
శుభవ్యవస్థను పునఃస్థాపించడం—పాపం/అపశకునాన్ని సడలించి తొలగించడం, సౌహార్దం మరియు సమృద్ధిని స్థిరపరచడం, అలాగే అభిషేక-రక్షణాత్మక మంత్రచారాలతో సామాజిక లక్ష్యాలకు బలం చేకూర్చడం. ఉపవిషయాలు: వరుణుని పాశవిమోచనం మరియు ప్రాయశ్చిత్తం; దుష్స్వప్నాల నివారణ; దాన–యజ్ఞ పుణ్యం మరియు అభిషేకసదృశ దీక్ష ద్వారా ఉత్తమ గతి; సౌమనస్యం (ఏకమతి) మరియు సభా-సామరస్యం; కాలం–నక్షత్రాధారిత శుభత్వం (భద్రాహం); పౌష్టిక సమృద్ధి మరియు భాగ (న్యాయమైన వాటా); భైషజ్య విధానంగా దుష్ప్రభావాల/రోగాల నిర్మూలనం.
ఈ నాలుగు ఋచల స్తోత్రం విమోచన–ప్రాయశ్చిత్త ప్రార్థన. అపరాధం, శపథభంగం, నియంత్రణల వల్ల ఏర్పడిన దోషబంధాలుగా భావించే వరుణుని న్యాయపాశాలను సడలించమని, అలాగే దుష్వప్న్య (చెడుకలలు) మరియు దురిత (అపశకునం/విపత్తు)లను దూరం చేయమని వేడుకుంటుంది. అశుభ బంధాలను తొలగించి ధర్మవ్యవస్థను పునఃస్థాపించడం ద్వారా ఆరోగ్యం, జీవన “మార్గాల్లో” నిర్బంధరహిత గమనం, మరియు సుకృతలోకానికి (పుణ్యఫలప్రాప్త లోకానికి) సురక్షిత గమనం కలగాలని లక్ష్యంగా ఉంచుతుంది.
ఈ సూక్తం దానధర్మం (దానం), పితృపారంపర్య పుణ్యానికి పైకి ఎగసే ‘సూత్రం’, యజ్ఞం కలిగించే స్వర్గగామి వేగం—ఇవన్నీ ఒకే తంతువుగా నేసి, చివరికి అభిషేకసదృశమైన దీక్షా-సంస్కారంలో పరాకాష్ఠకు చేరుస్తుంది. మరుత్సహిత ఇంద్రుని ఆశ్రయించి కోరిన వరాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. దానం, ఋత్విజుల మధ్యస్థత, యాగక్రియ వంటి సామాజిక-ధార్మిక ఆచరణలను, శ్రేయస్సు-రక్షణ-మంగళస్థితిని ముద్రించే అభిషేక (ప్రోక్షణ) కర్మతో సమన్వయపరచడమే దీని శక్తి. అందువల్ల ఈ సూక్తం పౌష్టిక-సంస్కార రక్షాకవచంగా పనిచేస్తుంది: బ్రాహ్మణీయ కర్మాధికార సంరక్షణలో ఇహలో విజయాన్ని, పరలోకానికి సురక్షిత మార్గాన్ని అనుమోదిస్తుంది.
ఈ చిన్న సూక్తం ‘సధస్థః’—ఒకే ఆసనాన్ని పంచుకునే సహచరులుగా సంబోధించబడిన సమూహంలో సౌమనసాన్ని—పంచుకున్న సద్భావం, ఏకాభిప్రాయం, హర్షభరితమైన సమ్మతి—పంపిణీ చేసి స్థిరపరుస్తుంది. అగ్ని జాతవేదసుడు సమ్మతి అనే “నిధి”ని తెచ్చే దివ్య వాహకుడిగా భావించబడతాడు; దేవతలూ పితృలూ గుర్తింపు, సామాజిక క్రమం నిరంతరంగా నిలవడానికి ఆహ్వానించబడతారు. ముగింపు భాగంలో ఉన్నత లోకంనుండి “రాజస” (రాజన్) అనుమోదనను కోరుతూ, సమాజంపై అనుగ్రహం స్థిరపడాలని, వారి పుణ్యదానాలు (పూర్త) గౌరవింపబడాలని ప్రార్థిస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త అథర్వణీయ మంత్రం నిరృతి—దురదృష్టం, క్షయం, మరణస్వరూపత—ను శుద్ధికర జలాల ద్వారా, అగ్ని ఆధారిత పునరుద్ధరణ ద్వారా, పుణ్యబలంతో నిలిచిన యజ్ఞవాక్యంతో ప్రతిఘటించి దూరం చేస్తుంది. పడిపోయే ఫలం లేదా ఆకాశస్పర్శ వంటి అపశకున “సంపర్కం”ను తొలగించదగిన మలినంగా భావించి, దేహం నుండీ వస్త్రం నుండీ శుద్ధి చేస్తుంది; అనంతరం వ్యక్తిని ఐశ్వర్యం, తేజస్సు, సంతానప్రద శుభమంగళంలో స్థిరపరుస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త యుద్ధ–సమృద్ధి సూక్తం వనస్పతి (వృక్ష/కట్టెల దివ్యాధిపతి)ని ఆహ్వానించి యోధుని రథాన్ని అభిషేకించి ప్రతిష్ఠిస్తుంది; అలాగే రథాన్ని ఇంద్రుని వజ్రసమాన బలంతో ఏకరూపంగా గుర్తిస్తుంది. మంత్రాలు కట్టె, పశుబలం, జలవీర్యం, దివ్య యుద్ధశక్తి—ఇవన్నీ ఒకటిగా బంధించి, రథారోహి యోధుడు విజయాన్ని మరియు ‘లాభాలు’ (యుద్ధసంపాద్యం) పొందేలా చేస్తాయి; వాహనం దృఢంగా, రక్షితంగా, కార్యసాధకంగా నిలిచేలా చేస్తాయి.
ఈ సంక్షిప్త యుద్ధసూక్తం దుందుభిని (యుద్ధ-డంకాను) జీవశక్తిలా, శ్వాససదృశమైన ప్రాణబలంలా అభిషేకించి ప్రతిష్ఠిస్తుంది. దాని గర్జన విశ్వాన్ని చైతన్యపరచి, దూరంలోనే శత్రు శక్తులను భీతిపరుస్తుంది. ఇంద్రునితో మైత్రీబంధంలో ఆ డంకా అపోత్రోపాయిక ఆయుధమవుతుంది: దురితాన్ని (అపశకునం/అపాయం) తరిమివేసి, స్వపక్ష సైన్యాన్ని సమీకరించి ఉత్సాహపరచి, రథయోధులకు విజయాన్ని స్థిరపరుస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త ఆథర్వణీయ చికిత్సా సూక్తం ఒక ప్రత్యక్ష వైద్య మంత్రం. ఇందులో యక్ష్మం (క్షయరోగం) మరియు దానికి అనుబంధమైన దుష్టావస్థలు—విద్రధి (పుండ్రోగం/అబ్సెస్), బలాస (కఫవ్యాధి), “ఎరుపు” వాపు/దాహజన్య శోథం, అలాగే విసల్పక (వ్యాపించే చర్మవిస్ఫోటం)—ఏ అవశేషమూ లేకుండా పూర్తిగా నిర్మూలించబడాలని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. ఔషధి/వనస్పతి అనే ఔషధ వృక్షశక్తిని, అలాగే ‘చీపుద్రు’ అనే పేరుగల ఔషధాన్ని బలపరచి, నిర్దిష్ట శరీరస్థానాల నుంచి రోగాన్ని “పీకివేయ”మని, తెలియని (అజ్ఞాత) యక్ష్మాన్ని కిందికి తోసి దూరంగా తరిమివేయమని చెప్పుతుంది.
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేద మంత్రం నక్షత్రరాజు శాకధూముని, అలాగే కాలాన్ని నియంత్రించే శక్తులైన పగలు/రాత్రి మరియు సూర్యుడు/చంద్రుడిని ప్రార్థించి, ప్రస్తుత క్షణాన్ని “భద్రాహం”గా—శుభప్రదమైన, విజయాన్ని కలిగించే దినంగా—మార్చమని కోరుతుంది. మానవ కార్యాన్ని (ప్రత్యేకించి రాజకీయం/ప్రజా కార్యం) విశ్వక్రమంతో ఆచారపూర్వకంగా సమన్వయం చేయడం ద్వారా ఇది ప్రతికూల కాలలక్షణాలను శాంతింపజేసి, పగలు–రాత్రి చక్రం అంతటా స్థిరమైన భాగ్యసంపదను స్థాపిస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త పౌష్టిక సూక్తం భగుని—తనకు న్యాయంగా లభించవలసిన “భాగం/పాలు” అయిన భాగ్యాన్ని—ఇంద్రుని సమృద్ధిదాయక బలంతో కలిసి ఆహ్వానించి, సంపదను స్థిరపరచి జపించువానిని “భాగ్యవంతుడు” (భాగిన్)గా చేయమని కోరుతుంది. వృక్షలోకం నుండి, ముఖ్యంగా శాంశప వృక్షం నుండి, శ్రేయస్సును వెలికి తీయమని ప్రార్థిస్తూ, లాభాన్ని అడ్డుకునే అరాతులు (దురాశయులు, ప్రత్యర్థులు, నిరోధకులు)ను ఒకేసారి తరిమివేస్తుంది. భాగుని పునఃపునః ప్రత్యక్షమయ్యే, కొన్నిసార్లు గుప్తంగా ఉండే వాటాను సాధకునితో సమన్వయపరచి, అపోత్రోపాయిక బహిష్కరణతో దానిని ముద్రించడం ఈ మంత్రశక్తి యొక్క సారం.
AV 6.130 ఒక సంక్షిప్త ఆథర్వణ ప్రేమ-మంత్రం. ఇందులో అప్సరసుల ద్వారా, దేవతల ద్వారా స్మరుడు (కాముడు) ‘పంపబడుతూ’ కోరుకున్న వ్యక్తి ప్రేమవ్యాధితో, అశాంతితో, తపనాగ్నితో నిర్వాహకుని పట్ల మండిపడేలా చేయబడతాడు. ఈ సూక్తం వశీకరణాన్ని ప్రత్యర్థుల నిరాకరణతో కలిపి—లక్ష్యుడు నిర్వాహకునినే మాత్రమే స్మరించి, ఇతరులందరినీ మరచిపోవాలని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. దీని శక్తి దైవప్రేరిత పంపింపుగా చిత్రితమవుతుంది: దేవతలు స్మరుణ్ని ముందుకు నడిపిస్తారు; మరుతులు మరియు అగ్ని లక్ష్యుని అంతర్లోక ఉన్మాదాన్ని మరింత ఉద్ధీపింపజేస్తారు.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.