Kāruṇya-stotra Phalaśruti; Dream-Darśana of Vāsudeva; Manifestation and Pratiṣṭhā of Jagannātha, Balabhadra (Ananta), and Subhadrā

Verse 1

वसुरुवाच । इत्थं स्तुतस्तदा तेन प्रसन्नो गरुडध्वजः । ददौ तस्मै तु सुभगे सकलं मनसेप्सितम् ॥ १ ॥

వసువు పలికెను—అతడు ఈ విధంగా స్తుతించగా ఆ సమయంలో గరుడధ్వజుడైన శ్రీ విష్ణువు ప్రసన్నుడై, ఆ సుభాగునికి మనసు కోరిన సమస్తమును ప్రసాదించెను ॥ ౧ ॥

Verse 2

यः संपूज्य जगन्नाथं प्रत्यहं स्तौति मानवः । स्तोत्रेणानेन मतिमान्समोक्षं लभते ध्रुवम् ॥ २ ॥

జగన్నాథుని విధివిధానముగా పూజించి ప్రతిదినము ఈ స్తోత్రముతో స్తుతించు మనిషి, ఆ మతిమంతుడు నిశ్చయముగా మోక్షమును పొందును ॥ ౨ ॥

Verse 3

त्रिसंध्यं यो जपेद्विद्वानिमं स्तोत्रवरं शुचिः । धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं च लभते नरः ॥ ३ ॥

విద్వాంసుడై శుచిగా ఉన్నవాడు త్రిసంధ్య వేళ ఈ శ్రేష్ఠ స్తోత్రమును జపించునట్లయితే, ఆ నరుడు ధర్మం, అర్థం, కామం మరియు మోక్షమును పొందును ॥ ౩ ॥

Verse 4

यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा समाहितः । स लोकं शाश्वतं विष्णोर्याति निर्द्ध्रूतकल्मषः ॥ ४ ॥

ఏకాగ్రచిత్తుడై దీనిని పఠించువాడు గానీ, వినువాడు గానీ, ఇతరులకు వినిపించువాడు గానీ—అతడు పాపమలినత తొలగి విష్ణువుని శాశ్వత లోకమును చేరును ॥ ౪ ॥

Verse 5

धन्यं पापहरं चेदं भुक्तिमुक्तिप्रदं शिवम् । गुह्यं सुदुर्लभं पुण्यं न देयं यस्य कस्य चित् ॥ ५ ॥

ఇది ధన్యమైనది, పాపహరమైనది, శుభకరమైనది; భోగమూ మోక్షమూ ప్రసాదించేది. ఇది గోప్యము, అత్యంత దుర్లభము, పుణ్యప్రదము; కాబట్టి ఎవరికైనా ఇవ్వకూడదు.

Verse 6

न नास्तिकाय मूर्खाय न कृतघ्नाय मानिने । न दुष्टमतये दद्यान्नाभक्ताय कदाचन ॥ ६ ॥

నాస్తికుడికి, మూర్ఖుడికి, కృతఘ్నుడికి, అహంకారికి ఇవ్వకూడదు; దుష్టబుద్ధి గలవాడికీ కాదు; భక్తిలేనివాడికి అయితే ఎప్పటికీ ఇవ్వకూడదు.

Verse 7

दातव्यं भक्तियुक्ताय गुणशीलान्विताय च । विष्णुभक्ताय शांताय श्रद्धानुष्ठानशीलिने ॥ ७ ॥

భక్తియుక్తుడికి, గుణశీలసంపన్నుడికి—విష్ణుభక్తుడైన, శాంతుడైన, శ్రద్ధతో అనుష్ఠానం చేసే వాడికే ఇవ్వాలి.

Verse 8

इदं समस्ताघविनाशहेतु कारुण्यसंज्ञं सुखमोक्षदं च । अशेषवांछाफलदं वरिष्ठ स्तोत्रं मयोक्तं पुरुषोत्तमस्य ॥ ८ ॥

నేను ఉచ్ఛరించిన పురుషోత్తముని ఈ ఉత్తమ స్తోత్రము ‘కారుణ్య’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి; ఇది సమస్త పాపనాశక కారణము, సుఖమూ మోక్షమూ ప్రసాదించేది, మరియు కోరిన ఫలములన్నిటినీ సంపూర్ణంగా ఇస్తుంది.

Verse 9

ये तं सुसूक्ष्मं विमलांम्बराभं ध्यायंति नित्यं पुरुषं पुराणम् । ते मुक्तिभाजः प्रविशंति विष्णुं मन्त्रैर्यथाज्यं हुतमध्वराग्नौ ॥ ९ ॥

ఆ అత్యంత సూక్ష్మమైన, నిర్మల ఆకాశవర్ణ కాంతిగల పురాతన పురుషుని నిత్యం ధ్యానించే వారు—ముక్తిభాగ్యులు అయి విష్ణువులో ప్రవేశిస్తారు; మంత్రాలతో హోమించిన నెయ్యి యజ్ఞాగ్నిలో లీనమయ్యే విధంగా.

Verse 10

एकः स देवो भवदुःखहंता परः परेषां न ततोऽस्ति चान्यः । स्रष्टा स पाता सकलांतकर्ता विष्णुः समश्चाखिलसारभूतः ॥ १० ॥

ఆయనే ఏకైక పరమదేవుడు; భూతజనుల దుఃఖాన్ని హరించువాడు. ఆయన పరాత్పరుడు, ఆయనకు మించినవాడు మరొకడు లేడు. సృష్టికర్త, పాలకుడు, సంహర్త—సమదర్శి విష్ణువే సమస్తసారస్వరూపుడు.

Verse 11

किं विद्यया किं सुगुणैश्च तेषां यज्ञैश्च दानैश्च तपोभिरुग्रैः । येषां न भक्तिर्भवतीह कृष्णे जगद्गुरौ मोक्षसुखप्रदे च ॥ ११ ॥

ఇహలోకంలో జగద్గురు, మోక్షసుఖప్రదాత శ్రీకృష్ణునిపై భక్తి లేనివారికి విద్యా, సద్గుణాలు ఎందుకు? యజ్ఞాలు, దానాలు, ఘోర తపస్సులు కూడా ఏ ప్రయోజనం?

Verse 12

लोके स धन्यः स शुचिः स विद्वान्स एव वक्ता स च धर्मशीलः । ज्ञाता स दाता स च सत्यवक्ता यस्यास्ति भक्तिः पुरुषोत्तमाख्ये ॥ १२ ॥

ఈ లోకంలో నిజంగా ధన్యుడు—శుచియైనవాడు, విద్యావంతుడు, వాక్చాతుర్యమున్నవాడు, ధర్మశీలుడు; జ్ఞాని, దాత, సత్యవక్త—ఎవరిలో పురుషోత్తమునిపై భక్తి ఉందో అతడే.

Verse 13

स्तुत्वैवं ब्रह्मतनयः प्रणम्य च सनातनम् । वासुदेवं जगन्नाथं सर्वकामफलप्रदम् ॥ १३ ॥

ఇలా బ్రహ్మపుత్రుడు సనాతన ప్రభువును స్తుతించి నమస్కరించాడు—జగన్నాథుడు వాసుదేవుడు, సమస్త కోరికల ఫలాన్ని ప్రసాదించువాడు.

Verse 14

चिंताविष्टो महीपालः कुशानास्तीर्य भूतले । वस्त्रं च तन्मना भूत्वा सुष्वाप धरणीतले ॥ १४ ॥

చింతతో మునిగిన రాజు నేలపై కుశగడ్డి పరచి; అక్కడ ఒక వస్త్రం వేసి, మనసును దానిపై నిలిపి, భూమిపైనే పడి నిద్రించాడు.

Verse 15

कथं प्रत्यक्षमभ्येति देवदेवो जनार्दनः । मम चिंताहरो देवः कदासाविति चिंतयन् ॥ १५ ॥

అతడు మళ్లీ మళ్లీ ఇలా చింతించాడు—“దేవదేవుడైన జనార్దనుడు నాకు ప్రత్యక్ష దర్శనం ఎలా ఇస్తాడు? నా చింతలను హరించే ఆ ప్రభువు ఎప్పుడు ప్రత్యక్షమవుతాడు?”

Verse 16

सुप्तस्य तस्य नृपतेर्वासुदेवो जगद्गुरुः । आत्मानं दर्शयामास स्वप्ने तस्मै च चक्रधृक् ॥ १६ ॥

ఆ రాజు నిద్రలో ఉండగా, జగద్గురువైన చక్రధారి వాసుదేవుడు స్వప్నంలో అతనికి తన స్వరూపాన్ని దర్శింపజేశాడు.

Verse 17

स ददर्श च तं स्वप्नेदेवदेवं जगत्पतिम् । शंखचक्रधरं शांतं गदापद्माग्रपाणिनम् ॥ १७ ॥

అతడు స్వప్నంలో దేవదేవుడైన జగత్పతిని దర్శించాడు—శాంతస్వరూపుడు, శంఖచక్రధారి, ముందరి చేతుల్లో గదా మరియు పద్మాన్ని ధరించినవాడు.

Verse 18

शार्ङ्गवाणासियुक्तं च ज्वलत्तेजोग्रमंडलम् । युगांतादित्यवर्णाभं नीलवैडूर्यसन्निभम् ॥ १८ ॥

ఆయన శార్ఙ్గ ధనుస్సు, బాణాలు, ఖడ్గంతో యుక్తుడు; ఆయన తేజస్సు జ్వలించే ఉగ్ర మండలంలా ఉంది. యుగాంత సూర్యుని వర్ణంలా ప్రకాశించి, నీల వైడూర్య మణివలె కనిపించాడు.

Verse 19

सुपर्णपृष्ठमासीनं षोडशार्द्धभुजं विभुम् । स चासौ प्राब्रवीद्वीक्ष्य साधु राजन्महामते ॥ १९ ॥

గరుడుని పీఠంపై ఆసీనుడైన, ఎనిమిది భుజాల సర్వవ్యాపి ప్రభువును అతడు చూశాడు. అతనిని చూచి ఆయన పలికాడు—“సాధు, ఓ మహామతిగల రాజా!”

Verse 20

क्रतुनानेन दिव्येन तथा भक्त्या च श्रद्धया । तुष्टोऽस्मि ते महीपाल वृथा किमनुशोचसि ॥ २० ॥

హే మహీపాలా! ఈ దివ్య యజ్ఞముచేతను, నీ భక్తి-శ్రద్ధలచేతను నేను సంతుష్టుడనయ్యాను; నీవు వ్యర్థంగా ఎందుకు శోకిస్తున్నావు?

Verse 21

यदत्र प्रतिमा राजन्राजपूज्या सनातनी । यथा तां प्राप्नुया भूप तदुपायं ब्रवीमि ते ॥ २१ ॥

హే రాజా! ఇక్కడి ప్రతిమ సనాతనమై రాజపూజ్యమైనది. హే భూపా! నీవు దానిని పొందునట్లు, ఆ ఉపాయాన్ని నేను నీకు చెప్పుచున్నాను.

Verse 22

गतायामद्य शर्वर्यां निर्मले भास्करोदये । सागरस्य जलस्यांते नानाद्रुमविभूषिते ॥ २२ ॥

ఈ రోజు రాత్రి గడచి, నిర్మలాకాశంలో సూర్యోదయం అయినప్పుడు, వారు సముద్రజలాంతానికి చేరిరి; ఆ ప్రదేశం నానావృక్షాలతో అలంకృతమై యుండెను.

Verse 23

जलं तथैव वेलायां दृश्यते यत्र वै महत् । लवणस्योदधे राजंस्तरंगैः समभिप्लुतम् ॥ २३ ॥

హే రాజా! అక్కడ కూడా తీరంలో మహత్తరమైన జలవిస్తారం కనిపించెను; అది లవణసముద్రము, తరంగములతో నిండిపోయి ఆవరించబడినది.

Verse 24

कूलालंबी महावृक्षः स्थितः स्थलजलेषु च । वेलाभिर्हन्यमानश्च न चासौ कंपते ध्रुवः ॥ २४ ॥

తీరాన్ని ఆశ్రయించిన మహావృక్షము భూమి-జల సంగమస్థలమున నిలిచియుండెను; అలలచేత పదేపదే కొట్టబడినను, అది ధృవమువలె కంపించలేదు.

Verse 25

हस्तेन पुर्शुमादाय ऊर्मेरंतस्ततो व्रज । एकाकी विहरन्राजन्यं त्वं पश्यसि पादपम् ॥ २५ ॥

ఆ పురుషుని చేతిని పట్టుకొని అక్కడి నుండి అలల మధ్యకు వెళ్ళుము. ఓ క్షత్రియ, ఒంటరిగా విహరిస్తూ నీవు ఒక వృక్షాన్ని దర్శించెదవు.

Verse 26

इदं चिह्नं समालोक्य च्छेदयत्वमशंकितः । शात्यमानं तु तं वृक्षं प्रांशुमद्भुतदर्शनम् ॥ २६ ॥

ఈ చిహ్నాన్ని చూసి సందేహం లేకుండా దానిని నరికివేయుము. అద్భుత దర్శనముగల ఆ ఎత్తైన వృక్షం అప్పుడే చీలిపోతుండెను.

Verse 27

दृष्ट्वा तेनैव संचिंत्य तदा भूपाल दर्शनम् । कुरु तत्प्रतिमां दिव्यां जहिचिंतां विमोहिनीम् ॥ २७ ॥

దానిని చూచి అదే విధంగా రాజదర్శనాన్ని మననము చేయుము. అతని దివ్య ప్రతిమను నిర్మించుము; మోహింపజేసే చింతను విడిచిపెట్టుము.

Verse 28

एवमुक्त्वा महाभागो जगामादर्शनं हरिः । स चापि स्वप्नमालक्ष्य परं विस्मयमागतः ॥ २८ ॥

ఇట్లు చెప్పి మహాభాగుడు శ్రీహరి అదృశ్యమయ్యెను. అతడును అది స్వప్నమని గ్రహించి పరమ ఆశ్చర్యమునకు లోనయ్యెను.

Verse 29

तां निशां समुदीक्षन्स ततस्तद्गतमानसः । व्याहरन्वैष्णवान्मन्त्रान्सूक्तं चैव तदात्मकम् ॥ २९ ॥

ఆ రాత్రిని తిలకిస్తూ, మనస్సును అందులో లీనంచేసి, అతడు వైష్ణవ మంత్రాలను ఉచ్చరించి, అదే తత్త్వభావముగల స్తోత్రాన్ని పఠించెను.

Verse 30

प्रभातायां रजन्यां तु तद्गतोऽनन्यमानसः । स स्नात्वा सागरे सम्यग्यथावद्विधिना ततः ॥ ३० ॥

ప్రభాత వేళ, రాత్రి ఇంకా మిగిలి ఉండగానే, అతడు ఏకాగ్ర మనస్సుతో అక్కడికి వెళ్లెను. అనంతరం విధివిధానముగా సముద్రంలో సమ్యక్గా స్నానం చేసెను.

Verse 31

दत्वा दानं तु विप्रेभ्यो ग्रामांश्च नगराणि च । कृत्वा पौर्वाह्णिकं कर्म जगाम स नृपोत्तमः ॥ ३१ ॥

విప్రులకు దానమిచ్చి—గ్రామాలు, నగరాలనుకూడా సమర్పించి—పూర్వాహ్నిక కర్మలను నిర్వహించి, ఆ శ్రేష్ఠ రాజు బయలుదేరెను.

Verse 32

न रथो न पदातिश्च न गजो न च सारथिः । एकाकी स महावेलां प्रविवेश महीपतिः ॥ ३२ ॥

రథమూ లేదు, పాదాతులూ లేరు, గజమూ లేదు, సారథీ కూడా లేదు; ఆ భూపతి ఒంటరిగా మహా సముద్రతీరంలో ప్రవేశించెను.

Verse 33

तं ददर्श महावृक्षं तेजस्वंतं महाद्रुमम् । महांतकं महारोहं पुण्यं विफलमेव च ॥ ३३ ॥

అతడు ఆ మహావృక్షాన్ని దర్శించెను—తేజోవంతమైన మహాద్రుమం—విస్తారంగా వ్యాపించి, ఎత్తుగా నిలిచినది; పుణ్యమైనదే గాని ఫలరహితమైంది.

Verse 34

महोत्सवं महाकायं प्रसुप्तं च जलांतिके । सांद्रमांजिष्ठवर्णाभं नाम जातिविवर्जितम् ॥ ३४ ॥

అది మహోత్సవంలా విస్తారమైనది, మహాకాయమైనది, జలాంతికంలో నిద్రించుచున్నది; గాఢ మంజిష్ఠా-ఎరుపు వర్ణఛాయతో ప్రకాశించి, నామ-జాతి లేనిది.

Verse 35

नरनाथस्तथा विष्णोर्द्रुमं दृष्ट्वा मुदान्वितः । पर्शुना शातयामास शितेन च दृढेन च ॥ ३५ ॥

అప్పుడు నరాధిపతి విష్ణువు యొక్క వృక్షాన్ని చూచి హర్షభరితుడై, పదునైన దృఢమైన పరశుతో దానిని నరికివేశాడు।

Verse 36

द्वैधीभूता मतिस्तत्र बभूवेंद्रसखस्य च । निरीक्षमाणे काष्ठे तु बभूवाद्भुतदर्शनम् ॥ ३६ ॥

అక్కడ ఇంద్రసఖుని మనస్సు సందేహంతో రెండుగా చీలింది; కట్టెను పరిశీలిస్తూ ఉండగా ఒక అద్భుత దర్శనం ప్రత్యక్షమైంది।

Verse 37

विश्वकर्मा च विष्णुश्च विप्ररूपधरावुभौ । आजग्मतुर्महात्मानौ तथा तुल्याग्रजन्मनौ ॥ ३७ ॥

విశ్వకర్మా మరియు విష్ణువు—ఇద్దరూ మహాత్ములు—బ్రాహ్మణరూపం ధరించి అక్కడికి వచ్చారు; ఇద్దరికీ సమానంగా ఉత్తమ జన్మమహిమ ఉంది।

Verse 38

ज्वलमानौ सुतेजोभिर्दिव्यस्रग्गंधलेपनौ । अथ तौ तं समासाद्य नृपमिंद्रिसखं तदा ॥ ३८ ॥

తమ స్వతేజస్సుతో జ్వలిస్తూ, దివ్యమాలలు, సుగంధాలు, లేపనాలతో అలంకృతులై, ఆ ఇద్దరూ ఆ సమయంలో ఇంద్రిసఖుడైన రాజుని సమీపించారు।

Verse 39

तावब्रूतां महाराज त्वं किमत्र करिष्यसि । किमयं ते महाबाहो शातितश्च वनस्पतिः ॥ ३९ ॥

ఆ ఇద్దరూ అన్నారు—“మహారాజా, మీరు ఇక్కడ ఏమి చేయదలచుకున్నారు? ఓ మహాబాహో, మీకోసం ఈ వృక్షాన్ని ఎందుకు నరికారు?”

Verse 40

असहायो महादुर्गे निर्जने गहने वने । महासिंधुतटे चैव शातितो वै महाद्रुमः ॥ ४० ॥

సహాయం లేక ఒంటరిగా, మహాదుర్గమైన నిర్జన ఘనవనంలో—మహాసముద్ర తీరంలో కూడ—మహావృక్షము నిశ్చయంగా నరికబడుతుంది।

Verse 41

तयोः श्रुत्वा वचः सुभ्रु स तु राजा मुदान्वितः । बभाषे वचनान्याभ्यां मृदूनि मधुराणि च ॥ ४१ ॥

ఓ సుభ్రూ, ఆ ఇద్దరి మాటలు విని రాజు ఆనందంతో నిండిపోయి, వారికి మృదువైన మధురమైన వాక్యాలతో పలికెను।

Verse 42

दृष्ट्वा तौ ब्राह्मणौ तत्र चंद्रसूर्याविवागतौ । नमस्कृत्य जगन्नाथाववाङ्मुखमवस्थितः ॥ ४२ ॥

అక్కడ చంద్రసూర్యులవలె వచ్చిన ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను చూచి, జగన్నాథులుగా భావించి నమస్కరించి, వినయంతో ముఖం వంచి నిలిచెను।

Verse 43

देव देवमनाद्यंतममेयं जगतः पतिम् । आराधितुं वै प्रतिमां करोमीति मतिर्मम ॥ ४३ ॥

దేవదేవుడు, అనాద్యంతుడు, అప్రమేయుడు, జగత్పతి—ఆయన ఆరాధనార్థం నేను ప్రతిమను నిర్మించుదునని నా సంకల్పము।

Verse 44

अहं स देवदेवेन परमेण महात्मना । स्वप्नाते च समुद्दिष्टो भवद्भ्यां श्रावितो मया ॥ ४४ ॥

నేనే ఆ వ్యక్తిని; స్వప్నాంతంలో దేవదేవుడైన పరమ మహాత్ముడు మీకు సూచించినవాడిని; మరియు మీరు ఇద్దరూ ఈ విషయాన్ని నాకు వినిపించారు।

Verse 45

यज्ञस्तद्वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रप्रतिमस्य च । प्रहस्य तस्मै विश्वेशस्तुष्टो वचनमब्रवीत् ॥ ४५ ॥

దేవేంద్రుని వంటి తేజస్సుగల యజ్ఞుని మాటలు విని విశ్వేశ్వరుడు పరమసంతోషంతో చిరునవ్వు చిందించి అతనితో పలికెను.

Verse 46

साधु साधु महीपाल यदेतन्मन उत्तमम् । संसारसागरे घोरे कंदलीदलसन्निभे ॥ ४६ ॥

సాధు సాధు, ఓ మహీపాలా! నీ ఈ ఉత్తమ సంకల్పం శ్లాఘనీయం; భయంకరమైన సంసారసాగరంలో జీవితం అరటిదళంలా సున్నితమైనది.

Verse 47

निःसारे दुःखबहुले कामक्रोधसमाकुले । इंद्रियावर्तकलिले दुस्तरे लोमहर्षणे ॥ ४७ ॥

ఈ సంసారం సారరహితం, దుఃఖభరితం, కామక్రోధాలతో కలతచెందినది; ఇంద్రియావర్తాలతో మలినమై, దాటుట దుర్లభమై, భయంకరమై రోమాంచం కలిగించును.

Verse 48

नानाव्याधिशतावर्ते चलबुद्बुदसन्निभे । यतस्ते मतिरुत्पन्ना विष्णोराराधनाय वै ॥ ४८ ॥

నానావ్యాధుల శతావర్తాలతో నిండిన ఈ సంసారంలో, జీవితం కంపించే బుడగవలె చంచలమైనది; అయినా నీ మతి శ్రీ విష్ణువుని ఆరాధించుటకు ఉద్భవించింది—అది మహాశుభం.

Verse 49

धन्यस्त्वं नृपशार्दूल गुणैः सर्वैरलंकृतः । सप्रजा धरणी धन्या सशैलवनपत्तना ॥ ४९ ॥

ఓ నృపశార్దూలా! నీవు ధన్యుడవు, సమస్త గుణాలతో అలంకృతుడవు. నీ ప్రజలతో కూడిన ఈ ధరణీ కూడా ధన్యమే—పర్వతాలు, వనాలు, పట్టణాలతో సహా.

Verse 50

सपुरग्रामनगरा चतुर्वणैरलंकृता । यत्र त्वं नृपशार्दूल प्रजापालयिता प्रभुः ॥ ५० ॥

పురాలు, గ్రామాలు, నగరాలతో శోభిల్లి, చతుర్వర్ణుల సముపస్థితితో అలంకృతమైన ఆ దేశంలో, ఓ నృపశార్దూలా, నీవు ప్రజలను పాలించే ప్రభువుగా రాజ్యము చేయుదువు।

Verse 51

एह्येहि त्वं महाभाग द्रुमेऽस्मिन्सुखशीतले । आवाभ्यां सह तिष्ठ त्वं कथाभिर्द्धर्मसंश्रितः ॥ ५१ ॥

రా రా, ఓ మహాభాగుడా! ఈ సుఖదాయకమైన శీతల వృక్షం క్రింద మా వెంట నిలువు; ధర్మాశ్రయమై పవిత్ర కథలతో మా ఇద్దరితో కలిసి ఇక్కడే ఉండుము।

Verse 52

अयं तव सहायार्थमागतः शिल्पिनां वरः । विश्वकर्मसमः साक्षान्निपुणः सर्वकर्मसु ॥ ५२ ॥

ఇది నీ సహాయార్థం వచ్చిన శిల్పులలో శ్రేష్ఠుడు—సాక్షాత్తు విశ్వకర్మ సమానుడు, అన్ని కార్యాలలో నిపుణుడు।

Verse 53

मयोद्दिष्टां तु प्रतिमां करोत्येष तटं त्यज । श्रुत्वैवं वचनं तस्य तदा राजा द्विजन्मनः ॥ ५३ ॥

“ఇతడు నేను సూచించినట్లే ప్రతిమను తయారు చేస్తున్నాడు—తీరం విడిచిపెట్టు.” ఆ ద్విజ ముని మాటలు విని రాజు అప్పుడు అలాగే చేశాడు।

Verse 54

सागरस्य तटं त्यक्त्वा गत्वा तस्य समीपतः । तस्थौ स नृपतिश्रेष्ठो वृक्षच्छायां सुशीतलाम् ॥ ५४ ॥

సముద్ర తీరాన్ని విడిచి అతని సమీపానికి వెళ్లి, నృపతిశ్రేష్ఠుడైన రాజు ఒక వృక్షపు అత్యంత శీతల ఛాయలో నిలిచెను।

Verse 55

ततस्तस्मै स विश्वात्मा तदाकारां तदाकृतिम् । शिल्पिमुख्याय विधिजे कुरुष्वेत्यभ्यभाषत ॥ ५५ ॥

అప్పుడు ఆ విశ్వాత్ముడు విధిజుడైన, శిల్పుల్లో అగ్రుడైన బ్రహ్మతో—“అదే రూపం, అదే ఆకృతి నిర్మించు” అని పలికెను.

Verse 56

कृष्णरूपं परं शांतं पद्मपत्रायतेक्षणम् । श्रीवत्सकौस्तुभधरं शंखचक्रगदाधरम् ॥ ५६ ॥

నేను పరమ శాంతమైన కృష్ణరూప పరమేశ్వరుని ధ్యానించుచున్నాను—పద్మపత్రసమాన నేత్రాలు, శ్రీవత్స-కౌస్తుభధారి, శంఖ-చక్ర-గదాధారి.

Verse 57

गौरं गोक्षीरवर्णाभे द्वितीयं स्वस्तिकांकितम् । लांगलास्त्रधरं देवमनंताख्यं महाबलम् ॥ ५७ ॥

రెండవ దివ్యరూపం గౌరవర్ణం—గోవు పాలవర్ణంలా ప్రకాశించేది—స్వస్తికచిహ్నంతో అంకితము; లాంగలాన్ని ఆయుధంగా ధరించిన మహాబలుడైన దేవుడు ‘అనంత’ అని ప్రసిద్ధుడు.

Verse 58

देवदानवगंधर्वयक्षविद्याधरोरगैः । न विज्ञातो हि तस्यांतस्तेनानंत इति स्मृतः ॥ ५८ ॥

దేవులు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, విద్యాధరులు, నాగులు—ఎవరికీ ఆయన అంతము తెలియదు; అందువల్ల ఆయన ‘అనంత’ అని స్మరించబడతాడు.

Verse 59

भगिनीं वासुदेवस्य रुक्मवर्णां सुशोभनाम् । तृतीयां वै सुभद्रां च सर्वलक्षणलक्षिताम् ॥ ५९ ॥

మరియు వాసుదేవుని సోదరి—సువర్ణవర్ణంతో శోభించే ఆమె—అలాగే మూడవ రూపంగా సుభద్రా, సమస్త శుభలక్షణాలతో లక్షితురాలు.

Verse 60

श्रुत्वैतद्वचनं तस्य विश्वकर्मा सुकर्मकृत् । तत्क्षणात्कारयामास प्रतिमाः शुभलक्षणाः ॥ ६० ॥

ఆయన వాక్యము విని సుకర్మనిపుణుడైన విశ్వకర్మ తక్షణమే శుభలక్షణముల ప్రతిమలను చేయించెను।

Verse 61

कुण्डलाभ्यां विचित्राभ्यां कर्णाभ्यां सुविराजिताः । चक्रलांगलविन्यासहताभ्यां भानुसंमताः ॥ ६१ ॥

విచిత్ర కుండలములతో వారి కర్ణములు ప్రకాశించెను; చక్ర-లాంగల ముద్రలతో గుర్తింపబడి భాను (సూర్య) సమ్మతులుగా తెలిసిరి।

Verse 62

प्रथमं शुक्लवर्णानां शारदेंदुसमप्रभम् । सुरक्ताक्षं महाकायं फटाविकटमस्तकम् ॥ ६२ ॥

మొదటి ప్రతిమ శ్వేతవర్ణమై శరద్చంద్రుని సమాన కాంతితో వెలిగెను; గాఢరక్త నేత్రములు, మహాకాయము, ఫణావిశాల వికట మస్తకముతో యుక్తమై యుండెను।

Verse 63

नीलांबरधरं चोग्रं बलमद्भुतकुंडलम् । महाहलधरं दिव्यं महामुसलधारिणम् ॥ ६३ ॥

నీలాంబరధారియై ఉగ్రరూపుడై, అద్భుత బలముతో విచిత్ర కుండలములు కలవాడు; దివ్యుడై మహాహలమును ధరించి, మహాముసలమును (గద) వహించెను।

Verse 64

द्वितीयं पुंडरीकाक्षं नीलजीमृतसन्निभम् । अतसीपुष्पसंकाशं पद्मपत्रायतेक्षणम् ॥ ६४ ॥

రెండవది పుండరీకాక్షుడు—కమలనేత్రుడు; నీల మేఘసమ శ్యాముడు, అతసీ పుష్పసమ కాంతిమంతుడు, పద్మపత్రసమ దీర్ఘ నేత్రములు కలవాడు।

Verse 65

श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्पीतवाससमच्युतम् । चक्रकम्बुकरं दिव्यं सर्वपापहरं हरिम् ॥ ६५ ॥

శ్రీవత్సచిహ్నంతో వక్షస్థలము ప్రకాశించు, పీతాంబరధారి అచ్యుతుడైన శ్రీహరిని నేను భజించుచున్నాను; చేతులలో చక్రశంఖములు ధరించిన ఆ దివ్యుడు సమస్త పాపములను హరించువాడు।

Verse 66

तृतीयां स्वर्णवर्णाभां पद्मपत्रायतेक्षणाम् । विचित्रवस्त्रसंछन्नां हारकेयूरभूषिताम् ॥ ६६ ॥

మూడవ కన్య స్వర్ణవర్ణ కాంతితో ప్రకాశించెను; ఆమె నేత్రములు పద్మపత్రములవలె దీర్ఘములు. ఆమె విచిత్రమైన శోభన వస్త్రములతో కప్పబడి, హారములు మరియు కేయూరములతో అలంకృతురాలై యుండెను।

Verse 67

विचित्राभरणोपेतां रत्नमालावलंबिताम् । पीनोन्नतकुचां रम्यां विश्वकर्मा विनिर्ममे ॥ ६७ ॥

విశ్వకర్మ ఆమెను రమ్యమైన స్త్రీరూపంగా నిర్మించెను—ఆమె విచిత్ర ఆభరణములతో అలంకృతురాలు, రత్నమాలలు వేలాడుచుండగా ధరించినది, పీనమై ఉన్నతమైన కుచములతో శోభించెను।

Verse 68

स तु राजाद्भुतं दृष्ट्वा क्षणेनैकेन निर्मिताः । दिव्यवस्त्रयुगाच्छन्ना नानारत्नैरलंकृताः ॥ ६८ ॥

రాజు ఆ అద్భుతాన్ని చూచెను—ఒకే క్షణములో నిర్మితమైన వాటిని. అవి దివ్య వస్త్రయుగములతో కప్పబడి, నానావిధ రత్నములతో అలంకరింపబడినవి।

Verse 69

सर्वलक्षणसंपन्नाः प्रतिमाः सुमनोहराः । विस्मयं परमं गत्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ६९ ॥

సర్వ శుభలక్షణసంపన్నమై అత్యంత మనోహరమైన ఆ ప్రతిమలను చూచి, అతడు పరమ విస్మయమునకు లోనై ఈ వచనమును పలికెను।

Verse 70

किं देवौ समनुप्राप्तौ द्विजरूपधरावुभौ । द्वावप्यद्भुतकर्माणौ देववृत्तौ त्वमानुषौ ॥ ७० ॥

ఇది ఏమిటి—ఇద్దరు దేవతలేనా ఇక్కడికి వచ్చారు, ఇద్దరూ బ్రాహ్మణరూపం ధరించి? ఇద్దరూ అద్భుతకర్మలు చేయువారు; వారి ఆచారం దైవసమం, అయినా మానవులవలె కనిపిస్తున్నారు.

Verse 71

देवौ वा मानुषौ वापि यक्षविद्याधरौ वरौ । किंवा ब्रह्महृषीकेशौ वसुरुद्रावुताश्विनौ ॥ ७१ ॥

వారు ఇద్దరు దేవులైనా, ఇద్దరు మనుషులైనా, లేదా యక్షుడు–విద్యాధరుడు వంటి శ్రేష్ఠ సత్త్వాలైనా; లేక బ్రహ్మా–హృషీకేశుడు (విష్ణువు), వసువులు–రుద్రులు, లేదా అశ్వినులు—ఎవరైనా కావచ్చు, వారి మహిమ ఇంతగా పలుకబడుతోంది.

Verse 72

न वेद्मि सत्यवद्भावौ मायरूपेण संस्थितौ । युवां गतोऽस्मि शरणमात्मानं वदतं मम ॥ ७२ ॥

మీ నిజ స్వరూపం నాకు తెలియదు; మీరు మాయారూపాలలో నిలిచియున్నారు. నేను మీ ఇద్దరి శరణు వచ్చాను—దయచేసి మీ అసలు స్వరూపాన్ని నాకు చెప్పండి.

Verse 73

द्विज उवाच । नाहं देवो न यक्षो वा न दैत्यो न च देवराट् । न ब्रह्मा न च रुद्रोऽहं विद्धि मां पुरुषोत्तमम् ॥ ७३ ॥

ద్విజుడు పలికెను—నేను దేవుడను కాదు, యక్షుడను కాదు; దైత్యుడను కాదు, దేవరాజును కూడా కాదు. నేను బ్రహ్మను కాదు, రుద్రునూ కాదు—నన్ను పురుషోత్తముడిగా (పరమపురుషుడిగా) తెలుసుకో.

Verse 74

आर्तिघ्नं सर्वलोकानामनंतबलपौरुषम् । अर्चनीयो हि भूतानामंतो यस्य न विद्यते ॥ ७४ ॥

సర్వలోకాల ఆర్తిని హరించువాడు, అనంత బల-పౌరుషముగలవాడు—ఆయనే సమస్త భూతములకు ఆరాధ్యుడు; ఎందుకంటే ఆయనకు అంతము లేదు.

Verse 75

पठ्यते सर्वशास्त्रेषु वेदांतेषु निगद्यते । यदुक्त ध्यानगम्यं च वासुदेवेति योगिभिः ॥ ७५ ॥

ఇది సమస్త శాస్త్రాలలో చదువబడుతుంది, వేదాంతాలలో ప్రకటించబడుతుంది—యోగులు ధ్యానమార్గమున పొందదగినదని చెప్పినది వాసుదేవుడే.

Verse 76

अहमेव स्वयं ब्रह्मा अहं विष्णुः शिवो ह्यहम् । इद्रोऽहं देवराजश्च जगत्संयमनो यमः ॥ ७६ ॥

నేనే స్వయంగా బ్రహ్మను; నేనే విష్ణువును; నిజంగా నేనే శివుడను. నేనే దేవరాజైన ఇంద్రుడను, జగత్తును నియమించే యముడను కూడా నేనే.

Verse 77

पृथिव्यादीनि भूतानि त्रेताग्निर्हुतभुग्यथा । वरुणोऽपांपतिश्चाह धरित्री च महीधराः ॥ ७७ ॥

పవిత్ర త్రేతాగ్ని హవిని భక్షించునట్లే, భూమి మొదలైన భూతములు ఆధారమై నిలుచును; వరుణుడు జలములకు అధిపతిగా చెప్పబడెను, భూమి ‘ధారిత్రీ’ మరియు ‘మహీధరా’ అని కూడా పిలువబడును.

Verse 78

यत्किंचिद्वाङ्मयं लोके जगत्स्थावरजंगमम् । विश्वरूपं च मां विद्धि मत्तोऽन्यन्नास्ति किचन ॥ ७८ ॥

లోకములో వాక్కు మరియు వాఙ్మయముగా ఉన్నదంతా, స్థావర-జంగమములతో కూడిన ఈ సమస్త జగత్తు—ఇదంతా నా విశ్వరూపమేనని తెలుసుకొనుము; నన్ను మించినది మరొకటి లేదు.

Verse 79

प्रीतोऽहं ते नृपश्रेष्ठ वरं वरय सुव्रत । यदिष्टं तत्प्रयच्छामि हृदि यत्ते व्यवस्थितम् ॥ ७९ ॥

హే నృపశ్రేష్ఠా! నేను నీపై ప్రసన్నుడను. హే సువ్రతా! వరమును కోరుకొనుము; నీ హృదయంలో స్థిరమై ఉన్న నీ ఇష్టమేదో, దానిని నేను నీకు ప్రసాదించెదను.

Verse 80

मद्दर्शनमपुण्यानां स्वप्नांतेऽपि न जायते । त्वं पुनर्द्दढभक्तित्वात्प्रत्यक्षं दृष्टवानसि ॥ ८० ॥

అపుణ్యులకు స్వప్నాంతములోనైనా నా దర్శనం కలుగదు; కాని నీవు దృఢభక్తివలన నన్ను ప్రత్యక్షంగా, సమక్షంలో దర్శించితివి।

Verse 81

श्रुत्वैवं वासुदेवस्य वचनं तस्य मोहिनि । रोमांचिततनुर्भूत्वा इदं स्तोत्रं जगौ नृपः ॥ ८१ ॥

ఓ మోహినీ! వాసుదేవుని వచనములు ఇలా విని, రాజు రోమాంచితదేహుడై ఈ స్తోత్రమును పాడెను।

Verse 82

राजोवाच । श्रियःकांत नमस्तेऽस्तु श्रीपते पीतवाससे । श्रीदश्रीश श्रीनिवास नमस्ते श्रीनिकेतन ॥ ८२ ॥

రాజు పలికెను— ఓ శ్రీకాంతా! నీకు నమస్కారం. ఓ శ్రీపతీ, పీతాంబరధారీ! ఓ శ్రీదా, శ్రీశా, శ్రీనివాసా, శ్రీనికేతనా—నీకు నమస్కారం.

Verse 83

आद्यं पुरुषमीशानं सर्वेशं सर्वशं सर्वतोमुखम् । निष्कलं परमं देवं प्रणतोऽस्मि सनादनम् ॥ ८३ ॥

ఆద్యపురుషుడైన ఈశానునికి, సర్వేశ్వరునికి, సర్వవ్యాపకుడై సర్వతోముఖుడైనవానికి—నిష్కలుడైన పరమదేవునికి, సనాతనుడికి నేను ప్రణమిల్లుచున్నాను।

Verse 84

शब्दातीतं गुणातीतं भावाभावविवर्जितम् । निर्लेपं निर्गुणं सूक्ष्मं सर्वज्ञं सर्वभावनम् ॥ ८४ ॥

శబ్దాతీతుడై, గుణాతీతుడై, భావాభావములకతీతుడై; నిర్లేపుడై, నిర్గుణుడై, సూక్ష్ముడై, సర్వజ్ఞుడై, సర్వభావప్రేరకుడైనవాడు—ఆయనకే నమస్కరిస్తున్నాను।

Verse 85

शंशचक्रधरं देवं गदामुसलधारिणम् । नमस्ये वरदं देवं नीलोत्पलदलच्छविम् ॥ ८५ ॥

శంఖచక్రధరుడై, గదా ముసలములను ధరించిన, వరప్రదుడైన ఆ దేవునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను; ఆయన కాంతి నీలకమలదళసమానము.

Verse 86

नागपर्यंकशयनं क्षीरोदार्णववासिनम् । नमस्येऽहं हृषीकेशं सर्वपापहरं हरिम् ॥ ८६ ॥

నాగపర్యంకంపై శయనించే, క్షీరసాగరంలో నివసించే, ఇంద్రియాధిపతి హృషీకేశ హరిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను; ఆయన సమస్త పాపాలను హరించువాడు.

Verse 87

पुनस्त्वां देवदेवेश नमस्ये वरदं विभुम् । सर्वलोकेश्वरं विष्णुं मोक्षकारणमव्ययम् ॥ ८७ ॥

హే దేవదేవేశా! మళ్లీ నీకు నమస్కరిస్తున్నాను—హే వరదా, హే విభూ! సమస్త లోకాల అధిపతి, అవ్యయుడైన మోక్షకారణుడు విష్ణువుకు ప్రణామము.

Verse 88

एवं स्तुत्वा तु तं देवं प्रणिपत्य कृतांजलिः । उवाच प्रणतो भूत्वा निपत्य वसुधातले ॥ ८८ ॥

ఇలా ఆ దేవుని స్తుతించి, కృతాంజలిగా ప్రణిపత్యం చేసి; భూమితలంపై దండవత్ పడి, వినయంతో మళ్లీ పలికెను.

Verse 89

प्रीतोऽसि यदि मे नाथ वृणोमि वरमुत्तमम् । देवाः सुराः सगंधर्वा यक्षरक्षोमहोरगाः ॥ ८९ ॥

హే నాథా! నాపై మీరు ప్రసన్నులైతే, నేను ఉత్తమ వరాన్ని కోరుతున్నాను—దేవులు, సురులు, గంధర్వులతో కూడి, యక్షులు, రాక్షసులు, మహోరగులూ (ఈ కృపలో భాగమగుదురు).

Verse 90

सिद्धविद्याधराः साध्याः किन्नरा गुह्यकास्तथा । ऋषयो ये महाभागा नानाशास्त्रविशारदाः ॥ ९० ॥

సిద్ధులు, విద్యాధరులు, సాధ్యులు, కిన్నరులు మరియు గుహ్యకులు—అనేక శాస్త్రాలలో నిపుణులైన మహాభాగ ఋషులతో కూడ అక్కడ సమవేతమవుతారు।

Verse 91

प्रव्रज्यायोगयुक्ताश्च वेदतत्त्वानुचिंतकाः । मोक्षमार्गविदो येऽन्ये ध्यांयति परमं पदम् ॥ ९१ ॥

ప్రవ్రజ్యా-యోగంలో నియమబద్ధులై, వేదతత్త్వాన్ని నిరంతరం అనుచింతించే వారు, అలాగే మోక్షమార్గాన్ని తెలిసిన ఇతరులు—అందరూ పరమ పదాన్ని ధ్యానిస్తారు।

Verse 92

निर्मलं निर्गुणं शांतं यत्पश्यंति मनीषिणः । तत्पदं गंतुमिच्छामि प्रसादात्ते सुदुर्लभम् ॥ ९२ ॥

మనీషులు నిర్మలం, నిర్గుణం, శాంతం అని దర్శించే ఆ పదాన్ని నేను చేరదలచుకున్నాను; అది మీ ప్రసాదం లేక అత్యంత దుర్లభం।

Verse 93

श्रीभगवानुवाच । सर्वं भवतु भद्रं ते यथेष्टं सर्वमाप्नुहि । भविष्यति यथाकामं मत्प्रसादान्न संशयः ॥ ९३ ॥

శ్రీభగవానుడు పలికెను—నీకు సర్వమంగళం కలుగుగాక. నీకు ఇష్టమైనదంతా పొందుము. నా ప్రసాదముచేత నీ కోరిక యథాకామంగా నెరవేరును; సందేహం లేదు।

Verse 94

दश वर्षसहस्राणि तथा नव शतानि च । अविच्छिन्नं महाराज्यं कुरु त्वं नृपसत्तम ॥ ९४ ॥

హే నృపసత్తమా! పది వేల సంవత్సరాలు, ఇంకా తొమ్మిది వందల సంవత్సరాలు—అంతకాలం నీవు అవిచ్ఛిన్నమైన మహారాజ్యాన్ని (సార్వభౌమ పాలనను) స్థాపించుము।

Verse 95

प्रपद्य परमं दिव्यं दुर्लभं यत्सुरासुरैः । पूर्णं मनोरथं शांतं गुह्यमव्यक्तमव्ययम् ॥ ९५ ॥

దేవాసురులకైనా దుర్లభమైన పరమ దివ్య తత్త్వాన్ని శరణు పొందుము. ఆ శరణాగతితో సర్వ మనోరథాలు సిద్ధిస్తాయి—అది శాంతం, గుహ్యం, అవ్యక్తం, అవ్యయం.

Verse 96

परात्परतरं सूक्ष्मं निर्लेपं निर्गुण ध्रुवम् । चिंताशोकविनिर्मुक्तं क्रियाकारणवर्जितम् ॥ ९६ ॥

అది పరాత్పరమైనది, అత్యంత సూక్ష్మమైనది, నిర్లేపం, నిర్గుణం, ధ్రువం. అది చింతా-శోకరహితం; క్రియ మరియు కారణ-కర్తృత్వం లేనిది.

Verse 97

तदहं दर्शयिष्यामि विज्ञेयाख्यं परं पदम् । संप्राप्य परमानंदं प्राप्स्यसे परमां गतिम् ॥ ९७ ॥

‘విజ్ఞేయ’ అని పిలువబడే ఆ పరమ పదాన్ని నేను నీకు దర్శింపజేస్తాను. దానిని పొందిన తరువాత నీవు పరమానందాన్ని పొంది పరమ గతిని చేరుతావు.

Verse 98

कीर्तिश्च तव राजेंद्र भवत्वत्र महीतले । यावद्धरा नभो यावद्यावच्चंद्रार्कतारकाः ॥ ९८ ॥

ఓ రాజేంద్రా! ఈ భూమిపై నీ కీర్తి నిలిచియుండుగాక—భూమి, ఆకాశం ఉన్నంతకాలం, చంద్రుడు సూర్యుడు నక్షత్రాలు ఉన్నంతకాలం.

Verse 99

यावत्समुद्राः सप्तैव यावन्मेर्व्वादिपर्वताः । तिष्ठंति दिवि देवाश्च यावत्सर्वत्र चाव्ययाः ॥ ९९ ॥

ఏడు సముద్రాలు ఉన్నంతకాలం, మేరు మొదలైన పర్వతాలు నిలిచినంతకాలం, స్వర్గంలో దేవతలు నివసించినంతకాలం—అంతకాలం సర్వత్ర అవ్యయమైన దివ్య తత్త్వాలు/శక్తులు వ్యాపించి ఉంటాయి.

Verse 100

इंद्रद्युस्मसरो नाम तीर्थँ यज्ञाज्यसंभवम् । यत्र स्नात्वा सकृल्लोकः शक्रलोकमवाप्स्यति ॥ १०० ॥

ఇంద్రద్యుస్మసరసము అనే తీర్థము యజ్ఞ ఘృతమునుండి జన్మించినది. అక్కడ ఒక్కసారి స్నానమాత్రముచేతనే మనుడు శక్ర (ఇంద్ర) లోకమును పొందును.

Verse 101

दापयिष्यति यः पिंडं तटेऽस्मिन्नंबुधेः शुभे । कुसैकविंशमुद्धृत्य शक्रलोकं गमिष्यति ॥ १०१ ॥

ఈ శుభ సముద్రతీరమున పిండదానము చేయించువాడు, ఇరవై ఒక కుశలను ఎత్తి, శక్ర (ఇంద్ర) లోకమునకు వెళ్లును.

Verse 102

पूज्यमानोऽप्सरोभिश्च गधवैर्गीतनिः स्वनैः । विमानेन चरेत्तत्र यावदिंद्राश्चतुर्दशा ॥ १०२ ॥

అప్సరసులచే పూజింపబడి, మధుర గీతనాదములతో గంధర్వుల సహవాసముతో, అతడు అక్కడ విమానములో పద్నాలుగు ఇంద్రుల కాలమంతా విహరించును.

Verse 103

सरसो दक्षिणे भागे नैर्ऋत्यां तु समाश्रिते । न्यग्रोधोऽस्ति द्रुमस्तत्र तत्समीपे तु मंडपः ॥ १०३ ॥

సరస్సు దక్షిణ భాగమున, నైరృతిదిశ వైపు స్థితమై, అక్కడ ఒక వట (న్యగ్రోధ) వృక్షము ఉంది; దాని సమీపమున ఒక మండపమూ ఉంది.

Verse 104

केतकीवनसंछन्नो नानापादपसंकुलः । आषाढस्य सिते पक्षे पंचम्यां पितृदैवते ॥ १०४ ॥

కేతకీవనముతో కప్పబడి, నానావిధ పక్షి-పశువులతో నిండిన ఈ స్థలం—ఆషాఢ శుక్లపక్ష పంచమి, పితృదైవత దినమున (దర్శించవలెను/వ్రతం చేయవలెను).

Verse 105

ऋक्षे नेष्यंति नस्तत्र नीत्वा सप्त दिनानि वै । मंडपे स्थापयिष्यंति सुवेश्याभिः सुशोभनैः ॥ १०५ ॥

అక్కడ వారు మమ్మల్ని ఋక్ష-దేశానికి తీసుకువెళ్తారు; అక్కడికి చేర్చిన తరువాత నిజంగా ఏడు దినములు. సుందర వేషధారణలతో శోభించే మండపములో మమ్మల్ని నిలుపుదురు॥

Verse 106

क्रीडाविशेषबहुलैर्नृत्यगीतमनोहरैः । चामरैः स्वर्णदंडैश्च व्यजनै रत्नभूषणैः ॥ १०६ ॥

అనేక విధాలైన క్రీడా-వినోదాలతో, మనోహర నృత్యగీతాలతో కూడి. స్వర్ణదండములుగల చామరములతో, వ్యజనములతో, రత్నభూషణములతో॥

Verse 107

व्यंजयंत्यस्तदास्मभ्यं स्थास्यंति परमांगनाः । ब्रह्मचारी यतिश्चैव स्नातकाश्च द्विजोत्तमाः ॥ १०७ ॥

అప్పుడు పరమసుందరీలు మాకు తమను సమర్పించినట్లు ప్రదర్శించి ముందర నిలుచుదురు. అలాగే బ్రహ్మచారి, యతి మరియు స్నాతకులు—శ్రేష్ఠ ద్విజులు కూడా అక్కడ నిలుచుదురు॥

Verse 108

वानप्रस्था गृहस्थाश्च सिद्धाश्चान्ये च वै द्विजाः । नानावर्णपदैः स्तोत्रैर्ऋग्यजुः सामनिःस्वनैः ॥ १०८ ॥

వానప్రస్థులు, గృహస్థులు, సిద్ధులు మరియు ఇతర ద్విజులు కూడా. నానావర్ణపదములతో కూర్చిన స్తోత్రములతో, ఋగ్-యజుః-సామ ధ్వనులతో నినదిస్తూ స్తుతి చేయుదురు॥

Verse 109

करिष्यंति स्तुतिं राजन्रामकेशवयोः पुनः । ततः स्तुत्वा च दृष्ट्व च संप्रणम्य च भक्तितः ॥ १०९ ॥

ఓ రాజా, వారు మళ్లీ రామ-కేశవులను స్తుతించుదురు. ఆపై స్తుతించి, దర్శించి, భక్తితో సాష్టాంగ ప్రణామము చేయుదురు॥

Verse 110

नरो वर्षायुतं दिव्यं श्रीमद्धरिपुरे वसेत् । पूज्यमानोऽप्सरोभिश्च गंधर्वैर्गीतनिःस्वनैः ॥ ११० ॥

మనిషి దివ్యమైన పదివేల సంవత్సరాలు శ్రీమద్హరిపురిలో నివసిస్తాడు; అప్సరలు అతనిని పూజిస్తారు, మధురగానధ్వనులతో గంధర్వులు తోడుంటారు।

Verse 111

हरेरनुचरस्तत्र क्रीडते केशवेन वै ॥ १११ ॥

అక్కడ హరి యొక్క అనుచరుడు నిజంగా కేశవునితో కలిసి క్రీడించి ఆనందిస్తాడు।

Verse 112

विमानेनार्कवर्णेन रत्नहारेण राजते । सर्वे कामा महाभागे तिष्ठंति भवनोत्तमे ॥ ११२ ॥

సూర్యవర్ణమైన దివ్య విమానం, రత్నహారం వలన అది ప్రకాశిస్తుంది. ఓ మహాభాగ్యవంతుడా, ఆ ఉత్తమ నివాసంలో అన్ని కోరిన సుఖాలు సిద్ధంగా ఉంటాయి।

Verse 113

तपःक्षयादिहागत्य मनुष्यो ब्राह्मणो भवेत् । कोटीधनपतिः श्रीमांश्चतुर्वेदो भवेद्ध्रुवम् ॥ ११३ ॥

తపస్సు ఫలం క్షీణించినప్పుడు ఇక్కడికి వచ్చి మనిషి బ్రాహ్మణుడవుతాడు; నిశ్చయంగా కోట్లు ధనానికి అధిపతి, శ్రీమంతుడు, నాలుగు వేదాల జ్ఞాత అవుతాడు।

Verse 114

एवं तस्मै वरं दत्त्वा कृत्वा च समयं हरिः । जगामादर्शनं भद्रे सहितो विश्वकर्मणा ॥ ११४ ॥

ఇలా అతనికి వరం ఇచ్చి, ఒప్పందం/సమయం నిర్ణయించి, ఓ భద్రే, హరి విశ్వకర్మతో కలిసి కనుమరుగయ్యాడు।

Verse 115

स तु राजा तदा हृष्टो रोमांचिततनूरुहः । कृतकृत्यमिवात्मानं मेने संदर्शनाद्धरेः ॥ ११५ ॥

అప్పుడు ఆ రాజు పరమానందంతో ఉల్లసించాడు; అతని దేహమంతా రోమాంచితమైంది. హరి దర్శనమాత్రంతోనే తాను కృతకృత్యుడనై, జీవనలక్ష్యం నెరవేరిందని భావించాడు.

Verse 116

ततः कृष्णं च रामं च सुभद्रां च वरप्रदाम् । रथैर्विमानसंकाशैर्मणिकांचनचित्रितैः ॥ ११६ ॥

తదుపరి కృష్ణుని, రాముని, వరప్రదాయిని సుభద్రాదేవిని సత్కరించారు; రత్నాలతో అలంకరించి బంగారు చిత్రాలతో ముస్తాబైన, విమానసదృశ రథాలపై వారిని అధిరోహింపజేశారు.

Verse 117

संवाह्य तास्ततो राजा जयमंगलनिःस्वनैः । आनया मास मतिमान्सामात्यः सपुरोहितः ॥ ११७ ॥

తదుపరి బుద్ధిమంతుడైన రాజు—మంత్రులు, పురోహితుడుతో కలిసి—జయమంగళ నినాదాలతో వారిని గౌరవంగా మోసుకొచ్చి తీసుకువచ్చాడు.

Verse 118

नानावादित्रनिर्घोषैर्नानावेदस्वनैः शुभैः । संस्थाप्य च शुभे देशे पवित्रे सुमनोहरे ॥ ११८ ॥

వివిధ వాద్యాల నాదాలతో, అనేక శుభ వేదమంత్ర స్వరాలతో, దానిని పవిత్రమైన, శుభమైన, మనోహరమైన స్థలంలో స్థాపించాలి.

Verse 119

ततः शुभे तिथौ स्वर्क्षे काले च शुभलक्षणे । प्रतिष्ठां कारयामास सुमुहूर्ते द्विजैः सह ॥ ११९ ॥

తదుపరి శుభ తిథిలో, అనుకూల నక్షత్రంలో, శుభలక్షణాలున్న సమయంలో, ఉత్తమ ముహూర్తంలో, బ్రాహ్మణులతో కలిసి ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాన్ని నిర్వహింపజేశాడు.

Verse 120

यथोक्तेन विधानेन विधिदृष्टेन कर्मणा । आचार्यानुमतेनैव सर्वं कृत्वा महीपतिः ॥ १२० ॥

చెప్పబడిన విధానమునుబట్టి, శాస్త్రసమ్మత కర్మతో, ఆచార్యుని అనుమతితో రాజు సమస్తాన్ని నిర్వహించి వ్రతాన్ని సంపూర్ణం చేశాడు।

Verse 121

आचार्याय तदा दत्त्वा दक्षिणां विधिवत्प्रभुः । ऋत्विग्भ्यः सविधानेन तथान्येभ्यो धनं ददौ ॥ १२१ ॥

అప్పుడు ప్రభువు విధివిధానంగా ఆచార్యునికి దక్షిణ ఇచ్చి, అదే విధంగా ఋత్వికులకు మరియు ఇతరులకు కూడా ధనాన్ని దానమిచ్చాడు।

Verse 122

कृत्वा प्रतिष्ठां विधिवत्प्रासादे भवनोत्तमे । स्थापयामास तान्सर्वान्विश्वकर्मविनिर्मितान् ॥ १२२ ॥

ఉత్తమమైన ప్రాసాద-భవనంలో విధివిధానంగా ప్రతిష్ఠ చేసి, విశ్వకర్మ నిర్మించిన వాటన్నిటినీ ఆయన స్థాపించాడు।

Verse 123

ततः संपूज्य विधिना नानापुष्पैः सुगंधिभिः । सुवर्णमणिमुक्ताद्यैर्नानावस्त्रैः सुशोभनैः ॥ १२३ ॥

ఆపై విధివిధానంగా సువాసనగల నానా పుష్పాలతో, అలాగే స్వర్ణం, మణులు, ముత్యాలు మొదలైనవాటితో మరియు అనేక శోభన వస్త్రాలతో (భగవంతుని) సమ్యక్ పూజించాడు।

Verse 124

ददौ द्विजेभ्यो विषयान्पुराणि नगराणि च । एवं बहुविधान्दत्त्वा राज्यं कृत्वा यथोचितम् ॥ १२४ ॥

అతడు ద్విజులకు ప్రాంతాలు, పాత భూభాగాలు, నగరాలను కూడా దానమిచ్చాడు। ఈ విధంగా అనేక రకాల దానాలు ఇచ్చి, ధర్మానుగుణంగా రాజ్యాన్ని పాలించాడు।

Verse 125

इष्ट्वा च विविधैर्यज्ञैर्दत्त्वा दानान्यनेकशः । कृतकृत्यस्ततो राजा त्यक्तसर्वपरिग्रहः । जगाम परमं स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२५ ॥

వివిధ యజ్ఞాలను ఆచరించి, అనేకసార్లు దానాలు ఇచ్చి, కృతకృత్యుడైన ఆ రాజు సమస్త పరిగ్రహాలను త్యజించి శ్రీ విష్ణువు యొక్క పరమ పదం—పరమ ధామాన్ని—ప్రాప్తించాడు।

Verse 126

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे श्रीपुरुषोत्तममाहात्म्ये चतुष्पंचाशत्तमोऽध्यायाः ॥ ५४ ॥

ఇట్లు శ్రీ బృహన్నారదీయ పురాణ ఉత్తరభాగంలో, మోహినీ–వసు సంభాషణలో, శ్రీ పురుషోత్తమ మహాత్మ్యంలో యాభై నాలుగవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।