HomeRig VedaMandala 2Sukta 28Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 2.28

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

वि मच्छ्रथाय रशनामिवाग ऋध्याम ते वरुण खामृतस्य । मा तन्तुश्छेदि वयतो धियं मे मा मात्रा शार्यपसः पुर ऋतोः ॥

वि मच्छ्र॑थाय रश॒नामि॒वाग॑ ऋ॒ध्याम॑ ते वरुण॒ खामृ॒तस्य॑ । मा तन्तु॑श्छेदि॒ वय॑तो॒ धियं॑ मे॒ मा मात्रा॑ शार्य॒पस॑: पु॒र ऋ॒तोः ॥

ví mac chrathāya raśanā́m ivā́ga ṛdhyā́ma te varuṇa khā́m ṛtásya | mā́ tántuś chedi váyataḥ dhíyaṃ me mā́ mā́trā śāri apásaḥ purā́ ṛtóḥ ||

Loosen from me the sin, as one loosens a strap; so may we prosper in thy wide space of Truth, O Varuṇa. Let not the thread of my weaving-thought be cut; let not the measure of the work be broken before the Truth is fulfilled.

वि । मत् । श्र॒थ॒य॒ । र॒श॒नाम्ऽइ॑व । आगः॑ । ऋ॒ध्याम॑ । ते॒ । व॒रु॒ण॒ । खाम् । ऋ॒तस्य॑ । मा । तन्तुः॑ । छे॒दि॒ । वय॑तः । धिय॑म् । मे॒ । मा । मात्रा॑ । शा॒रि॒ । अ॒पसः॑ । पु॒रा । ऋ॒तोः ॥वि । मत् । श्रथय । रशनाम्इव । आगः । ऋध्याम । ते । वरुण । खाम् । ऋतस्य । मा । तन्तुः । छेदि । वयतः । धियम् । मे । मा । मात्रा । शारि । अपसः । पुरा । ऋतोः ॥vi | mat | śrathaya | raśanām-iva | āgaḥ | ṛdhyāma | te | varuṇa | khām | ṛtasya | mā | tantuḥ | chedi | vayataḥ | dhiyam | me | mā | mātrā | śāri | apasaḥ | purā | ṛtoḥ

विapart, asunder (prefix: ‘forth/away’)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)
मच्छ्रथायfor loosening (me), for unbinding
मच्छ्रथाय:
सम्प्रदान (प्रयोजन-दातिव) / हेत्वर्थ
TypeNoun (infinitival dative) / verbal-noun
Rootश्रथ (धातु) / श्रथ (प्रातिपदिक: ‘बंधन/शिथिलता’)
रशनाम्reins, straps, bonds
रशनाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरशना (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
towards, unto (prefix: ‘to/near’)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / आ (अव्यय)
अगlead (me), bring (me)
अग:
क्रिया
TypeVerb
Rootअञ्च्/अग् (धातु; गत्यर्थ)
ऋध्यामmay I thrive / may I attain success
ऋध्याम:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋध् (धातु; समृद्धौ/सिद्धौ)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
खाम्the opening, the space (a ‘gap’/release)
खाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootखा (प्रातिपदिक; ‘ख/आकाश/छिद्र’)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
तन्तुःthe thread, cord
तन्तुः:
कर्तृ (छेदि-क्रियायाः) / विषय
TypeNoun
Rootतन्तु (प्रातिपदिक)
छेदिbe cut / get severed
छेदि:
क्रिया
TypeVerb
Rootछिद् (धातु; छेदने)
वयतःof life(-span), of age
वयतः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवय (प्रातिपदिक; ‘वय/जीवन-काल/यौवन’)
धियम्my thought/prayer, insight
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक; ‘thought, prayer, insight’)
मेmy, of me
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
मात्राthe measure/limit
मात्रा:
कर्तृ/विषय (शार्य-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootमात्रा (प्रातिपदिक; ‘measure, limit’)
शार्यbe damaged / be loosened / be impaired
शार्य:
क्रिया
TypeVerb
Rootशॄ/शृ (धातु; हिंसने/क्षये) अथवा शर् (क्षरणे) — वेद. ‘to be broken/loosened’
अपसःof the work(s), of the rite(s)
अपसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअपस् (प्रातिपदिक; ‘work, deed, rite’)
पुरःbefore, in front
पुरः:
अधिकरण (स्थान/समय) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (adverbial) / noun-form
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/प्रातिपदिक; ‘in front, before’)
ऋतोःof the season / of the proper time
ऋतोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक; ‘season, proper time’)