Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 50

Devanagari script

उदरेणातितुच्छेन विशिरेण मृदुत्वचा । योषिद्भवति भोगाढ्या नित्यं मिष्टान्नसेविनी

Transliteration

udareṇātitucchena viśireṇa mṛdutvacā | yoṣidbhavati bhogāḍhyā nityaṃ miṣṭānnasevinī

Translation

ఏ స్త్రీ పొట్ట చాలా చిన్నదిగా, నరములు కనిపించకుండా మరియు మృదువైన చర్మము కలిగి ఉంటుందో, ఆమె భోగభాగ్యాలతో తులతూగుతూ నిత్యం మృష్టాన్నమును భుజిస్తుంది.

Word by Word

• उदरेण: with (her) belly
• उदरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उदर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अतितुच्छेन: with very small (one)
• अतितुच्छेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अति-तुच्छ (प्रातिपदिक; अति + तुच्छ)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (उदरेण)

• विशिरेण: with a distinct/prominent head (part)
• विशिरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: वि-शिर (प्रातिपदिक; वि + शिर)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (उदरेण)

• मृदुत्वचा: with soft skin
• मृदुत्वचा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मृदु-त्वच् (प्रातिपदिक; मृदु + त्वच्)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• योषित्: a woman
• योषित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योषित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भवति: becomes/is
• भवति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• भोगाढ्या: rich in enjoyments
• भोगाढ्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भोग-आढ्य (प्रातिपदिक; भोग + आढ्य)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (योषित्)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of time)

• मिष्टान्नसेविनी: one who eats sweet food
• मिष्टान्नसेविनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मिष्ट-अन्न-सेविन् (प्रातिपदिक; मिष्ट + अन्न + सेविन्)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (योषित्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A gentle, descriptive tableau: the narrator speaks of ‘soft skin’ and ‘sweet-food enjoyment’ as signs of comfort, with offerings and sweets hinted in the setting.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly comfort (bhoga) is presented as a possible outcome of certain signs, while Purāṇic teaching ultimately encourages using prosperity in dharmic ways.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The discourse belongs to Kāśī Khaṇḍa’s Kāśī framework, not to a specific tīrtha description in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.