Varaha Purana 201.22: Adhyaya 201, Shloka 22

The Battle between the Rākṣasas and Yama’s Attendant-Messengers

Devanagari script

एवं वाहनसंयुक्ता नानाप्रहरणोद्यताः ॥ समागताः महासत्त्वा अन्योन्यमभिकाङ्क्षिणः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 201.22

Transliteration

evaṃ vāhanasaṃyuktā nānā-praharaṇodyatāḥ || samāgatā mahāsattvā anyonyam abhikāṅkṣiṇaḥ ||

Translation

एवं वाहनसंयुक्ता नानाप्रहरणोद्यताः। समागताः महासत्त्वा अन्योन्यमभिकाङ्क्षिणः॥

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: सम्बन्ध/वाक्योपपद (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार-वाचक (manner adverb)

• वाहन-संयुक्ताः: joined with/possessing vehicles (mounts)
• वाहन-संयुक्ताः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वाहन + संयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle) used adjectivally; ‘वाहनेन संयुक्ताः’

• नाना: various
• नाना: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: नाना (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-स्वरूप विशेषण; indeclinable adjective meaning ‘various’

• प्रहरण-उद्यताः: ready with weapons
• प्रहरण-उद्यताः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रहरण + उद्यत (कृदन्त; √यम्/√यत्? (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (ready/raised) used adjectivally; ‘प्रहरणेषु उद्यताः/प्रहरणम् उद्यताः’

• समागताः: assembled
• समागताः: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+आ+गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृत्; finite sense ‘have assembled’

• महा-सत्त्वाः: great beings/warriors
• महा-सत्त्वाः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural

• अन्योन्यम्: each other, mutually
• अन्योन्यम्: सम्बन्ध/वाक्योपपद (Reciprocal adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्योन्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगवत् अव्यय; accusative-form used adverbially ‘mutually’

• अभिकाङ्क्षिणः: desiring (to face)
• अभिकाङ्क्षिणः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अभि+काङ्क्षिन् (कृदन्त; √काङ्क्ष् (धातु) + इन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इन्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त/कर्तरि (desiring)

Speaker

Narrator (default framework: Varāha–Pṛthivī dialogue context; verse itself is narrative)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Narrative
• War Description

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies the formulaic war-scene staging in Purāṇic literature—assembly, armament, and mutual challenge—useful for comparative studies with epics and other Purāṇas.

Which geographic location is identified?

No location is named.

What is the primary ethical instruction?

No explicit ethical instruction is provided; the verse is narrative, marking readiness and reciprocal hostility.