Sukta 13

Mantra 1

इन्द्रः सुतेषु सोमेषु क्रतुं पुनीत उक्थ्यम् । विदे वृधस्य दक्षसो महान्हि षः ॥

ఇంద్రుడు, సుత సోమములలో ఉక్థ్య (స్తోత్రయోగ్య) క్రతు—యజ్ఞ-ఇచ్ఛ/సంకల్పశక్తి—ని శుద్ధి చేసి స్పష్టపరుస్తాడు; ఎందుకంటే వృద్ధుని దక్ష (నైపుణ్యం) మరియు బలంతో అతడు తెలుసుకొనుచున్నాడు—అతడు మహానుడు.

Mantra 2

स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृधः । सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित् ॥

ఆయన—వృద్ధికర్త—మొదటి విశాల వ్యోమంలో, దేవానాం సదనంలో స్థితుడై ఉన్నాడు. ఆయన సు-పారః (సుగమంగా దాటించేవాడు), సు-శ్రవస్తమః (సత్య-శ్రవణమూ కీర్తియూ అత్యధికమైనవాడు); ఇంకా అప్సు-జిత్—ఆపః, అంటే అంతర్జల/అవచేతన గర్భాలలోనూ జయించేవాడు.

Mantra 3

तमह्वे वाजसातय इन्द्रं भराय शुष्मिणम् । भवा नः सुम्ने अन्तमः सखा वृधे ॥

ఆయననే నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను—ఇంద్రుని, ఆ శుష్మిణం (బల-తేజస్సుతో నిండినవాడిని)—వాజసాతయ, అంటే బల-సంపద జయార్థం, మరియు మా భారాన్ని మోయుటకై. నీ సుమ్న (అనుగ్రహ-సుఖం) లో మాకు అత్యంత సమీప మిత్రుడవు; మా వృద్ధికి వృద్ధికర్త సఖుడవు.

Mantra 4

इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः क्षरति सुन्वतः । मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ॥

ఓ గిర్వణ (గీత-స్తుతితో పూజ్యుడవు) ఇంద్రా, నీ ఈ రాతిః—దానం—సున్వతః (సోమాన్ని పిండేవాడు) కొరకు ప్రవహిస్తుంది. ఈ బర్హిష్ (యజ్ఞ-ఆసనం) పై మందానః—ఆనందించి—నీవు సంపూర్ణ ప్రకాశంలో విరాజిల్లుతావు.

Mantra 5

नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत्त्वा सुन्वन्त ईमहे । रयिं नश्चित्रमा भरा स्वर्विदम् ॥

హే ఇంద్రా! ఇప్పుడు నిశ్చయంగా, మేము సోమాన్ని పిండుతూ నిన్ను కోరేది ఏదో దానినే మాకు దయచేయుము. విచిత్రరూపమైన, బహువిధ రయి—స్వర్విద్, వెలుగును జయించే, స్వర్గాన్ని కనుగొనే ధనాన్ని మా వద్దకు తెమ్ము.

Mantra 6

स्तोता यत्ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद्गिरः । वया इवानु रोहते जुषन्त यत् ॥

హే విచర్షణి (మనుష్యులనూ వారి కర్మలనూ దర్శించువాడా)! స్తోతా నీకోసం స్తుతిగిరులను ప్రతిఘటనను దాటి ఉప్పొంగింపజేసినప్పుడు, నీవు వాటిని స్వీకరించి ఆనందించునపుడు, అవి నీ వెంటే ఎగిరే పక్షులవలె పైకి లేచిపోతాయి.

Mantra 7

प्रत्नवज्जनया गिरः शृणुधी जरितुर्हवम् । मदेमदे ववक्षिथा सुकृत्वने ॥

ప్రత్నవత్ (ప్రాచీన-ప్రేరిత) వాణిని మళ్లీ జనింపజేయుము; జరితా (స్తుతికర్త) యొక్క హవాన్ని వినుము. మదే-మదే నీవు సుకృత్వనే—సత్కర్మకర్తకై—ఇంకా ఇంకా బలవంతుడవుతావు.

Mantra 8

क्रीळन्त्यस्य सूनृता आपो न प्रवता यतीः । अया धिया य उच्यते पतिर्दिवः ॥

అతని ‘సూనృతా’—సత్యమయమైన, తేజోమయమైన వాక్కు—వాలుదారిలో వేగంగా పారే నీటిలా క్రీడిస్తూ ప్రవహిస్తుంది. ఈ జాగృత ‘ధియా’ చేతనే అతడు ‘దివః పతి’—దివ్యలోకాధిపతి—అని ప్రకటింపబడతాడు.

Mantra 9

उतो पतिर्य उच्यते कृष्टीनामेक इद्वशी । नमोवृधैरवस्युभिः सुते रण ॥

మరియు ప్రజలందరికీ ఏకైక వశీ ‘పతి’ అని పిలువబడువాడు—నమస్సుతో వృద్ధి పొందుతూ అతని ‘అవస్య’ను కోరువారిచే—హే (ఇంద్ర), సుత సోమంలో ఇక్కడ ఆనందించు.

Mantra 10

स्तुहि श्रुतं विपश्चितं हरी यस्य प्रसक्षिणा । गन्तारा दाशुषो गृहं नमस्विनः ॥

‘శ్రుత’—ప్రసిద్ధుడు—‘విపశ్చిత్’—విస్తృతప్రజ్ఞుడు—అతనిని స్తుతించు; అతని ‘హరీ’ (రెండు హరిత అశ్వాలు/శక్తులు) బలంగా అతనిని ముందుకు మోస్తాయి. అవి నమస్విన్—నమస్సుతో సమృద్ధుడైన—దాత యజమాని గృహానికి వచ్చుచున్నవి.

Mantra 11

तूतुजानो महेमतेऽश्वेभिः प्रुषितप्सुभिः । आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद्धि ते ॥

ఓ తూతుజాన (అతివేగవంతుడైన) ఇంద్రా! మహత్తర మాపు/మహిమ కోసం, మంచుతులకణాల వెలుగుతో దీప్తమై, ఉష్ణప్రభ గల అశ్వాలతో—వేగంగా యజ్ఞానికి రా; ఇది నీ శమం (శాంతి) మరియు సిద్ధి కొరకే.

Mantra 12

इन्द्र शविष्ठ सत्पते रयिं गृणत्सु धारय । श्रवः सूरिभ्यो अमृतं वसुत्वनम् ॥

ఓ ఇంద్రా, అత్యంత శవిష్ఠ (పరమశక్తిమంతుడా), సత్పతే! స్తుతించే వారిలో రయి (సమృద్ధి)ని స్థిరంగా నిలుపు. సూరి (ప్రకాశిత ఋషి)లకు అమృతమైన శ్రవస్ (అమర కీర్తి)ను, వసుత్వం (సంపన్నస్థితి)ను ప్రసాదించు.

Mantra 13

हवे त्वा सूर उदिते हवे मध्यंदिने दिवः । जुषाण इन्द्र सप्तिभिर्न आ गहि ॥

సూర్యోదయ సమయంలో నిన్ను నేను హవిస్తాను; ద్యౌ (ఆకాశం) మధ్యాహ్నంలోనూ నిన్ను హవిస్తాను. ఓ ఇంద్రా, సప్తి (ఏడు శక్తులు/ఏడు కిరణాలు)తో ఆనందిస్తూ మా వద్దకు రా.

Mantra 14

आ तू गहि प्र तु द्रव मत्स्वा सुतस्य गोमतः । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं यथा विदे ॥

రా, ఇక్కడికి రా; ముందుకు వేగంగా రా—కిరణసమృద్ధమైన పిండిన సోమరసాన్ని ఆస్వాదించు. మా అంతరంలో ఆ ప్రాచీన తంతువును విస్తరింపజేయి, మేము యథార్థంగా తెలిసికొనునట్లు.

Mantra 15

यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् । यद्वा समुद्रे अन्धसोऽवितेदसि ॥

హే వృత్రహన్, నీవు దూరంలో ఉన్నా సమీపంలో ఉన్నా; లేదా ఆనందపు (అంధస్) సముద్రంలో ఉన్నా—నీవే నిశ్చయంగా సహాయకుడు, రక్షకుడు.

Mantra 16

इन्द्रं वर्धन्तु नो गिर इन्द्रं सुतास इन्दवः । इन्द्रे हविष्मतीर्विशो अराणिषुः ॥

మా స్తుతిగీతాలు ఇంద్రుని వర్ధింపజేయుగాక; పిండిన సోమబిందువులు ఇంద్రుని వర్ధింపజేయుగాక. ఇంద్రునిలో హవిస్-సమృద్ధమైన ప్రజలు దృఢంగా, సమరసంగా స్థిరపడుగాక.

Mantra 17

तमिद्विप्रा अवस्यवः प्रवत्वतीभिरूतिभिः । इन्द्रं क्षोणीरवर्धयन्वया इव ॥

ఆ ఇంద్రునినే—ఉన్నత ఆశ్రయాన్ని కోరే విప్రులు—అతని ముందుకు నడిపించే, ప్రవహించే ఊతులు (సహాయాలు) చేత వర్ధింపజేశారు; అంతరంలో విస్తరించిన భూమి-శక్తులను వారు, ఎగరుటకు రెక్కలు పెరిగినట్లు, పెంపొందించారు.

Mantra 18

त्रिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत । तमिद्वर्धन्तु नो गिरः सदावृधम् ॥

త్రికద్రుకేషు (మూడు సోమ-పీడనాలలో) దేవులు యజ్ఞంలో శ్రమించారు—చేతనుని (జాగృతుడిని) మేల్కొలపడానికి; సదావృద్ధమైన ఆ తత్త్వం మా అంతరంలో—మా గిరః (ప్రేరిత వాక్కులు) చేత—ఇంకా వర్ధించుగాక.

Mantra 19

स्तोता यत्ते अनुव्रत उक्थान्यृतुथा दधे । शुचिः पावक उच्यते सो अद्भुतः ॥

స్తోత, నీ అనువ్రతాన్ని (నియమాన్ని) అనుసరించి, ఋతుథా (ఋతువు ప్రకారం) ఉక్థాలను స్థాపించినప్పుడు, అతడు శుచిగా, పావకుడిగా చెప్పబడతాడు; కర్మలో అతడు అద్భుతుడవుతాడు.

Mantra 20

तदिद्रुद्रस्य चेतति यह्वं प्रत्नेषु धामसु । मनो यत्रा वि तद्दधुर्विचेतसः ॥

అదే—రుద్రుని—ఆ యహ్వ (ప్రచండ) శక్తి ప్రాచీన ధామాలలో జాగృతమవుతుంది; ఎక్కడ వివేకులు మనస్సును దానివైపు విస్తారంగా స్థాపించారు.

Mantra 21

यदि मे सख्यमावर इमस्य पाह्यन्धसः । येन विश्वा अति द्विषो अतारिम ॥

నీవు నాతో సఖ్యంలో ప్రవేశించి ఉంటే, ఈ అంధస్ (సోమరసం)ను కాపాడు; దీని ద్వారానే నేను సమస్త ద్వేషాలను దాటి పోగలను.

Mantra 22

कदा त इन्द्र गिर्वणः स्तोता भवाति शंतमः । कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ॥

గిర్వణ ఇంద్రా, ఎప్పుడు నా స్తోత్రం అత్యంత శాంతిదాయకమవుతుంది? ఎప్పుడు నీవు మా కొరకు గవ్యమూ అశ్వ్యమూ—సంపద—ఆ వసువును స్థాపిస్తావు?

Mantra 23

उत ते सुष्टुता हरी वृषणा वहतो रथम् । अजुर्यस्य मदिन्तमं यमीमहे ॥

మరియు నీ సుష్టుత హరి—రెండు బలవంతమైనవి, వృషభసమమైనవి—అజుర్య (అవినాశి) ప్రభువు రథాన్ని మోస్తాయి; పరమ మదిన్తమం (ఆనందోన్మాదక) అయిన ఆ దేవుని మేము సమీపానికి ఆహ్వానిస్తున్నాము.

Mantra 24

तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं प्रत्नाभिरूतिभिः । नि बर्हिषि प्रिये सददध द्विता ॥

ఆ పురుష్టుత (అత్యంత స్తుతింపబడిన), యహ్వ (వేగవంతుడు/ప్రచండుడు) దేవుని మేము ప్రాచీన ఊతులు (సహాయాలు) ద్వారా ప్రార్థిస్తున్నాము; ఆయన ప్రియమైన బర్హిషి (యజ్ఞాసనం) పై కూర్చొని, అంతరంలో మళ్లీ స్థిరపడుగాక.

Mantra 25

वर्धस्वा सु पुरुष्टुत ऋषिष्टुताभिरूतिभिः । धुक्षस्व पिप्युषीमिषमवा च नः ॥

ఓ పురుష్టుత! ఋషులు స్తుతించిన ఊతులు (సహాయాలు) ద్వారా నీవు వర్ధిల్లుము; మా కొరకు పిప్యుషీ (పొంగిపొర్లే) ఇషం (పోషక ఆహార/రసం)ను దోహించి ఇవ్వుము, ఇంకా మమ్మల్ని రక్షించుము.

Mantra 26

इन्द्र त्वमवितेदसीत्था स्तुवतो अद्रिवः । ऋतादियर्मि ते धियं मनोयुजम् ॥

హే ఇంద్రా! హే అద్రివః (వజ్రధారీ)! స్తుతించువానికి నీవే నిజంగా రక్షకుడు. ఋతం (సత్య-నియమం) నుండి, మనస్సుతో యుక్తమైన (మనోయుజం) ఆ ధియా (ప్రేరిత బుద్ధి/చింతన) ను నీ కొరకు నేను ప్రవహింపజేస్తాను.

Mantra 27

इह त्या सधमाद्या युजानः सोमपीतये । हरी इन्द्र प्रतद्वसू अभि स्वर ॥

ఇక్కడ, సోమపానార్థం, ఆ ఆనందపు ఇద్దరు సఖులను (హరీ) యోగం చేసి—హే ఇంద్రా—నీ రెండు హరీ తమ వసువులతో (ధనాలతో) ముందుకు దూసుకుపోయి, మా అంతరంలో ప్రకాశమయ స్వరాన్ని ఘోషింపజేయుగాక (అభి స్వర్).

Mantra 28

अभि स्वरन्तु ये तव रुद्रासः सक्षत श्रियम् । उतो मरुत्वतीर्विशो अभि प्रयः ॥

నీకు చెందిన రుద్రులు వెలుగువైపు ఘోషించుగాక (అభి స్వరంతు); వారు శ్రీ (తేజస్సు-సంపద) ను సాధించుగాక. అలాగే మరుత్వతీ విశః (మరుతులతో నిండిన ప్రజాసమూహాలు) ఆ ముందుకు సాగు ప్రయః (అర్పణ-బలం/యజ్ఞ-ప్రేరణ) వైపు అభి-ప్రయాణం చేయుగాక.

Mantra 29

इमा अस्य प्रतूर्तयः पदं जुषन्त यद्दिवि । नाभा यज्ञस्य सं दधुर्यथा विदे ॥

అతని పాదం దివిలో ఉన్నప్పుడు, ఈ ముందుకు నడిపించే శక్తులు దానిలో ఆనందిస్తాయి. వారు యజ్ఞస్య నాభిని కలిసి స్థాపించారు, తద్వారా తెలిసినవాడు (విదే) స్థిరపడుగాక.

Mantra 30

अयं दीर्घाय चक्षसे प्राचि प्रयत्यध्वरे । मिमीते यज्ञमानुषग्विचक्ष्य ॥

ఈ (అగ్ని/ఋత్విజ్) దీర్ఘదృష్టి కోసం అధ్వర యజ్ఞంలో ముందుకు సాగుతుంది. వివేచనతో, మానవ పరంపరలో యజ్ఞాన్ని అడుగడుగునా కొలిచి నిర్మిస్తుంది.

Mantra 31

वृषायमिन्द्र ते रथ उतो ते वृषणा हरी । वृषा त्वं शतक्रतो वृषा हवः ॥

ఇంద్రా, నీ రథం వృషభసమం; నీ రెండు హరీలు కూడా వృషభసమమే. శతక్రతో, నీవు కూడా వృషభసమం; నిన్ను పిలిచే ఆ హవిః/హవః కూడా వృషభసమం—ఫలప్రద బలంతో పరిపూర్ణం.

Mantra 32

वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषा यज्ञो यमिन्वसि वृषा हवः ॥

వృషభసమమైనది గ్రావా (సోమ పీడన రాయి), వృషభసమమైనది మద (ఉన్మాదం); వృషభసమమైనది ఇక్కడ పీడించబడిన ఈ సోమం. వృషభసమమైనది నీవు ప్రవర్తింపజేసే యజ్ఞం; వృషభసమమైనది ఈ హవః (ఆహ్వానం).

Mantra 33

वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वावन्थ हि प्रतिष्टुतिं वृषा हवः ॥

వృషభస్వరూపుడా, నిన్ను—వృషభుణ్ణే—నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను; హే వజ్రీ, నీ విచిత్ర (బహురంగ) ఊతులతో (సహాయాలతో) కూడి. ఎందుకంటే నీవే ప్రతిష్టుతిని (ప్రత్యుత్తర-స్తుతిని) వృద్ధి చేస్తావు; వృషభసమమైనది ఈ హవః (ఆహ్వానం).