దారిద్ర్యానికి సూచకమని ప్రకటించారు.

Verse 14

उन्नतो मांसलोंगुष्ठो वर्तुलोतुलभोगदः । वक्रो ह्रस्वश्च चिपिटः सुखसौभाग्यभंजकः

ఎత్తుగా, మాంసలంగా, వృత్తాకారంగా ఉన్న బొటనవేలు అతుల భోగసుఖాలను ప్రసాదించేదిగా చెప్పబడింది. కానీ వంకరగా, చిన్నగా లేదా చపటగా ఉంటే, అది సుఖసౌభాగ్యాలను భంగం చేసేదిగా వర్ణించారు.

Verse 15

विधवा विपुलेन स्याद्दीर्घांगुष्ठेन दुर्भगा । मृदवोंगुलयः शस्ता घनावृत्ताः समुन्नताः

అతి వెడల్పైన బొటనవేలు ఉంటే ఆమె విధవ అవుతుందని; అతి పొడవైన బొటనవేలు ఉంటే దుర్భాగ్యవతిగా చెప్పబడుతుంది. మృదువైన వేళ్లు ప్రశంసనీయం—ప్రత్యేకంగా గట్టిగా, గుండ్రంగా, స్వల్పంగా ఉబ్బినవిగా ఉంటే.

Verse 16

दीर्घांगुलीभिः कुलटा कृशाभिरतिनिर्धना । ह्रस्वायुष्या च ह्रस्वाभिर्भुग्नाभिर्भुग्नवर्तिनी

చాలా పొడవైన వేళ్లు ఉంటే ఆమెను కులటగా పేర్కొన్నారు; కృశమైన (ఎముకలు కనిపించే) వేళ్లు ఉంటే అత్యంత నిర్ధనగా. చిన్న వేళ్లు ఉంటే అల్పాయుష్కురాలిగా; వంగిన వేళ్లు ఉంటే జీవనగతి వికృతంగా, కష్టభరితంగా ఉంటుందని చెప్పారు.

Verse 17

चिपिटाभिर्भवेद्दासी विरलाभिर्दरिद्रिणी । परस्परं समारूढाः पादांगुल्यो भवंति हि

చపటమైన వేళ్లు ఉంటే ఆమె దాసిగా అవుతుందని; విరలంగా (దూరదూరంగా) ఉన్న వేళ్లు ఉంటే దరిద్రిణిగా చెప్పబడింది. నిజంగా, పాదవేళ్లు పరస్పరం ఒకదానిపై ఒకటి ఎక్కి ఉండడం కూడా కనిపిస్తుంది.

Verse 18

हत्वा बहूनपि पतीन्परप्रेष्या तदा भवेत् । यस्याः पथि समायांत्या रजोभूमेः समुच्छलेत्

అనేక పతులను హతమార్చిన ఆమె తరువాత పరుల ఆజ్ఞచే పంపబడే పరప్రేష్యగా అవుతుంది. ఆమె దారిలో వచ్చుచుండగా ఆమె మార్గమున భూమి ధూళి ఎగసిపడుతుంది.

Verse 19

सा पांसुला प्रजायेत कुलत्रयविनाशिनी । यस्याः कनिष्ठिका भूमिं न गच्छंत्याः परिस्पृशेत्

ఆమె ‘పాంసులా’గా జన్మిస్తుంది—కులమున మూడు తరముల నాశనకారిణి. ఆమె నడుచుచున్నప్పటికీ ఆమె కనిష్ఠిక (చిన్నవేలు) భూమిని సరిగా తాకదు.

Verse 20

सा निहत्य पतिं योषा द्वितीयं कुरुते पतिम् । अनामिका च मध्या च यस्या भूमिं न संस्पृशेत्

భర్తను హతమార్చి రెండవ భర్తను స్వీకరించే ఆ స్త్రీ—ఆమె అనామికా మరియు మధ్యమ (పాదవేళ్లు) భూమిని తాకవు.

Verse 21

पतिद्वयं निहंत्याद्या द्वितीया च पतित्रयम् । पतिहीनत्वकारिण्यौ हीने ते द्वे इमे यदि

మొదటి లక్షణం రెండు పతుల నాశనాన్ని, రెండవది మూడు పతుల నాశనాన్ని కలిగిస్తుంది. ఈ రెండూ దోషమైతే పతిహీనత్వాన్ని కలిగించేవని చెప్పబడింది.

Verse 22

प्रदेशिनी भवेद्यस्या अंगुष्ठाव्यतिरेकिणी । कन्यैव कुलटा सा स्यादेष एव विनिश्चयः

ఎవరి ప్రదేశిని (తర్జని పాదవేలు) బొటనవేలును మించి ఉంటుందో ఆమె ‘ప్రదేశిని’ అవుతుంది. ఆమె కన్య అయినప్పటికీ కులటగా చెప్పబడుతుంది—ఇదే నిశ్చయం.

Verse 23

स्निग्धाः समुन्नतास्ताम्रा वृत्ताः पादनखाः शुभाः

స్త్రీల పాదనఖాలు మృదువుగా, స్వల్పంగా ఉబ్బినట్లుగా, తామ్రవర్ణంగా, వృత్తాకారంగా ఉంటే అవి శుభసౌభాగ్య లక్షణాలుగా చెప్పబడుతాయి।

Verse 24

राज्ञीत्वसूचकं स्त्रीणां पादपृष्ठं समुन्नतम् । अस्वेदमशिराढ्यं च मसृणं मृदुमांसलम्

స్త్రీలలో పాదపృష్టం (పాదం పైభాగం) ఉన్నతంగా ఉంటే అది రాజసౌభాగ్య సూచకం; అలాగే పాదం చెమటలేని, శిరలు స్పష్టంగా కనిపించని, మృదువైన, సున్నితమైన, మాంసలమైనదైతే సంపదలక్షణంగా ప్రశంసించబడుతుంది।

Verse 25

दरिद्रा मध्यनम्रेण शिरालेन सदाध्वगा । रोमाढ्येन भवेद्दासी निर्मांसेन च दुर्भगा

పాదం మధ్యలో దిగిపోయినట్లుంటే ఆమె దరిద్రురాలనబడుతుంది; శిరలు ఉబ్బి కనిపిస్తే ఆమె సదా సంచారిణి. పాదంపై అధిక రోమం ఉంటే దాసీ అవుతుంది; మాంసం లేని పాదం ఉంటే దుర్భాగ్యవతిగా చెప్పబడుతుంది।

Verse 26

गूढौ गुल्फौ शिवायोक्तावशिरालौ सुवर्तुलौ । स्थपुटौ शिथिलौ दृश्यौ स्यातां दौर्भाग्यसूचकौ

శివా ఉపదేశం ప్రకారం, బాగా కూర్చున్న (గూఢ) గుల్ఫాలు శిరలు కనిపించకుండా, సుందరంగా వృత్తాకారంగా ఉంటే ప్రశంసనీయం; కానీ గుల్ఫాలు మందంగా, శిథిలంగా కనిపిస్తే అవి దుర్భాగ్య సూచకాలు।

Verse 27

समपार्ष्णिः शुभा नारी पृथुपार्ष्णिश्च दुर्भगा । कुलटोन्नतपार्ष्णि स्याद्दीर्घपार्ष्णिश्च दुःखभाक्

టాచులు సమంగా ఉన్న స్త్రీ శుభమని; టాచులు వెడల్పుగా ఉన్నది దుర్భాగ్యవతని. టాచులు పైకి లేచినది కులట అని; టాచులు పొడవుగా ఉన్నది దుఃఖభాగినిగా చెప్పబడింది।

Verse 28

रोमहीने समे स्निग्धे यज्जंघे क्रमवर्तुले । सा राजपत्नी भवति विशिरेसुमनोहरे

స్త్రీ జంఘలు రోమరహితంగా, సమంగా, మృదువుగా, క్రమంగా వృత్తాకారంగా ఉండి చూడటానికి మనోహరంగా ఉంటే—ఆమె రాజపత్ని అవుతుంది.

Verse 29

एकरोमा राजपत्नी द्विरोमा च सुखावहा । त्रिरोमा रोमकूपेषु भवेद्वैधव्यदुःखभाक्

ప్రతి రోమకూపంలో ఒక్క రోమం ఉంటే ఆమె రాజపత్ని; రెండు రోమాలు ఉంటే సుఖాన్ని కలిగించేది. కానీ కూపాల్లో మూడు రోమాలు ఉంటే ఆమె వైధవ్యదుఃఖాన్ని అనుభవించేది అవుతుంది.

Verse 30

वृत्तं पिशितसंलग्नं जानुयुग्मं प्रशस्यते । निर्मांसं स्वैरचारिण्या दरिद्रा याश्च विश्लथम्

వృత్తంగా, మాంసలంగా ఉన్న మోకాళ్ల జంట ప్రశంసనీయం. కానీ మాంసం లేని మోకాళ్లు స్వైరాచారిణి లక్షణం; సడలిన, స్థిరం కాని మోకాళ్లు దారిద్ర్య సూచకమని చెబుతారు.

Verse 31

विशिरैः करभाकारैरूरुभिर्मसृणैर्घनैः । सुवृत्तैरोमरहितैर्भवेयुर्भूपवल्लभाः

ఎవరి తొడలు కరభాకారంగా, విశాలంగా, మృదువుగా, దృఢంగా, సువృత్తంగా, రోమరహితంగా ఉంటాయో—ఆ స్త్రీలు రాజులకు వల్లభలు అవుతారు.

Verse 32

वैधव्यं रोमशैरुक्तं दौर्भाग्यं चिपिटैरपि । मध्यच्छिद्रैर्महादुःखं दारिद्र्यं कठिनत्वचैः

రోమాలు రూక్షంగా నిలుచుట వైధవ్య సూచకమని, చిపిటితనం దౌర్భాగ్య సూచకమని చెబుతారు. మధ్యలో ఖాళీ/రంధ్రం మహాదుఃఖ సూచకం; కఠిన చర్మం దారిద్ర్య లక్షణం.

Verse 33

चतुर्भिरंगुलैः शस्ता कटिर्विंशतिसंयुतैः । समुन्नतनितंबाढ्या चतुरस्रा मृगीदृशाम्

ఇరవై అంగుళాల పరిమాణమున్న నడుము ప్రశంసనీయం; ఎత్తుగా, పుష్టిగా నితంబాలు కలిగి, చతురస్రంగా సుసమంగా దేహరూపం ఉన్న మృగనయనులైన స్త్రీలు ఇట్లు వర్ణింపబడినారు।

Verse 34

विनता चिपिटा दीर्घा निर्मांसासंकटाकटिः । ह्रस्वा रोमयुता नार्या दुःखवैधव्यसूचिका

వంగినది, చపటైనది, దీర్ఘాంగములు గలది, మాంసరహితంగా సంకుచిత నడుము కలది; పొట్టిగా, రోమములు ఎక్కువగా గల స్త్రీ—దుఃఖం, వైధవ్యం సూచించునని చెప్పబడింది।

Verse 35

नितंबबिंबो नारीणामुन्नतो मांसलः पृथुः । महाभोगाय संप्रोक्तस्तदन्योऽशर्मणे मतः

స్త్రీలలో ఎత్తుగా, పుష్టిగా, విశాలంగా ఉన్న నితంబాలు మహాభోగసుఖానికి అనుకూలమని చెప్పబడినవి; ఇతర రకములు అసౌకర్యకరమని భావించబడినవి।

Verse 36

कपित्थफलवद्वृत्तौ मृदुलौ मांसलौ घनौ । स्फिचौ वलिविनिर्मुक्तौ रतिसौख्यविवर्धनौ

కపిత్థఫలంలా వృత్తంగా, మృదువుగా, పుష్టిగా, ఘనంగా ఉండి; మడతలు లేని నితంబాలు రతిసౌఖ్యాన్ని వర్ధింపజేస్తాయని చెప్పబడింది।

Verse 37

शुभः कमठपृष्ठाभो गजस्कंधोपमो भगः । वामोन्नतस्तु कन्याजः पुत्रजो दक्षिणोन्नतः

శుభ (మంగళ) భగము కచ్ఛపపు వెన్ను లేదా గజస్కంధమువలె ఉండునని చెప్పబడింది. ఎడమవైపు ఎక్కువగా ఉన్నతమైతే కన్యాప్రదం; కుడివైపు ఎక్కువగా ఉన్నతమైతే పుత్రప్రదం అని అన్నారు।

Verse 38

आखुरोमा गूढमणिः सुश्लिष्टः संहतः पृथुः । तुंगः कमलपर्णाभः शुभोश्वत्थदलाकृतिः

ఎలుకవంటి రోమములు కలిగి, మణి (క్లిటోరిస్) గూఢంగా దాగి; బాగా అతుక్కొని, సాంద్రంగా, విశాలంగా; ఎత్తుగా, కమలపత్రసదృశంగా—శుభమై, అశ్వత్థపత్రాకారంగా ఉన్నది ప్రశంసనీయం.

Verse 39

कुरंगखुररूपोयश्चुल्लिकोदरसन्निभः । रोमशो विवृतास्यश्च दृश्यनासोतिदुर्भगः

జింక ఖురంలా ఆకారమై, చిన్న కుండ పొట్టలాగా కనిపించి; అతిగా రోమములతో, ముఖం (యోని ముఖం) ఎక్కువగా తెరచి, ముక్కు (ఉబ్బు) స్పష్టంగా కనిపిస్తే—అది అత్యంత అశుభమని చెప్పబడింది.

Verse 40

शंखावर्तो भगो यस्याः सा गर्भमिह नेच्छति । चिपिटः खर्पराकारः किंकरी पददो भगः

యోని శంఖావర్తంలా తిరుగుడు కలిగి ఉంటే, ఆమె ఇక్కడ గర్భాన్ని కోరదని చెప్పబడింది. చపటిగా, గిన్నె ఆకారంగా ఉన్నది ‘దాసీభావం’ కలిగించేదని; పాదాకారమైనదీ అలాగే అశుభమని వర్ణించారు.

Verse 41

वंशवेतसपत्राभो गजरोमोच्चनासिकः । विकटः कुटिलाकारो लंबगल्लस्तथाऽशुभः

బాంబూ లేదా వేతసపత్రంలా ఉండి, ఏనుగు వంటి రోమములు, ఎత్తైన ‘నాసిక’ (ఉబ్బు) కలిగి; వికటంగా, వంకర ఆకారంతో, వేలాడే ‘గళ్ళు’ (పక్కలు) ఉన్నది కూడా అశుభమే.

Verse 42

भगस्य भालं जघनं विस्तीर्णं तुंगमांसलम् । मृदुलं मृदुलोमाढ्यं दक्षिणावर्तमीडितम्

యోని యొక్క ‘భాల’ మరియు జఘన భాగం—విశాలంగా, ఎత్తుగా, మాంసలంగా ఉండి; మృదువుగా, సన్నని రోమములతో సమృద్ధిగా, దక్షిణావర్తంగా (కుడివైపు తిరుగుడు) ఉంటే—అది ప్రశంసించబడుతుంది.

Verse 43

वामावर्तं च निर्मांसं भुग्नवैधव्यसूचकम् । संकटस्थपुटं रूक्षं जघनं दुःखदं सदा

వామావర్తంగా ఉండి మాంసరహితంగా, వికృతచిహ్నాలతో కనిపించుట వైధవ్యసూచకమని చెప్పబడును; అలాగే సంకుచితమై రూక్షముగా ఉన్న జఘనప్రదేశము నిత్యము దుఃఖదాయకమని భావించబడును.

Verse 44

बस्तिः प्रशस्ता विपुला मृद्वीस्तोकसमुन्नता । रोमशा च शिराला च रेखांका नैव शोभना

బస్తి/కటి-ప్రదేశము విస్తారముగా, మృదువుగా, స్వల్పముగా ఉన్నతముగా ఉంటే ప్రశంసనీయం; కాని అతిగా రోమములు, శిరలు లేదా స్పష్టమైన రేఖాచిహ్నాలు ఉంటే శోభనముకాదు.

Verse 45

गंभीरा दक्षिणावर्ता नाभी स्यात्सुखसंपदे । वामावर्ता समुत्ताना व्यक्तग्रंथिर्न शोभना

గంభీరముగా దక్షిణావర్తంగా ఉన్న నాభి సుఖసంపదలను ప్రసాదించునని చెప్పబడును; కాని వామావర్తమై ఉబ్బినదిగా, స్పష్ట గ్రంథితో ఉన్న నాభి శుభకరం కాదు.

Verse 46

सूते सुतान्बहून्नारी पृथुकुक्षिः सुखास्पदम् । क्षितीशं जनयेत्पुत्रं मंडूकाभेन कुक्षिणा

పృథు కుక్షి కలది—సుఖాస్పదము—అయిన నారి అనేక సుతులను ప్రసవించునని చెప్పబడును; మరియు మండూకాకార కుక్షితో భూమీశ్వరుడగు పుత్రుని జనింపజేయునని కీర్తించబడును.

Verse 47

उन्नतेन वलीभाजा सावर्तेनापि कुक्षिणा । वंध्या प्रव्रजिता दासी क्रमाद्योषा भवेदिह

కాని ఉన్నతమై వలులతో నిండినదిగా, అశుభావర్తముతో కూడిన కుక్షి ఉన్న స్త్రీ ఇక్కడ క్రమముగా వంధ్యగా, తరువాత ప్రవ్రజితగా, చివరకు దాసిగా మారుతుందని చెప్పబడును.

Verse 48

समैः समांसैर्मृदुभिर्योषिन्मग्नास्थिभिः शुभैः । पार्श्वेः सौभाग्यसुखयोर्निधानं स्यादसंशयम्

ఏ స్త్రీ ప్రక్కటెముకలు సమముగా, మాంసలముగా, మృదువుగా మరియు శుభప్రదముగా ఉండి, ఎముకలు కనిపించకుండా ఉంటాయో, ఆమె నిస్సందేహముగా సౌభాగ్యము మరియు సుఖములకు నిలయము.

Verse 49

यस्यादृश्य शिरे पार्श्वे उन्नते रोमसंयुते । निरपत्या च दुःशीला सा भवेद्दुःखशेवधिः

ఎవరి ప్రక్కటెముకలు ఎత్తుగా, రోమములతో కూడి, నరములు/ఎముకలు కనిపిస్తూ ఉంటాయో, ఆమె సంతానహీనురాలు, దుశ్శీలురాలు మరియు దుఃఖములకు నిలయము అవుతుంది.

Verse 50

उदरेणातितुच्छेन विशिरेण मृदुत्वचा । योषिद्भवति भोगाढ्या नित्यं मिष्टान्नसेविनी

ఏ స్త్రీ పొట్ట చాలా చిన్నదిగా, నరములు కనిపించకుండా మరియు మృదువైన చర్మము కలిగి ఉంటుందో, ఆమె భోగభాగ్యాలతో తులతూగుతూ నిత్యం మృష్టాన్నమును భుజిస్తుంది.

Verse 51

कुंभाकारं दरिद्राया जठरं च मृदंगवत् । कूष्मांडाभं यवाभं च दुष्पूरं जायते स्त्रियाः

కుండ ఆకారంలో పొట్ట ఉంటే దారిద్ర్యం కలుగుతుంది. మృదంగం, గుమ్మడికాయ లేదా యవధాన్యం ఆకారంలో పొట్ట కలిగిన స్త్రీని తృప్తి పరచడం చాలా కష్టం.

Verse 52

सुविशालोदरी नारी निरपत्या च दुर्भगा । प्रलंबजठरा हंति श्वशुरं चापि देवरम्

మిక్కిలి పెద్దదైన పొట్ట కలిగిన స్త్రీ సంతానహీనురాలు మరియు దురదృష్టవంతురాలు. వ్రేలాడే పొట్ట కలిగిన స్త్రీ మామగారికి మరియు మరిదికి హాని కలిగిస్తుంది.

Verse 53

मध्यक्षामा च सुभगा भोगाढ्या सवलित्रया । ऋज्वी तन्वी च रोमाली यस्याः सा शर्मनर्मभूः

యావనికి కేశరేఖ మధ్యమంగా సన్నగా, శుభంగా, భోగసంపన్నంగా, మృదువుగా తరంగితంగా, సూటిగా, సుకుమారంగా, మృదురోమాలతో ఉంటుందో—ఆ స్త్రీ గృహానికి సుఖానందాల మూలమగును।

Verse 54

कपिला कुटिला स्थूला विच्छिन्ना रोमराजिका । चौर वैधव्य दौर्भाग्यं विदध्यादिह योषिताम्

స్త్రీ కేశరేఖ కపిలవర్ణంగా, వంకరగా, మందంగా లేదా విరిగినట్లుగా ఉంటే—ఇహలోకంలో దొంగల సంగం, వైధవ్యం, దౌర్భాగ్యాన్ని కలిగిస్తుందని చెప్పబడింది।

Verse 55

निर्लोमहृदयं यस्याः समं निम्नत्व वर्जितम् । ऐश्वर्यं चाप्यवैधव्यं प्रियप्रेम च सा लभेत्

యావనికి వక్షస్థలం రోమరహితంగా, సమంగా, లోతులేకుండా ఉంటుందో—ఆ స్త్రీ ఐశ్వర్యం, అవైధవ్యం మరియు ప్రియుని స్నేహపూర్వక ప్రేమను పొందుతుంది।

Verse 56

विस्तीर्णहृदया योषा पुंश्चली निर्दया तथा । उद्भिन्नरोमहृदया पतिं हंति विनिश्चितम्

అతి విస్తారమైన వక్షస్థలమున్న స్త్రీ చంచలమూ నిర్దయమూ అని చెప్పబడింది; వక్షస్థలంలో ఉబ్బిన రోమాలున్నది నిశ్చయంగా భర్తకు హానిని కలిగిస్తుంది।

Verse 57

अष्टादशांगुलततमुरः पीवरमुन्नतम् । सुखाय दुःखाय भवेद्रोमशं विषमं पृथु

పద్దెనిమిది అంగుళాల ప్రమాణమున్న, పుష్టంగా ఎత్తుగా ఉన్న వక్షస్థలం—రోమసమూహం సమంగా ఉంటే సుఖదాయకం; అసమంగా, విస్తరించి ఉంటే దుఃఖదాయకం అవుతుంది।

Verse 58

घनौ वृत्तौ दृढौ पीनौ समौ शस्तौ पयोधरौ । स्थूलाग्रौ विरलौ शुष्कौ वामोरूणां न शर्मदौ

ఘనమైన, వృత్తాకార, దృఢమైన, పుష్టమైన, సమమైన, సుశోభితమైన స్తనాలు ప్రశంసనీయం; కానీ అగ్రభాగం స్థూలంగా, విరళంగా లేదా శుష్కంగా ఉంటే, సుజఘన స్త్రీకి సుఖం ఇవ్వవు।

Verse 59

दक्षिणोन्नत वक्षोजा पुत्रिणी त्वग्रणीर्मता । वामोन्नतकुचा सूते कन्यां सौभाग्यसुंदरीम्

కుడి స్తనం ఎత్తుగా ఉన్న స్త్రీ పుత్రవతి, అగ్రణి అని భావిస్తారు; ఎడమ స్తనం ఎత్తుగా ఉన్నది సౌభాగ్యసుందరి అయిన కన్యను ప్రసవిస్తుంది।

Verse 60

अरघट्टघटीतुल्यौ कुचौ दौःशील्यसूचकौ । पीवरास्यौ सांतरालौ पृथूपांतौ न शोभनौ

అరఘట్టపు ఘటిలా ఉన్న స్తనాలు దౌశీల్య సూచకమని చెబుతారు; ముందుభాగం భారంగా, మధ్యలో ఎక్కువ అంతరంతో, పక్కలు వెడల్పుగా ఉంటే అవి శోభించవు।

Verse 61

मूले स्थूलौ क्रमकृशावग्रे तीक्ष्णौ पयोधरौ । सुखदौ पूर्वकाले तु पश्चादत्यंत दुःखदौ

మూలంలో స్థూలంగా ఉండి, క్రమంగా కృశమై, అగ్రభాగంలో తీక్ష్ణంగా ఉన్న స్తనాలు మొదట సుఖదాయకం; కానీ తరువాత అత్యంత దుఃఖదాయకం అవుతాయి।

Verse 62

सुदृढं चूचुकयुगं शस्तं श्यामं सुवर्तुलम् । अंतर्मग्नं च दीर्घं च कृशं क्लेशाय जायते

అత్యంత దృఢమైన, ప్రశంసనీయం, శ్యామవర్ణం, సువర్తులమైన చుచుకయుగం శ్లాఘనీయం; కానీ అంతర్మగ్నంగా, దీర్ఘంగా, కృశంగా ఉంటే అది క్లేశానికి దారి తీస్తుంది।

Verse 63

पीवराभ्यां च जत्रुभ्यां धनधान्यनिधिर्वधूः । श्लथास्थिभ्यां च निम्नाभ्यां विषमाभ्यां दरिद्रिणी

జత్రు-ప్రదేశం (కాలర్‌బోన్) పుష్టిగా, సుగఠితంగా ఉన్న వధువు ధన-ధాన్య నిధివలె అవుతుంది. కానీ ఎముకలు శిథిలంగా, అవయవాలు దిగువగా, ఆకృతి అసమంగా ఉన్నది దారిద్ర్య-లక్షణమని చెప్పబడుతుంది.

Verse 64

अबद्धावनतौ स्कंधावदीर्घावकृशौ शुभौ । वक्रौ स्थूलौ च रोमाढ्यौ प्रेष्य वैधव्यसूचकौ

బంధింపబడని, మృదువుగా వాలిన—ఎత్తుగా కాక—దీర్ఘంగా సన్నగా ఉన్న భుజాలు శుభలక్షణం. కానీ వంకరగా, మందంగా, అధిక రోమాలతో ఉన్న భుజాలు సేవకత్వాన్ని సూచించి, వైధవ్య సూచకమని చెప్పబడతాయి.

Verse 65

निगूढसंधी स्रस्ताग्रौ शुभावंसौ सुसंहतौ । वैधव्यदौ समुच्चाग्रौ निर्मांसावतिदुःखदौ

సంధులు దాగి, చివర్లు స్వల్పంగా వాలినవి, భుజాలు శుభంగా సుసంహతంగా ఉంటే ప్రశంసనీయం. కానీ భుజాల అగ్రాలు అతిగా పైకి లేచినవి లేదా మాంసరహితమైనవి అయితే, అవి వైధవ్యాన్ని, మహాదుఃఖాన్ని కలిగించేవని అంటారు.

Verse 66

कक्षेसु सूक्ष्मरोमे तु तुंगे स्निग्धे च मांसले । शस्तेन शस्ते गंभीरे शिराले स्वेदमेदुरे

కక్షల్లో సూక్ష్మ రోమాలు ఉండి, అవి ఉన్నతంగా, స్నిగ్ధంగా, మాంసలంగా ఉంటే అవి ఉత్తమమని చెప్పబడింది—గంభీరంగా, సుసంఘటితంగా, శిరలతో, ఆరోగ్యకర స్వేదం మరియు మృదుత్వంతో కూడినవి.

Verse 67

स्यातां दोषौ सुनिर्दोषौ गूढास्थि ग्रंथिकोमलौ । विशिरौ च विरोमाणौ सरलौ हरिणीदृशाम्

కక్ష-ప్రదేశం పూర్తిగా నిర్దోషంగా ఉండాలి—ఎముకలు దాగి, చిన్న మాంస-గ్రంథులు మృదువుగా; శిరలు బయటకు పొంగి కనిపించకుండా, రోమం తక్కువగా, నిర్మాణం సరళంగా సుగఠితంగా—ఇవి హరిణీ-నేత్ర స్త్రీలలో ప్రశంసించబడతాయి.

Verse 68

वैधव्यं स्थूलरोमाणौ ह्रस्वौ दौर्भाग्यसूचकौ । परिक्लेशाय नारीणां परिदृश्यशिरौ भुजौ

స్థూలమైన రోమాలతో కప్పబడి చిన్నగా ఉన్న భుజాలు వైధవ్యము, దౌర్భాగ్యము సూచకమని చెప్పబడింది. సంధులు/అంతాలు స్పష్టంగా ఉబ్బి కనిపించే భుజాలు స్త్రీలకు పరిక్లేశకరమని నిర్ధారించబడింది.

Verse 69

अंभोज मुकुलाकारमंगुष्ठांगुलिसंमुखम् । हस्तद्वयं मृगाक्षीणां बहुभोगाय जायते

మృగాక్షి స్త్రీలకు కమలమొగ్గ ఆకారముతో, బొటనవేలు మరియు వేళ్ల సరైన దిశ/విన్యాసముతో ఉన్న రెండు చేతులు జీవనంలో బహుభోగము మరియు సంపదకు కారణమవుతాయని చెప్పబడింది.

Verse 70

मृदुमध्योन्नतं रक्तं तलं पाण्योररंध्रकम् । प्रशस्तं शस्तरेखाढ्यमल्परेखं शुभश्रियम्

కోమలంగా ఉండి, మధ్యభాగం స్వల్పంగా ఉబ్బి, ఎర్రటి వర్ణంతో, చీలికలు లేని అరచేతి ప్రశంసనీయం. అందులో శుభమైన సూక్ష్మ రేఖలు ఉండి, రేఖలు అతిగా లేకపోతే అది శుభశ్రీ, సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదించేదిగా భావిస్తారు.

Verse 71

विधवा बहुरेखेण विरेखेण दरिद्रिणी । भिक्षुकी सुशिराढ्येन नारी करतलेन वै

అరచేతిలో అధిక రేఖలు ఉన్న స్త్రీ విధవ అవుతుందని చెప్పబడింది; విరిగిన/విసంగత రేఖలు ఉన్నదానిని దరిద్రిణిగా పేర్కొంటారు. రంధ్రాలు లేదా ఉబ్బిన శిరలతో నిండిన అరచేతి ఉన్న స్త్రీ భిక్షావృత్తికి నియతమని వర్ణించబడింది.

Verse 72

विरोम विशिरं शस्तं पाणिपृष्ठंसमुन्नतम् । वैधव्यहेतुरोमाढ्यं निर्मांसं स्नायुमत्त्यजेत्

రోమరహితంగా, శిరలు స్పష్టంగా కనిపించని చేయి శుభప్రదమని చెప్పబడింది; అలాగే చేయి వెనుకభాగం స్వల్పంగా ఉన్నతంగా ఉండటం కూడా మంగళకరం. కానీ అధిక రోమాలతో ఉన్న చేయి—వైధవ్యహేతువని చెప్పబడినది—మరియు మాంసం లేని, స్నాయుప్రధానమైన చేయిని త్యజించాలి (అశుభం).

Verse 73

रक्ता व्यक्ता गभीरा च स्निग्धा पूर्णा च वर्तुला । कररेखांगना याः स्याच्छुभा भाग्यानुसारतः

యావనియొక్క కరరేఖలు రక్తవర్ణంగా, స్పష్టంగా, గంభీరంగా, స్నిగ్ధంగా, పరిపూర్ణంగా, వృత్తాకారంగా ఉంటాయో, ఆ స్త్రీ శుభమని చెప్పబడుతుంది; తన భాగ్యానుసారంగా శుభఫలమిస్తుంది।

Verse 74

मत्स्येन सुभगा नारी स्वस्तिकेन वसुप्रदा । पद्मेन भूपतेः पत्नी जनयेद्भूपतिं सुतम्

మత్స్యచిహ్నం ఉంటే స్త్రీ సుభాగ్యవతి అవుతుంది; స్వస్తికచిహ్నంతో ధనప్రదాయిని అవుతుంది. పద్మచిహ్నంతో రాజపత్నిగా మారి రాజసుతుని జన్మింపజేస్తుంది।

Verse 75

चक्रवर्तिस्त्रियाः पाणौ नंद्यावर्तः प्रदक्षिणः । शंखातपत्रक मठा नृपमातृत्वसूचकाः

చక్రవర్తి భార్య పాణిలో కుడివైపు తిరిగే నంద్యావర్తం కనిపిస్తుంది; శంఖం, రాజఛత్రం లేదా మండపసదృశ చిహ్నాలు రాజమాతృత్వాన్ని సూచిస్తాయి।

Verse 76

तुलामानाकृतीरेखे वणिक्पत्नीत्वहेतुके । गजवाजिवृषाकाराः करे वामे मृगीदृशाम्

తులా లేదా మానదండం ఆకారంలోని రేఖలు వణిక్‌ భార్యత్వానికి కారణమవుతాయి. మృగనేత్రి స్త్రీ ఎడమ చేతిలో గజ, వాజి లేదా వృషభ ఆకారాలు కూడా విశేష చిహ్నాలుగా చెప్పబడతాయి।

Verse 77

रेखा प्रासादवज्राभा ब्रूयुस्तीर्थकरं सुतम् । कृषीवलस्य पत्नी स्याच्छकटेन युगेन वा

ప్రాసాదం లేదా వజ్రంలాంటి రేఖ తీర్తకరుడైన కుమారుని సూచిస్తుంది. శకటం లేదా యుగం వంటి చిహ్నాలు ఉంటే ఆమె కృషీవలుని భార్య అవుతుంది।

Verse 78

चामरांकुशकोदंडै राजपत्नी भवेद्ध्रुवम् । अंगुष्ठमूलान्निर्गत्य रेखा याति कनिष्ठिकाम्

చామరము, అంకుశము లేదా కోదండము వంటి చిహ్నాలు ఉంటే ఆమె నిశ్చయంగా రాజపత్నిగా అవుతుంది. బొటనవేలు మూలం నుండి బయలుదేరి చిటికెన వేలు వైపు వెళ్లే రేఖను కూడా వర్ణించారు.

Verse 79

यदि सा पतिहंत्री स्याद्दूरतस्तां त्यजेत्सुधीः । त्रिशूलासिगदाशक्ति दुंदुभ्याकृति रेखया । नितंबिनी कीर्तिमती त्यागेन पृथिवीतले

ఆమె పతిహంత్రీ అయితే, జ్ఞాని ఆమెను దూరం నుంచే విడిచిపెట్టాలి. త్రిశూలం, ఖడ్గం, గద, శక్తి లేదా దుందుభి ఆకారపు రేఖల వల్ల ఆ నితంబినీ స్త్రీ త్యాగం/వియోగం ద్వారా భూమిపై కీర్తిమంతురాలవుతుంది.

Verse 80

कंक जंबूक मंडूक वृक वृश्चिक भोगिनः । रासभोष्ट्र बिडालाः स्युः करस्था दुःखदाः स्त्रियाः

చేతిలో కొంగ, నక్క, కప్ప, తోడేలు, తేలు, పాము, గాడిద, ఒంటె లేదా పిల్లి వంటి చిహ్నాలు ఉంటే, అటువంటి స్త్రీలు దుఃఖదాయినులని చెప్పబడింది.

Verse 81

शुभदः सरलोंगुष्ठो वृत्तो वृत्तनखो मृदुः

శుభకరమైన బొటనవేలు నేరుగా, గుండ్రంగా, గుండ్రని గోరు కలిగి, మృదువుగా ఉంటుంది.

Verse 82

अंगुल्यश्च सुपर्वाणो दीर्घावृत्ताः क्रमात्कृशाः । चिपिटाःस्थपुटा रूक्षाः पृष्ठरोमयुजोऽशुभाः

సంధులు సుగঠితంగా ఉండి, వేళ్లు పొడవుగా గుండ్రంగా ఉండి, క్రమంగా సన్నబడితే అవి శుభం. కానీ చపటగా, బిగుసుగా మందంగా, రూక్షంగా, వెనుక భాగంలో రోమాలు ఉన్న వేళ్లు అశుభం.

Verse 83

अतिह्रस्वाः कृशा वक्रा विरला रोगहेतुकाः । दुःखायांगुलयः स्त्रीणां बहुपर्वसमन्विताः

స్త్రీల వేళ్లు అత్యంత చిన్నగా, సన్నగా, వంకరగా, అరుదుగా ఉండి, అనేక ముడతలతో కూడి ఉంటే అవి రోగహేతువై దుఃఖాన్ని కలిగిస్తాయని చెప్పబడింది।

Verse 84

अरुणाः सशिखास्तुंगाः करजाः सुदृशांशुभाः । निम्ना विवर्णाः शुक्त्याभाः पीता दारिद्र्यदायकाः

ఎర్రటి వర్ణంతో, అగ్రభాగంలో శిఖలా కనిపించి, స్వల్పంగా ఉబ్బిన గోర్లు శుభకరమూ మనోహరమూ; కానీ లోపలికి దిగిపోయిన, వర్ణహీన, శంఖపు పొరలా పలుచని కాంతిగల లేదా పసుపు గోర్లు దారిద్ర్యాన్ని కలిగిస్తాయని చెప్పబడింది।

Verse 85

नखेषु बिंदवः श्वेताः प्रायः स्युः स्वैरिणी स्त्रियाः । पुरुषा अपि जायंते दुःखिनः पुष्पितैर्नखैः

గోర్లపై తెల్లని బిందువులు ఉంటే సాధారణంగా ఆ స్త్రీ స్వైరిణి అని చెప్పబడింది; అలాగే పుష్పితమైన (మచ్చలతో కూడిన) గోర్లున్న పురుషులు కూడా దుఃఖభాగ్యులుగా జన్మిస్తారని అన్నారు।

Verse 86

अंतर्निमग्नवंशास्थिः पृष्ठिः स्यान्मांसला शुभा । पृष्ठेन रोमयुक्तेन वैधव्यं लभते ध्रुवम्

వెన్నెముక బయటకు పొంగి కనిపించకుండా లోపలికి నిమగ్నమై, వెన్ను మాంసలంగా ఉంటే అది శుభమని; కానీ వెన్నుపై రోమాలు ఉంటే ఆమె నిశ్చయంగా వైధవ్యాన్ని పొందుతుందని చెప్పబడింది।

Verse 87

भुग्नेन विनतेनापि सशिरेणापि दुःखिता । ऋज्वी कृकाटिका श्रेष्ठा समांसा च समुन्नता

కృకాటిక (మెడ-సంధి) వంగి, వాలిపోయి లేదా గడ్డ/ఉబ్బు కలిగి ఉంటే ఆమె దుఃఖితురాలనబడుతుంది; ఉత్తమ కృకాటిక నేరుగా, సమమాంసలంగా, మృదువుగా స్వల్పంగా ఉన్నతంగా ఉంటుంది।

Verse 88

शुष्का शिराला रोमाढ्या विशाला कुटिलाशुभा । मांसलो वर्तुलः कंठः प्रशस्तश्चतुरंगुलः

ఎండిపోయినది, నరాలు కనిపించేది, రోమాలతో నిండినది, చాలా వెడల్పైనది లేదా వంకరగా ఉన్న కంఠం అశుభం. మాంసలంగా, గుండ్రంగా, సుమారు నాలుగు అంగుళాల ప్రమాణమున్న కంఠం శుభమని ప్రశంసించబడుతుంది.

Verse 89

शस्ता ग्रीवा त्रिरेखांका त्वव्यक्तास्थिः सुसंहता । निर्मांसा चिपिटा दीर्घास्थपुटा न शुभप्रदा

మూడు రేఖల గుర్తులు ఉన్న, ఎముకలు స్పష్టంగా బయటపడని, బాగా కుదురుగా ఉన్న గ్రీవ ప్రశంసనీయం. కానీ మాంసం లేని, చపటైన, దీర్ఘ ఎముకలతో ఉన్న గ్రీవ శుభఫలాన్ని ఇవ్వదు.

Verse 90

स्थूलग्रीवा च विधवा वक्रग्रीवा च किंकरी । वंध्या द्विचिपिटग्रीवा ह्रस्वग्रीवा च निःसुता

స్థూల గ్రీవ కల స్త్రీ విధవ అవుతుందని చెప్పారు; వంకర గ్రీవ కలది దాసిగా చెప్పబడింది. రెండింతలు చపటైన గ్రీవ కలది వంధ్య; చిన్న గ్రీవ కలది సంతానం లేనిదిగా భావిస్తారు.

Verse 91

चिबुकंद्वयंगुलं शस्तं वृत्तं पीनं सुकोमलम् । स्थूलं द्विधा संविभक्तमायतं रोमशं त्यजेत्

రెండు అంగుళాల ప్రమాణమున్న, గుండ్రంగా, పుష్టిగా, అత్యంత మృదువైన చిబుకం ప్రశంసనీయం. కానీ అతిగా పెద్దది, రెండు భాగాలుగా చీలినది, పొడవైనది లేదా రోమాలతో ఉన్న చిబుకాన్ని వదలాలి.

Verse 92

हनुश्चिबुकसंलग्ना निर्लोमा सुघनाशुभा । वक्रा स्थूला कृशा ह्रस्वा रोमशा न शुभप्रदा

చిబుకానికి బాగా కలిసిన, రోమాలు లేని, దృఢంగా సాంద్రంగా ఉన్న హనువు శుభం. కానీ వంకరగా, అతిగా మందంగా, అతిగా సన్నగా, చిన్నగా లేదా రోమాలతో ఉన్న హనువు శుభఫలాన్ని ఇవ్వదు.

Verse 93

शस्तौ कपोलौ वामाक्ष्याः पीनौ वृत्तौ समुन्नतौ । रोमशौ परुषौ निम्नौ निर्मांसौ परिवर्जयेत्

శుభలక్షణముగల స్త్రీకి కపోలాలు పుష్టిగా, వృత్తంగా, స్వల్పంగా ఉన్నతంగా ఉంటే ప్రశంసనీయం; కానీ రోమములు గలవి, రూక్షమైనవి, లోపలికి దిగినవి లేదా మాంసరహితమైనవి అశుభం—వాటిని వర్జించాలి।

Verse 94

समं समांसं सुस्निग्धं स्वामोदं वर्तुलं मुखम् । जनेतृवदनच्छायं धन्यानामिह जायते

సమంగా, మాంసలంగా, మృదువుగా దీప్తిమంతంగా, సహజ సువాసనతో, వృత్తాకారంగా ఉండి, తల్లి ముఖకాంతి వంటి మృదుఛాయను ధరించిన ముఖం—ఇక్కడ ధన్యులలోనే జన్మిస్తుంది।

Verse 95

पाटलो वर्तुलः स्निग्धो लेखाभूषितमध्यभूः । सीमंतिनी नामधरो धराजानि प्रियो भवेत्

యొక్క (లక్షణం/చిహ్నం) పద్మపాటల వర్ణంతో, వృత్తంగా, స్నిగ్ధంగా ఉండి, మధ్యభాగం రేఖలతో అలంకృతమై ఉంటే—అతడు స్త్రీలకు ప్రియుడవుతాడు; అతనిని ‘సీమంతినీ-నామధర’ అంటారు।

Verse 96

कृशः प्रलंबः स्फुटितो रूक्षो दौर्भाग्यसूचकः । श्यावः स्थूलोऽधरोष्ठः स्याद्वैधव्य कलहप्रदः

అధరోష్ఠం కృశంగా, అతిగా పొడవుగా, పగిలి, రూక్షంగా ఉంటే అది దౌర్భాగ్య సూచకమని చెబుతారు. అలాగే శ్యామవర్ణంతో స్థూలమైన అధరోష్ఠం వైధవ్యాన్ని, కలహాన్ని కలిగించేదని అంటారు।

Verse 97

मसृणो मत्तकाशिन्याश्चोत्तरोष्ठः सुभोगदः । किंचिन्मध्योन्नतोऽरोमा विपरीतो विरुद्धकृत्

మృదువుగా, ఉల్లాసదీప్తితో మెరిసే ఉత్తరోష్ఠం సుభోగం, సౌఖ్యం ఇస్తుంది. కానీ మధ్యలో కొంచెం ఉన్నతంగా, రోమరహితంగా, వికృతంగా (విపరీతాకారంగా) ఉంటే అది విరోధం మరియు అనుచితకర్మలకు దారితీస్తుందని చెబుతారు।

Verse 98

गोक्षीरसन्निभाः स्निग्धा द्वात्रिंशद्दशनाः शुभाः । अधस्तादुपरिष्टाच्च समाः स्तोकसमुन्नताः

ఆవుపాల వర్ణంలా తెల్లగా, మెరుస్తూ ముప్పై రెండు దంతాలు శుభకరమని చెప్పబడింది. పైకీ కిందకీ సమంగా, స్వల్పంగా మాత్రమే ఎత్తుగా ఉన్న దంతాలు కూడా అనుకూలం.

Verse 99

पीताः श्यावाश्च दशनाः स्थूलादीर्घाद्विपंक्तयः । शुक्त्याकाराश्च विरला दुःखदौर्भाग्यकारणम्

పసుపు లేదా ముదురు రంగు దంతాలు, మందంగా అతిదీర్ఘంగా ఉండి, రెండు అసమాన వరుసలుగా, శంఖపు ఆకారంలా మరియు విరళంగా ఉంటే—అవి దుఃఖం, దౌర్భాగ్యానికి కారణమని చెప్పబడింది.

Verse 100

अधस्तादधिकैर्दंतैर्मातरं भक्षयेत्स्फुटम् । पतिहीना च विकटैः कुलटा विरलैर्भवेत्

క్రింది దవడలో అధిక దంతాలు ఉంటే, స్పష్టంగా ‘తల్లిని భక్షించును’ (తల్లికి హాని కలిగించును) అని చెప్పబడింది. అలాగే వికటంగా, విరళ దంతాలు ఉన్న స్త్రీ భర్తలేని, కులటగా చెప్పబడుతుంది.

Verse 110

गोक्षीरवर्णविशदे सुस्निग्धे कृष्णपक्ष्मणी । उन्नताक्षी न दीर्घायुर्वृत्ताक्षी कुलटा भवेत्

ఆవుపాల వర్ణంలా స్వచ్ఛంగా, ఎంతో మెరుస్తూ, నల్లని రెప్పలతో ఉన్న కళ్ళు ప్రశంసనీయం. కానీ అతిగా బయటకు ఉబ్బిన కళ్ళు ఉన్నవారికి దీర్ఘాయువు ఉండదని; అతిగా గుండ్రని కళ్ళు ఉన్నది కులట అవుతుందని చెప్పబడింది.

Verse 120

रोमशेन शिरालेन प्रांशुना रोगिणी मता

అధిక రోమాలతో, శిరలు స్పష్టంగా కనిపిస్తూ, అతిగా పొడవుగా ఉన్న స్త్రీని రోగిణిగా భావించారు.

Verse 130

कृष्णः स एव भर्तृघ्न्याः पुंश्चल्याश्च प्रकीर्तितः । नाभेरधस्तात्तिलकं मशको लांछनं शुभम्

ఆ నల్లని మచ్చ భర్తను చంపే స్త్రీకి మరియు వ్యభిచారిణికి చిహ్నంగా చెప్పబడింది. కానీ నాభి క్రింద తిలకం వంటి గుర్తు మరియు దోమ వంటి పుట్టుమచ్చ శుభప్రదమైనవి.

Verse 140

सा पतिं हंति वर्षेण यस्या मध्ये कृकाटिकम् । प्रदक्षिणो वा वामो वा रोम्णामावर्त्तकः स्त्रियाः

ఎవరి మధ్యభాగంలో 'కృకాటిక' అనే గుర్తు ఉంటుందో, ఆమె ఒక సంవత్సరంలోపు భర్తను చంపుతుంది. స్త్రీ యొక్క రోమముల సుడి కుడివైపుకు గానీ లేదా ఎడమవైపుకు గానీ ఉండటం ఒక సంకేతం.

Verse 150

अतः सुलक्षणा योषा परिणेया विचक्षणैः । लक्षणानि परीक्ष्यादौ हित्वा दुर्लक्षणान्यपि

కావున వివేకవంతులు మొదట లక్షణాలను పరీక్షించి, దుర్లక్షణాలు ఉన్నవారిని విడిచిపెట్టి, శుభలక్షణాలు కలిగిన స్త్రీని మాత్రమే వివాహం చేసుకోవాలి.

Verse 151

लक्षणानि मयोक्तानि सुखाय गृहमेधिनाम् । विवाहानपि वक्ष्यामि तन्निबोध घटोद्भव

గృహస్థుల సుఖం కోసమే నేను ఈ లక్షణాలను చెప్పాను. ఓ ఘటోద్భవా (అగస్త్య)! ఇప్పుడు నేను వివాహ రకాలను కూడా చెబుతాను, శ్రద్ధగా విను.