Opening the text

Sukta 1.144
Dīrghatamas Aucathya (traditional attribution for RV 1.144–1.145; Agni hymns of the Dīrghatamas cycle)
Agni (as Hotṛ; the divine Will and priest of the inner sacrifice)
Triṣṭubh
இந்த ஸூக்தம் அக்னியை ஹோத்ரு (Hotṛ) எனப் போற்றுகிறது—யாகத்தில் முதலில் முன்னேறும் தெய்வீக புரோகிதன்; தூய, ஒளிமிக்க ‘தீ’ (dhī: பிரகாசமான நோக்கம்/அறிவு) யை உயர்த்தி யாகத்தை நிறுவுபவன். அக்னி காலத்தைக் கடந்தவன், என்றும் இளமையானவன்; இரட்டைப் சக்திகளால் சேவிக்கப்படுபவன்; காணத்தக்க ‘உடனிருப்பு’ ஆக இருந்து அர்ப்பணிக்கப்பட்ட வாக்கின் பக்கம் திரும்பி, அர்ப்பணிப்பை பலனளிக்கச் செய்கிறவன் என வர்ணிக்கப்படுகிறான். இந்த ஸூக்தத்தின் நோக்கம் வெளிப்புறமும் (அக்னியைத் தூண்டுதல், முறையான யாகநடத்தல்) உள்புறமும் (இச்சை/சித்தம், தெளிவு, மற்றும் Ṛta-விற்கு உரிய சரியான திசைநோக்கை விழிப்பூட்டுதல்) ஆகும்.
Mantra 1
एति प्र होता व्रतमस्य माययोर्ध्वां दधानः शुचिपेशसं धियम् । अभि स्रुचः क्रमते दक्षिणावृतो या अस्य धाम प्रथमं ह निंसते ॥
உள்ளார்ந்த ஹோதா தன் மாயா-சக்தியால் முன்னே செல்கிறான்; ஒளிமிகு, நன்கு வடிவுற்ற தியா (சிந்தனை) யை உயர்த்தி தாங்குகிறான். அவன் தக்ஷிணாவர்த்தமாக (வலப்புறமாகச் சுழன்று) ஹவியின் ஸ்ருசுகள் (அர்ப்பணக் கரண்டிகள்) நோக்கி அடியெடுத்து செல்கிறான்—தன் இருப்பின் முதற்காலத் தாமங்கள், தன் முதல் ஆசனங்கள் நோக்கி; அங்கே அவன் நிறுவப்படுகிறான்.
Mantra 2
अभीमृतस्य दोहना अनूषत योनौ देवस्य सदने परीवृताः । अपामुपस्थे विभृतो यदावसदध स्वधा अधयद्याभिरीयते ॥
அவனைச் சுற்றி ருதத்தின் ‘தோஹனங்கள்’ (பாலோட்டங்கள்) ஒலித்தன—தேவனின் ஸதனத்தில், யோனிக்குள், சுற்றிலும் மூடப்பட்டவையாக. அபாம் (நீர்கள்) எனும் நீரின் மடியில் தாங்கப்பட்டு அவன் வந்து தங்கியபோது, அவன் ஸ்வதா-வை ஓடச் செய்தான்—அந்த சக்திகளாலேயே அவன் தொடர்ந்து பயணிக்கிறான்.
Mantra 3
युयूषतः सवयसा तदिद्वपुः समानमर्थं वितरित्रता मिथः । आदीं भगो न हव्यः समस्मदा वोळ्हुर्न रश्मीन्त्समयंस्त सारथिः ॥
சமவயதுடைய இருவர் வடிவில் வேறுபட்டாலும் ஒரே அர்த்தம்—ஒரே நோக்கம்—தாங்குகின்றனர்; பரஸ்பர மாறிமாறி இயங்குகின்றனர். அப்போது பகன் போல—ஹவ்யத்தை ஏற்கும் அருள்தரும் தாதா போல—அவன் அவர்களை நம்மிடம் இழுத்து வருகிறான்; சாரதி போல கயிறுகளை (ரஷ்மிகள்) ஒன்றுசேர்த்து சக்திகளை ஒரே கட்டுப்பாட்டில் இணைக்கிறான்.
Mantra 4
यमीं द्वा सवयसा सपर्यतः समाने योना मिथुना समोकसा । दिवा न नक्तं पलितो युवाजनि पुरू चरन्नजरो मानुषा युगा ॥
அவரை இரண்டு சம வலிமைகள் சேவிக்கின்றன—ஒரே யோனியிலிருந்து ஒன்றாகப் பிறந்த, ஜோடியாக, ஒரே இல்லத்தில் வாழ்பவை. பகலும் இரவும் போல அவர் ஒரே நேரத்தில் பழமையானவரும் என்றும் இளமையானவரும்; பல பாதைகளில் நடமாடி, மனித யுகங்களிலும் அவர் அஜரன்.
Mantra 5
तमीं हिन्वन्ति धीतयो दश व्रिशो देवं मर्तास ऊतये हवामहे । धनोरधि प्रवत आ स ऋण्वत्यभिव्रजद्भिर्वयुना नवाधित ॥
பத்து ‘தீதி’கள் (உந்தும் ஞான-சக்திகள்) அவரை முன்னே செலுத்துகின்றன; உதவிக்காக மர்த்தியர்கள் அந்த தேவனை அழைக்கின்றனர். சரிவான ஓட்டத்தில், வில்லிலிருந்து போல, அவர் தன் வேகத்தை வெளிப்படுத்துகிறார்; புதிய விவேகங்களுடன், வெளியே விரைந்து வட்டத்தை உடைப்பவர்களுடன், அவர் இலக்கை அடைகிறார்.
Mantra 6
त्वं ह्यग्ने दिव्यस्य राजसि त्वं पार्थिवस्य पशुपा इव त्मना । एनी त एते बृहती अभिश्रिया हिरण्ययी वक्वरी बर्हिराशाते ॥
அக்னியே, தெய்வீக உலகின் ராஜஸில் நீயே ஆள்பவன்; பூமியிலும், உன் சொந்த இயல்பினால், நீ மந்தைகளை காக்கும் காவலன் போல இருக்கிறாய். இவ்விரண்டும்—பெரிதும் ஒளிமிக்கதும், பொன்னிறமும் நன்கு நெய்யப்பட்டதும்—உனக்காக யாகத்தின் புனித ஆசனம், ‘பர்ஹிஸ்’, ஆக அமர்கின்றன.
Mantra 7
अग्ने जुषस्व प्रति हर्य तद्वचो मन्द्र स्वधाव ऋतजात सुक्रतो । यो विश्वतः प्रत्यङ्ङसि दर्शतो रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयः ॥
அக்னியே, இந்த வாக்கை ஏற்று அதில் மகிழ்வாயாக; அதற்குத் திரும்பு—மந்திரன் (இனிமைமிகு), ஸ்வதாவான் (தன் சக்தியால் நிறைந்தவன்), ருத-ஜாதன், ஸுக்ரது (ஒளிமிகு சங்கல்பம் உடையவன்). எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் எங்களை நோக்கி முகம் கொண்ட, காணத்தக்கவும் ரண்வ (மகிழ்வூட்டும்) ஆன நீ—நம் பார்வைச் சந்திப்பில் பிதுமான् (போஷணமிக்க) இல்லம் போலத் தங்குமிடம் ஆவாய்.
It praises Agni as the Hotṛ (priest of the sacrifice) who moves first, receives offerings, and establishes the rite by raising a pure and luminous intention (dhī).
Because Agni is the same divine fire-principle present in every age: the form changes (new kindling, new rites), but the cosmic function of fire and priestly will remains timeless.
It can be recited while lighting or tending a sacred fire, or as a meditation before any disciplined action—offering one’s speech and intention into clarity, truth (ṛta), and right order.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.