Home›Upanishads›Atma›Verse 19
←Previous Verse
Next Verse→

Atma Upanishad: Verse 19

दैवेन नीयते देहो यथा कालोपभुक्तिषु ।

लक्ष्यालक्ष्यगतिं त्यक्त्वा यस्तिष्ठेत्केवलात्मना॥

शिव एव स्वयं साक्षादयं ब्रह्मविदुत्तमः ।

जीवन्नेव सदा मुक्तः कृतार्थो ब्रह्मवित्तमः॥

दैवेन । नीयते । देहः । यथा । काल-उपभुक्तिषु ।

लक्ष्य-अलक्ष्य-गतिम् । त्यक्त्वा । यः । तिष्ठेत् । केवल-आत्मना ॥

शिवः । एव । स्वयम् । साक्षात् । अयम् । ब्रह्म-विद्-उत्तमः ।

जीवन् । एव । सदा । मुक्तः । कृत-अर्थः । ब्रह्म-वित्-तमः ॥

Recitation with translationAtma Upanishad 19

daivena nīyate deho yathā kālopabhuktiṣu |

lakṣyālakṣya-gatiṃ tyaktvā yas tiṣṭhet kevalātmanā ||

śiva eva svayaṃ sākṣād ayaṃ brahmaviduttamaḥ |

jīvanneva sadā muktaḥ kṛtārtho brahmavittamaḥ ||

दैवेन नीयते देहो यथा कालोपभुक्तिषु। लक्ष्यालक्ष्यगतिं त्यक्त्वा यः तिष्ठेत् केवलात्मना। स एव शिवः स्वयं साक्षाद्—अयं ब्रह्मविदुत्तमः। जीवन्नेव सदा मुक्तः, कृतार्थः ब्रह्मवित्तमः।

The body is led by destiny (daiva), as in experiences that are to be undergone in time. Having abandoned movement toward the ‘aimed-at’ and the ‘not-aimed-at’ (the seen and unseen goals), he who stands by the Self alone—he is indeed Śiva himself, directly; this is the highest knower of Brahman. Living (still), he is ever liberated, fulfilled; the supreme knower of Brahman.

दैवेनby fate/divine dispensation
दैवेन:
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः तृतीया एकवचनम्
नीयतेis led/carried
नीयते:
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम् (कर्मणि)
देहःthe body
देहः:
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
यथाas
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्
कालोपभुक्तिषुin enjoyments/experiences allotted by time
कालोपभुक्तिषु:
TypeNoun
Rootकाल-उपभुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः सप्तमी बहुवचनम्
लक्ष्यालक्ष्यगतिम्movement toward the aimed and the unaimed
लक्ष्यालक्ष्यगतिम्:
TypeNoun
Rootलक्ष्य-अलक्ष्य-गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः द्वितीया एकवचनम्
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तः अव्ययकृदन्तः
यःwho
यः:
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
तिष्ठेत्should abide/stand
तिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्
केवलात्मनाby/with the pure Self alone
केवलात्मना:
TypeNoun
Rootकेवल-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः तृतीया एकवचनम्
शिवःŚiva (the auspicious, the Supreme)
शिवः:
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्
स्वयम्himself/itself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम्
साक्षात्directly, immediately (aparokṣa)
साक्षात्:
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्ययम्
अयम्this (one)
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
ब्रह्मविदुत्तमःthe supreme knower of Brahman
ब्रह्मविदुत्तमः:
TypeNoun
Rootब्रह्मविद्-उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
जीवन्living
जीवन्:
TypeAdjective
Rootजीव् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्तः, पुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्ययम्
मुक्तःliberated
मुक्तः:
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः, पुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
कृतार्थःfulfilled (one who has accomplished the goal)
कृतार्थः:
TypeAdjective
Rootकृत-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
ब्रह्मवित्तमःthe best knower of Brahman
ब्रह्मवित्तमः:
TypeNoun
Rootब्रह्मविद्-तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः प्रथमा एकवचनम्
  • कालोपभुक्तिषु→काल-उपभुक्तिषु
  • लक्ष्यालक्ष्यगतिं→लक्ष्य-अलक्ष्य-गतिम्
  • यस्तिष्ठेत्केवलात्मना→यः तिष्ठेत् केवलात्मना
  • शिव एव→शिवः एव
  • साक्षादयं→साक्षात् अयम्
  • ब्रह्मविदुत्तमः→ब्रह्मविद्-उत्तमः
  • जीवन्नेव→जीवन् एव
Jīvanmukti; prārabdha (kālopabhukti); tyāga of saṅkalpa; kevalātma-niṣṭhā; identification of realized Self with Śiva/BrahmanMahavakya: Embodies Mahāvākya realization: ‘अहं ब्रह्मास्मि’—the realized one is ‘Śiva himself’ (non-different from Brahman).AtharvaChandas: Anuṣṭubh (śloka-style)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play