Rig Veda 2.28.5: Mandala 2, Sukta 28, Mantra 5

Sukta 2.28

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वि मच्छ्रथाय रशनामिवाग ऋध्याम ते वरुण खामृतस्य । मा तन्तुश्छेदि वयतो धियं मे मा मात्रा शार्यपसः पुर ऋतोः ॥

Transliteration

ví mac chrathāya raśanā́m ivā́ga ṛdhyā́ma te varuṇa khā́m ṛtásya | mā́ tántuś chedi váyataḥ dhíyaṃ me mā́ mā́trā śāri apásaḥ purā́ ṛtóḥ ||

Translation

నన్ను విడిచిపెట్టేలా పాపాన్ని పట్టీని సడలించినట్లుగా సడలించు; హే వరుణా, ఋతసత్యపు నీ విశాల ఆకాశ-విస్తారంలో మేము అభివృద్ధి చెందుదుము. నా నేసే ధీ యొక్క తంతువు తెగకూడదు; ఋతం నెరవేరకముందే కార్యపు మాపు (మాత్రా) విరగకూడదు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, asunder (prefix: ‘forth/away’)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)

• मच्छ्रथाय: for loosening (me), for unbinding
• मच्छ्रथाय: सम्प्रदान (प्रयोजन-दातिव) / हेत्वर्थ
• Type: Noun (infinitival dative) / verbal-noun
• Root: श्रथ (धातु) / श्रथ (प्रातिपदिक: ‘बंधन/शिथिलता’)

• रशनाम्: reins, straps, bonds
• रशनाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रशना (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• आ: towards, unto (prefix: ‘to/near’)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / आ (अव्यय)

• अग: lead (me), bring (me)
• अग: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अञ्च्/अग् (धातु; गत्यर्थ)

• ऋध्याम: may I thrive / may I attain success
• ऋध्याम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ऋध् (धातु; समृद्धौ/सिद्धौ)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• खाम्: the opening, the space (a ‘gap’/release)
• खाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: खा (प्रातिपदिक; ‘ख/आकाश/छिद्र’)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा

• तन्तुः: the thread, cord
• तन्तुः: कर्तृ (छेदि-क्रियायाः) / विषय
• Type: Noun
• Root: तन्तु (प्रातिपदिक)

• छेदि: be cut / get severed
• छेदि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु; छेदने)

• वयतः: of life(-span), of age
• वयतः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वय (प्रातिपदिक; ‘वय/जीवन-काल/यौवन’)

• धियम्: my thought/prayer, insight
• धियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक; ‘thought, prayer, insight’)

• मे: my, of me
• मे: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा

• मात्रा: the measure/limit
• मात्रा: कर्तृ/विषय (शार्य-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: मात्रा (प्रातिपदिक; ‘measure, limit’)

• शार्य: be damaged / be loosened / be impaired
• शार्य: क्रिया
• Type: Verb
• Root: शॄ/शृ (धातु; हिंसने/क्षये) अथवा शर् (क्षरणे) — वेद. ‘to be broken/loosened’

• अपसः: of the work(s), of the rite(s)
• अपसः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अपस् (प्रातिपदिक; ‘work, deed, rite’)

• पुरः: before, in front
• पुरः: अधिकरण (स्थान/समय) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (adverbial) / noun-form
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/प्रातिपदिक; ‘in front, before’)

• ऋतोः: of the season / of the proper time
• ऋतोः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ऋतु (प्रातिपदिक; ‘season, proper time’)