Rig Veda 9.96.18: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 18
Sukta 9.96
Devata: Soma Pavamāna (with Virāj as cosmic order/form)
Samhita Patha (Devanagari)
ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम् । तृतीयं धाम महिषः सिषासन्त्सोमो विराजमनु राजति ष्टुप् ॥
Transliteration
ṛ́ṣi-manā yá ṛṣi-kṛ́t sva-rṣā́ḥ sahásra-nīthaḥ padavī́ḥ kavīnā́m | tṛtī́yaṃ dhā́ma mahíṣaḥ sisāsánt sómo virā́jam ánu rājati stup ||
Translation
ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम्। तृतीयं धाम महिषः सिषासन् सोमो विराजमनु राजति ष्टुप्॥
Word by Word
ऋषि॑मनाhaving a seer’s mind, sage-minded
ऋषि॑मना:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootऋषि-मनस् (प्रातिपदिक) < मनस्
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाचकः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋषि॒कृत्सुamong the seer-makers / among the makers of seers
ऋषि॒कृत्सु:
अधिकारण (मध्ये/among)
TypeNoun/Adjective
Rootऋषि-कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ)
स्व॒र्षाःwinning heaven/light; heaven-conquering
स्व॒र्षाः:
विशेषणम् (यः/सोमः)
TypeAdjective
Rootस्वर्-सा/स्वर्ष (प्रातिपदिक; ‘स्वर्’ + ‘सा/षा’)
स॒हस्र॑णीथःof thousandfold guidance/leading
स॒हस्र॑णीथः:
विशेषणम् (यः/सोमः)
TypeAdjective
Rootसहस्र-नीथ (प्रातिपदिक)
पद॒वीःthe path, track, way
पद॒वीः:
कर्तृ-समानााधिकरण/विशेष्य (यः…पदवीः)
TypeNoun
Rootपदवी (प्रातिपदिक)
क॑वी॒नाम्of the poets/seers
क॑वी॒नाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
तृ॒तीयम्the third
तृ॒तीयम्:
कर्म (धाम)
TypeAdjective
Rootतृतीय (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
धाम॑abode, station, realm
धाम॑:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
महि॒षःthe mighty one; bull (Soma)
महि॒षः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
सिषा॑सन्त्they wish to rule/command
सिषा॑सन्त्:
क्रिया
TypeVerb
Root√शास् (desiderative stem सिषास-)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वि॒राज॑म्Virāj (radiant metre/splendour)
वि॒राज॑म्:
कर्म (अनु + acc.)
TypeNoun/Adjective
Rootविराज् (प्रातिपदिक)
अनु॑after, along, following
अनु॑:
उपपद-सम्बन्ध (following/along)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
राजतिshines, rules
राजति:
क्रिया
TypeVerb
Root√राज्
ष्टुप्(in) the Ṣṭubh metre
ष्टुप्:
कर्म/उपपद (metre-specification)
TypeNoun
Rootष्टुप् (छन्दस्-नाम; प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
