HomeUpanishadsNirvanaVerse 21
Previous Verse
Next Verse

Verse 21

Nirvana

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशावदित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभूतान्तर्वर्ती हंस इति प्रतिपादनम्॥१२–२४॥

ऊर्ध्व-आम्नायः । निरालम्ब-पीठः । संयोग-दीक्षा । वियोग-उपदेशः । दीक्षा-सन्तोष-पानम् च । द्वादश-आवत्-आदित्य-अवलोकनम् । विवेक-रक्षा । करुणा-एव केलिः । आनन्द-माला । एकान्त-गुहायाम् मुक्त-आसन-सुख-गोष्ठी । अकल्पित-भिक्षा-आशी । हंस-आचारः । सर्व-भूत-अन्तः-वर्ती हंसः इति प्रतिपादनम् ॥१२–२४॥

ūrdhvāmnāyaḥ | nirālambapīṭhaḥ | saṃyogadīkṣā | viyogopadeśaḥ | dīkṣāsantoṣapānaṃ ca | dvādaśāvadityāvalokanam | vivekarakṣā | karuṇaiva keliḥ | ānandamālā | ekāntaguhāyāṃ muktāsanasukhagoṣṭhī | akalpitabhikṣāśī | haṃsācāraḥ | sarvabhūtāntarvartī haṃsa iti pratipādanam ||12–24||

ஊர்த்வாம்நாயம் இதுவே—ஆதாரமற்ற பீடம்; சங்கமத் தீட்சை; வியோகம் (வைராக்யம்) பற்றிய உபதேசம்; தீட்சை-திருப்தியின் பானம்; த்வாதசரூப ஆதித்ய தரிசனம்; விவேகத்தின் காவல்; கருணையே விளையாட்டு; ஆனந்த மாலை; ஏகாந்த குகையில் முக்தாசன-சுகக் கூட்டம்; அकल्पித பிக்ஷை உணவு; ஹம்ஸாசாரம்; மேலும் ஹம்ஸன் எல்லாப் பூதங்களின் உள்ளே உறைகிறான் எனும் பிரதிபாதனம்।

The higher transmission (ūrdhvāmnāya) [is this]: the seat (pīṭha) that is without support; initiation into union; instruction in disunion (detachment); and the drinking of the contentment of initiation; the viewing of the sun as twelvefold; the guarding of discrimination; compassion alone as play; a garland of bliss; in the solitary cave, an assembly of the happiness of the liberated posture/seat; one who eats alms that are uncontrived; the conduct of the Haṃsa; and the establishing (doctrine) that the Haṃsa dwells within all beings.

Sarvātmabhāva (the Self as all) culminating in moksha/jīvanmukti; paramahaṃsa idealMahavakya: Closest in spirit to ‘ayam ātmā brahma’ (Atharva) and ‘ahaṃ brahmāsmi’ (identity realized as nirālamba); expressed via ‘sarvabhūtāntarvartī haṃsa’ (the Self within all).AtharvaChandas: Prose (gadyātmaka, enumerative)