Anuvaka 4
అగ్ని–ఇంద్ర శక్తితో గృహం మరియు రాజ్యవ్యవస్థ స్థిరంగా, సురక్షితంగా నిలుస్తాయి: శత్రుత్వ శక్తుల నుండి రక్షణ, అలాగే సంపద, కాంతి/తేజస్సు, నిర్భయత్వం స్థాపన. ఉపథీమాలు: (1) గౌః/పృశ్ని అనే గోవు-తత్త్వం ద్వారా పౌష్టిక పోషణ, అభ్యుదయం. (2) రక్షోహా అగ్ని—సీమా-రక్షణ, సురక్షిత గమనము, యజ్ఞోష్ణత (ఘర్మ) ప్రసాదం. (3) ఇంద్రుడు—ధనం, విజయం, రాష్ట్రం, యశస్సు, వర్చస్సు దాత/రక్షకుడు. (4) శపథబలం మరియు ప్రతిశాపం—నైతిక-న్యాయ రక్షణగా. (5) గ్రామ-విస్తృత సమాజ క్షేమం, స్థిరత్వం.
Suktas in Anuvaka 4
Sukta 31
ఈ సంక్షిప్తమైన బ్రహ్మాండ–పౌష్టిక సూక్తం, పోషణసూత్రంగా ఉన్న విశ్వగోమాత (గౌః/పృశ్ని)ని ఆహ్వానిస్తుంది. ఆమె మాత–పితల మధ్య జీవులను స్థాపించి, వారిని స్వః (దివ్యప్రకాశం) వైపు నడిపిస్తుంది. సమృద్ధి సరైన ఋతక్రమంతో అనుసంధానమై ఉందని ఇది బోధిస్తుంది: ప్రాణ–అపానాలు రాజసమైన ప్రకాశశక్తిని ప్రకటిస్తాయి; వాక్ (పవిత్ర వాణి) సూర్యుని గమనంలోను, కాలానికి కొలిచిన స్థితిస్థానాల్లోను స్థిరపడుతుంది. వృద్ధి, గోసంపద, జీవశక్తి, మరియు దినచర్యా–దివ్య లయలతో శుభసమన్వయం కోసం ఇది పఠించబడుతుంది.
Sukta 32
AV 6.32 ఒక సంక్షిప్త రక్షోహా (రాక్షసనిరోధక) సూక్తం. ఇది గృహాగ్నిని మరియు దైవాధికారాన్ని ఆయుధాలుగా చేసుకొని, ఇంటి నుండి మరియు దాని సరిహద్దుల నుండి యాతుధానులు, రాక్షసులు, పిశాచులను తరిమివేస్తుంది. ఇందులో అగ్ని ద్వారా అగ్నిమయ ప్రతిఘాతం, రుద్రుని ద్వారా శరీరాన్ని అశక్తం చేసే బలం, మిత్ర–వరుణుల ద్వారా న్యాయ-రక్షణాత్మక ఋతవ్యవస్థ—ఇవి కలసి దాడిచేసేవారు కుటుంబాన్ని గానీ దాని “నిలువుదల స్థానం” (ప్రతిష్ఠా) గానీ కనుగొనలేని విధంగా చేస్తాయి; చివరికి వారిని యమునికి (నిర్మూలనం/మరణం) అప్పగిస్తుంది.
Sukta 33
AV 6.33 అనేది సంక్షిప్తమైన ఇంద్ర-స్తుతి. ఇది విస్తృతమైన, శుభప్రదమైన, “చూడముచ్చటైన” సంపదను ఆకర్షించడానికి, అలాగే ఆ సమృద్ధి ఎవరూ అధిగమించకుండా లేదా దోచుకుపోకుండా కాపాడుకోవడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. మూడు మంత్రాలంతటా ఇంద్రుని విశాలాధికారాన్ని, అజేయ బలాన్ని స్తుతిస్తూ, ఆ దివ్య “శవః” (పరాక్రమం)ను మానవ విజయంగా—లాభం, సామాజిక ప్రతిష్ఠ, విజయం, కీర్తి—గా మారుస్తుంది.
Sukta 34
AV 6.34 ఒక సంక్షిప్త అగ్ని-రక్షా మంత్రం. ఇందులో “ప్రకాశవంతుడు, పదునైన జ్వాలలతో మండే” అగ్నిని పదేపదే ప్రార్థిస్తూ, శత్రుత్వం మరియు అడ్డంకులను దాటించి జపకుడిని అవతలికి చేర్చమని కోరుతుంది. అగ్ని రక్షోహా (రాక్షస/దుష్టశక్తులను సంహరించేవాడు)గా, సర్వదర్శి కాపలాదారుడిగా స్తుతింపబడతాడు; “రజస్సు అవతల” అతని అతీత జన్మ వల్ల, ప్రత్యక్ష శత్రువులనూ గుప్త దురుద్దేశ్యాన్నీ దాటి నడిపించగల ప్రత్యేక సామర్థ్యం అతనికి ఉందని చెబుతుంది.
Sukta 35
ఈ మూడు ఋచల చిన్న సూక్తం ‘దూరం’ నుంచే వైశ్వానర అగ్నిని గృహ/యజ్ఞ పరిధిలోకి ఆహ్వానిస్తుంది. సక్రమంగా నిర్మితమైన స్తుతికి ఆయన సమీపించమని, అలాగే ఆంహస్ (విపత్తు/కష్టం) క్షణాల్లో ప్రత్యక్షంగా నిలిచి రక్షించమని ప్రార్థిస్తుంది. అగ్ని ఇక్కడ రక్షకుడిగానే కాక, స్తోమం మరియు ఉక్థం యొక్క అంతర్గత నిర్వాహకుడిగా చిత్రితమవుతాడు; వాటి సరైన క్రమీకరణం ద్వారా ద్యుమ్నం (ప్రభ), స్వః (దివ్య కాంతి), మరియు ఆర్యమన్ యొక్క స్థిరమైన అనుగ్రహం లభిస్తాయని చెప్పుతుంది.
Sukta 36
AV 6.36లో ఋతపు వెలుగుకు అధిపతైన వైశ్వానర-అగ్నిని ఆహ్వానించి, చలిని, దురదృష్టాన్ని, యజ్ఞక్రియల భంగాన్ని తొలగించే నిరంతర ఘర్మం (రక్షక ఉష్ణత) ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. అనంతరం అగ్నిని గృహాగ్ని స్థితి నుంచి విశ్వ నియంత్రకుడిగా విస్తరింపజేస్తూ—అతడు సమస్తాన్ని క్రమబద్ధం చేసి, ఋతానికి అనుగుణంగా ఋతువులను సమన్వయంగా ప్రవహింపజేసి, యజ్ఞాన్ని సంపూర్ణతకు చేర్చుతాడని చెబుతుంది. చివరి మంత్రం ఈ శక్తిని ఏకైక సార్వభౌమ తేజస్సుగా ముకుటం వేస్తూ, అగ్ని మరియు కామం ఏకమై గతమైందానిపై, రాబోయేదానిపై పాలించే శాసకశక్తిగా నిలుస్తాయని ప్రకటిస్తుంది.
Sukta 37
AV 6.37 శాపనివారణకు చెందిన సంక్షిప్త సూక్తం. ఇందులో శపథాన్ని—వ్యక్తీకృతమైన, సర్వదర్శి ప్రమాణ/శాపశక్తిని—ఆహ్వానించి, హానికరమైన శాపోక్తిని పలికిన వాడిని వెంబడించి పట్టుకోమని కోరుతుంది. బాధితుని హృదయంలో పాతుకుపోయిన శాపాన్ని పీకివేసి, అగ్ని మరియు విద్యుత్తుల అనివార్య వేగంతో ఆ దండశక్తిని శపించినవాడిపైనే తిరిగి మళ్లిస్తుంది. చివరి మలుపులో అపరాధిని మృత్యువుకు అప్పగించి, శాపప్రతిప్రవాహాన్ని ముద్రవేసి, గృహం/సమాజానికి రక్షణను పునఃస్థాపిస్తుంది.
Sukta 38
AV 6.38 ఒక ‘వర్చస్యమ్’ మంత్రం. ఇది త్విస్/వర్చస్ అనే దేవీగా వ్యక్తీకరించిన కాంతి–ప్రభను, ప్రకృతి మరియు సమాజంలోని అత్యంత ప్రతిష్ఠితమైన, బలవంతమైన స్థలాల నుంచి (మృగరాజులు/భక్షకులు, అగ్ని, సూర్యుడు, రాజచిహ్నాలు మరియు యుద్ధోపకరణాలు) ఆహ్వానిస్తుంది. ‘కాంతి’ ఇప్పటికే ఎక్కడ నివసిస్తుందో పదేపదే పేరుపెట్టి, దేవీ ‘సామరస్యంతో’ రావాలని కోరడం ద్వారా, ఈ స్తోత్రం పఠించే వాడిలో లేదా యజమాని/పోషకునిలో ఆకర్షణ, అధికారము, విజయప్రభను అంతర్గతం చేస్తుంది; ఆమె తానే ‘పుట్టించిన’ సార్వభౌమ ఆదర్శంగా ఇంద్రుడిని నిలబెడుతుంది.
Sukta 39
AV 6.39 ఒక సంక్షిప్త రాజ్య-సమృద్ధి మంత్రచర్య. ఇది ఇంద్రుని విజయప్రేరణ (ఇంద్రజూత)ను రాష్ట్రము (స్థిరాధిపత్యం), యశస్సు (ప్రజాసమ్ముఖ ఖ్యాతి), వర్చస్సు (ప్రకాశమయ ఉనికి) వంటి సామాజిక శ్రేయస్సులుగా కేంద్రీకరిస్తుంది. మూడు మంత్రాల ద్వారా ఖ్యాతిని హవిస్సులా కర్మకాండలో పోషించదగినదిగా చూపి, ఆపై దీర్ఘకాలం నిలిచే, ప్రజలకు స్పష్టంగా కనిపించే శ్రేష్ఠత్వం (జ్యేష్ఠతా)గా దానిని స్వాధీనం చేసుకోవాలని ప్రతిపాదిస్తుంది.
Sukta 40
ఈ చిన్న అథర్వణిక రక్షణ-సూక్తం గ్రామం మరియు దాని ప్రజల చుట్టూ సంపూర్ణమైన “అభయ-క్షేత్రం” (భయరహిత పరిధి)ను స్థాపిస్తుంది. ఇందుకోసం ద్యావాపృథివీ (ఆకాశం–భూమి), అంతరిక్షం, సోముడు, సవితా, మరియు సప్తర్షులను రక్షక ఆధారాలుగా ఆహ్వానిస్తుంది. అనంతరం ఇంద్రుని ఆశ్రయించి, సముదాయాన్ని అన్ని దిశలలో “శత్రురహితం”గా చేయమని, అలాగే శత్రుత్వ క్రోధాన్ని నివాసస్థానానికి దూరంగా మళ్లించమని కోరుతుంది. ఈ సూక్తం విశ్వవ్యవస్థ నుండి స్థానిక భద్రత వరకు విస్తరించే సంక్షిప్త అపోత్రోపాయిక ముద్రగా—దిగ్బంధనంగా—పనిచేస్తుంది.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.