Character · Ramcharitmanas
రావణుడు in the Ramcharitmanas
रावणNamed in 236 verses
Speaks in 60 verses
In this book
Key chapters
The chapters where రావణుడు matters most.
धर्मविजय का सोपान: बाह्य युद्ध के भीतर अंतःकरण-युद्ध का अनावरण। लंका काण्ड साधक को यह सिखाता है कि ‘रावण’ केवल एक राजा नहीं, अहंकार-रज-तम का संघटित रूप है; और ‘राम’ केवल रण-नायक नहीं, धर्म-बुद्धि-करुण
यह सोपान ‘भक्ति-पराक्रम’ का द्वार है, जहाँ नाम-स्मरण, विनय, और धर्म-युक्त क्रोध (मर्यादा-रक्षा) एक साथ साधक को ‘अहं-त्याग’ से ‘सेवा-सिद्धि’ तक ले जाते हैं। सुंदरकाण्ड में बाह्य यात्रा (समुद्र-लङ्का) अं
यह सोपान 'भक्ति की सिद्धि' का द्वार है, जहाँ साधक की साधना (हनुमान-चरित) से कृपा का प्रत्यक्ष फल निकलता है: दर्शन, चिन्ह (चूड़ामणि), और राम-कार्य की सिद्धि। सुंदरकाण्ड में भक्ति कर्म-रूप से प्रकट होती
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती, वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को
This sopāna is the stair of Dharma’s decisive victory: the seeker confronts māyā (illusion), rāga (attachment), and ahaṅkāra (Rāvaṇa’s ten-headed pride). Liberation here is not mere conquest but the p
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘अहंकार-रावणत्व’ की पहचान। बालकाण्ड में जगत-व्यवस्था (धर्म) के क्षय का निदान ‘अवतार’ है, यह सीढ़ी साधक को बताती है कि मुक्ति का आरम्भ बाह्य कथा से नहीं, भीतर की शरणागति
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का नहीं, ‘अहं-क्षय’ का द्वार है। लंका काण्ड में बाह्य युद्ध के साथ अंतर्युद्ध चलता है: भय, करुणा, क्रोध, दर्प, इन सबका शोधन होकर ‘राम-शरणागति’ स्थिर होती है। प्रस्तुत अंश में (दोहा
सोपान-प्रवेश: ‘आदि-अविद्या’ से ‘श्रद्धा’ की ओर। बालकाण्ड में कथा का जन्म नहीं, साधक की दृष्टि का जन्म होता है, जहाँ जगत-व्यवहार (राजधर्म, भय, मित्रता, छल) के भीतर छिपी ‘दैवी-व्यवस्था’ (भावी/विधि) और ‘न
वन-मार्ग ‘अन्तर्मुख साधना’ का सोपान है: जहाँ गृह-धर्म की संरक्षा (राज्य/समाज) से हटकर साधक ‘विरह, भय, और विवेक’ के माध्यम से आसक्ति-छेदन करता है। यहाँ सीता-वियोग ‘जीव की आत्म-विस्मृति’ और राम का अन्वे
भक्ति का जन्म-चरण: जिज्ञासा (प्रश्न) से श्रद्धा, फिर श्रद्धा से शरणागति। बालकाण्ड ‘सोपान’ में साधक को ‘कथा-प्रवेश’ का अधिकार देता है, जहाँ अहं-रहित प्रश्न (उमा) और कृपा-समाधान (शंकर) से मानस-सर में प्र
Every verse that names రావణుడు
236 verses
- 1.1.15
సృష్టికర్త అటువంటి వివేకాన్ని ఇచ్చినప్పుడు, మనసు దోషాలను విడిచి గుణములలో లీనమవుతుంది. అయిననూ, కాలము, స్వభావము మరియు కర్మల మహిమచే, ప్రకృతి ప్రభావములో మంచివారు కూడా కొన్నిసార్లు మంచిలో కొదువబడతారు. హరి భక్తులు ఆ లోపాన్ని సరిచేసి, దుఃఖము…
- 1.3.51
రాముడు సుగ్రీవుడు మరియు విభీషణుడు ఇద్దరికీ శరణు ఇచ్చాడు, అందరికీ తెలిసినదే. ఆయన నామము అనంతమైన పేదలను గరీబులను ఆదరించింది; దాని ఉత్తమ కీర్తి లోకంలోను వేదాలలోను ప్రకాశిస్తుంది. రాముడు ఎలుగుబంట్లు మరియు కోతుల సైన్యాన్ని సమీకరించాడు, వారధి…
- 1.5.91
ఇలా ఆలోచించి, నా మోహాన్ని బయటపెడుతున్నాను; నాథా, నీ దాసుని మీద కరుణ చూపి దానిని తొలగించు. రామ నామం యొక్క ప్రభావం అపరిమితం; సాధువులు, పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు దానిని గానం చేస్తాయి. అనశ్వరుడైన శంభువు, శివ భగవానుడు, జ్ఞాన గుణ సముద్రము…
- 1.5.97
రావణుడు తన మరణం మనుష్యుని చేత జరగాలని వరం కోరాడు; ప్రభువు బ్రహ్మ మాటను నిజం చేయాలని కోరారు. "నేను వెళ్ళకపోతే పశ్చాత్తాపం ఉంటుంది" అని ఆలోచించి, శివుడు ఏ మార్గం కనుగొనలేక సందిగ్ధంలో పడ్డారు. ఈ విధంగా ఈశుడు చింతలో మునిగిపోయారు. అదే సమయంలో…
- 1.9.167
దేవతలు తమ అన్ని బాధలను అతనికి చెప్పిరి. వాటిని విని మనసులో ఆలోచించి, అతడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: శంభుతో శత్రుత్వం నాకు మంచిది కాదు.
- 1.12.235
స్త్రీకి ఈ బోధకు అధికారం లేకపోయినా, మనసుతోను కర్మతోను వాక్కుతోను నేను నీ దాసిని. ఆర్తితో వచ్చిన అధికారిని చూస్తే, సాధువులు గూఢమైన తత్త్వాన్ని కూడా దాచరు. అత్యంత ఆర్తితో నిన్ను అడుగుతున్నాను, దేవతల రాజా: కరుణతో రఘుపతి కథను చెప్పు. మొదట…
- 1.13.260
వారిద్దరూ వెళ్లి నిశాచరులుగా జన్మించారు, మహావీరులు, బలవంతులు అయిన కుంభకర్ణుడు, రావణుడు, సుభటులు, దేవతలను జయించినవారు అని జగము తెలిసినది.
- 1.13.263
హరి, కరుణామయుడైన భగవంతుడు, లీలల నిధియైనవాడు, ఆమె శాపాన్ని స్వీకరించి నిజమయినట్లు చేశాడు. అక్కడ జలంధరుడు రావణుడిగా జన్మించాడు, రాముడు యుద్ధంలో అతనిని సంహరించి పరమపదాన్ని ప్రసాదించాడు. ఇది ఒక జన్మకు కారణం, దీని కోసమే రాముడు మానవ దేహాన్ని…
- 1.17.352
ప్రతిరోజూ కొత్త ఒక లక్ష బ్రాహ్మణులను, వారి కుటుంబాలతో సహా ఆహ్వానించండి. మీ సంకల్పం కోసం, నేను ప్రతిరోజూ విందును తయారుచేస్తాను.
- 1.18.367
విను, మునీంద్రా: కాలం రాగానే ఆ రాజు తన సముదాయముతో కూడా రాక్షసుడుగా జన్మించెను. అతనికి పది తలలు, ఇరవై బలవంతమైన చేతులు ఉన్నాయి; అతని పేరు రావణుడు, మహావీరుడు, అపారమైన బలం గలవాడు. అరిమర్దనుడనే రాజు తమ్ముడు కుంభకర్ణుడుగా జన్మించెను, బలమునకు…
- 1.18.369
ముగ్గురు సోదరులు అనేక రకాల తపములు చేసిరి; అత్యంత కఠినమైనవి, వాటిని వర్ణించలేము. వారి తపము చూచి బ్రహ్మ సమీపమునకు వచ్చెను; 'వరము కోరుకొను, నా యువకుడా, నేను సంతోషించాను' అనెను. దశశీసుడు ఆయన పాదములను పట్టుకొని ప్రార్థించి, 'వినుము, జగదీశుడా'…
- 1.18.371
వారికి వరాలను ప్రసాదించి బ్రహ్మ వెళ్ళిపోయాడు; వారు ఆనందంతో తమ తమ గృహాలకు తిరిగి వచ్చారు. మాయకు మండోదరి అనే పేరుగల ఒక కుమార్తె; ఆమె అత్యంత సుందరమైన స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలు. ఆ మాయ ఆమెను తీసుకువచ్చి రావణునకు ఇచ్చాడు; అతడు రాక్షసులకు అధిపతి…
- 1.18.373
అక్కడ బలమైన రాక్షస వీరులు నివసించారు; వారందరినీ దేవతలు యుద్ధంలో సంహరించారు. ఇప్పుడు అక్కడ, ఇంద్రుని పంపిన, యక్షపతికి చెందిన కోటి కావలివారు నివసిస్తున్నారు. దశముఖుడు ఎక్కడో ఈ వార్త తెలుసుకున్నాడు; సైన్యాన్ని సిద్ధం చేసి, కోటను ముట్టడించి…
- 1.19.377
వారు కోరిన రూపం తీసుకోగలవారు, అన్ని మాయలు తెలిసినవారు; కలలో కూడా వారికి ధర్మమో దయా లేదు. ఒకసారి దశముఖుడు తన సభలో కూర్చుని, తన లెక్కలేని కుటుంబాన్ని చూశాడు. కుమారులు, బంధువులు, సేవకులు, మనవరాళ్లు గుంపులుగా ఉన్నారు; రాక్షస జాతికి అంతం ఎవరు…
- 1.19.378
ఆకలితో బలహీనులైన దేవతలు తామే స్వయంగా నా వద్దకు వచ్చి చేరుతారు. అప్పుడు వారిని ముందుగా తన వశం చేసుకొని, నేను వారిని చంపుతాను లేదా వదిలివేస్తాను.
- 1.19.379
మేఘనాదుని మళ్ళీ పిలిపించి, అతనికి బోధ చేసి, అతని బలాన్ని శత్రుత్వాన్ని పెంచాడు. యుద్ధంలో నిలకడైనవారు, బలవంతులు, యుద్ధం చేయడంలో గర్వించే ఆ దేవతలను, యుద్ధంలో గెలిచి కట్టి ఇక్కడికి తీసుకురా," అన్నాడు. కుమారుడు లేచి తండ్రి ఆజ్ఞను స్వీకరించాడు.…
- 1.19.380
తన చేతుల బలంతో అతడు ప్రపంచమంతా తన అధీనంలోకి తీసుకువచ్చాడు, ఎవరినీ స్వతంత్రంగా వదలలేదు. స్థానిక నాయకులలో రత్నమైన రావణుడు తన స్వంత ఆలోచన ప్రకారం పాలించాడు. తన చేతుల బలంతో వారిని జయించి, దేవతలు, యక్షులు, గంధర్వులు, మనుషులు, కిన్నెరలు, నాగులు…
- 1.19.381
ఇంద్రజిత్కు చెప్పబడినది ఏదైనా, అదంతా ముందే చేయబడినట్లే అయింది. ముందుగా ఎవరికి ఆజ్ఞ ఇవ్వబడిందో, వారు చేసిన చర్యలను వినండి. చూడటానికి భయంకరమైన రూపం కలిగిన పాపులైన అన్ని రాక్షస సమూహాలు దేవతలను హింసించేవారు. అసుర సమూహాలు ఉపద్రవం చేసాయి, మాయతో…
- 1.19.382
జపం, యోగం, వైరాగ్యం, తపస్సు, యజ్ఞంలో వాటా విషయాలను దశశీషుడు తన చెవులతో విన్నప్పుడు, అతడే లేచి పరుగెత్తి వస్తాడు. ఎవరూ అతడిని తప్పించుకోలేరు; అందరినీ పట్టి పూర్తిగా నాశనం చేస్తాడు. ప్రపంచం ఆచారంలో అలా భ్రష్టుగా మారింది, ఎవరూ ధర్మం గురించిన…
- 1.19.384
దుష్టులు వృద్ధించిరి, అనేక దొంగలు జూదగాండ్లు, పరధన పరదారులపై కోరికగల కాముకులు గలిగిరి. వారు తల్లిని తండ్రిని దేవతలను గౌరవించరు, సాధువులను తమకు సేవ చేయించిరి. భవానీ, ఇట్టి ఆచరణ గలవారందరూ ప్రాణుల రూపంలో నిశాచరులని తెలుసుకో. ధర్మము యొక్క…