Rig Veda 4.39.6: Mandala 4, Sukta 39, Mantra 6

Sukta 4.39

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Dadhikrāvan

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence is possible here, but RV 4.39 overall is largely triṣṭubh; meter uncertain without full syllable count

Samhita Patha (Devanagari)

दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिनः । सुरभि नो मुखा करत्प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥

Recitation with translationRig Veda 4.39.6

Transliteration

dadhikrā́vṇo akāriṣaṃ jiṣṇór aśvásya vā́jinaḥ | surabhí no múkhā karat prá ṇa āyū́ṃṣi tāriṣat ||

Translation

విజయశీలుడైన, వాజిన్ (వేగవంతమైన) అశ్వమైన దధిక్రావన్ కొరకు నేను ఈ స్తుతి/కర్మను నిర్మించాను. ఆయన మా అగ్రభాగాన్ని (ముఖాన్ని) సురభితంగా చేయుగాక; మా ఆయుష్షులను (జీవన-శక్తులను) ముందుకు నడిపించి, పరిమితి కలిగించే దాటింపులను దాటి తరింపజేయుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दधिक्राव्णः: of Dadhikrāvan
• दधिक्राव्णः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun (proper name)
• Root: दधिक्रावन्- (प्रातिपदिक; अश्वदेवता/दधिक्रावन्)

• अकारिषम्: I have made / I have performed
• अकारिषम्: कर्तृ (speaker ‘I’)
• Type: Verb
• Root: कृ (√कृ ‘to make/do’)

• जिष्णोः: of the victorious one
• जिष्णोः: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: जिष्णु- (प्रातिपदिक; ‘victorious’)

• अश्वस्य: of the horse
• अश्वस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अश्व-

• वाजिनः: of the racer / prize-winner
• वाजिनः: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वाजिन्- (प्रातिपदिक; ‘prize-winning, swift’)

• सुरभि: fragrant, sweet-smelling
• सुरभि: कर्मप्रवचनीय-सम्बन्ध / विधेयविशेषण
• Type: Adjective
• Root: सुरभि-

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / our)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (enclitic pronoun)

• मुखात्: from (his/your) mouth
• मुखात्: अपादान (source: ‘from the mouth’)
• Type: Noun
• Root: मुख-

• करत्: let him make / may he make
• करत्: कर्तृ (he = Dadhikrāvan)
• Type: Verb
• Root: कृ (√कृ ‘to make/do’)

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण (preverbial intensifier)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (enclitic pronoun)

• आयूंषि: lifetimes, vital powers
• आयूंषि: कर्म
• Type: Noun
• Root: आयुस्-

• तारिषत्: may he carry through / may he help (us) cross
• तारिषत्: कर्तृ (he)
• Type: Verb
• Root: तॄ (√तॄ ‘to cross over, carry through’)