Rig Veda 8.54.2: Mandala 8, Sukta 54, Mantra 2
Sukta 8.54
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
नक्षन्त इन्द्रमवसे सुकृत्यया येषां सुतेषु मन्दसे । यथा संवर्ते अमदो यथा कृश एवास्मे इन्द्र मत्स्व ॥
Transliteration
nákṣanta índram ávase su-kṛtyáyā yéṣāṃ sutéṣu mándase | yáthā saṃvárté ámado yáthā kṛśá evā́smé indra matsva ||
Translation
नक्षन्त इन्द्रम् अवसे सुकृत्यया येषां सुतेषु मन्दसे। यथा संवर्ते अमदो यथा कृश एव अस्मे इन्द्र मत्स्व॥
Word by Word
नक्षन्तिthey attain / reach
नक्षन्ति:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Rootनश् (नक्ष्) / नक्ष्
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अवसेfor help / for aid
अवसे:
सम्प्रदान (उद्देश्य/हित)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) अथवा अवस्/अव (भाव)
सुकृत्ययाby good performance (good deed/rite)
सुकृत्यया:
करण
TypeNoun
Rootसु-कृत्य (प्रातिपदिक) < कृ (धातु) + क्त्य (भाव/कर्मणि)
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एषाम्of these / of them
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतेषुin the pressed (Soma) draughts
सुतेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक) < सु (धातु ‘to press’ सोमम्) + क्त
मन्दसेyou rejoice / are exhilarated
मन्दसे:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु) / मन्द (आनन्दे)
यथाas / just as
यथा:
सम्बन्ध (उपमान/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) < यद्-तथा-प्रकार
संवर्तेit turns/whirls together; it comes to a turning
संवर्ते:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Rootसम्-वृत् (धातु) ‘to turn/roll together, to whirl’
अमदःexhilaration / intoxication
अमदः:
कर्तृ (वाक्ये नामपदम्)
TypeNoun
Rootअमद (प्रातिपदिक) < मद् (धातु) ‘to be intoxicated/rejoice’
यथाas
यथा:
सम्बन्ध (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
कृशःlean / weak
कृशः:
कर्तृ/विशेषण (अमदः इत्यस्य/अथवा उपमानस्य)
TypeAdjective
Rootकृश (प्रातिपदिक)
एवindeed / just
एव:
सम्बन्ध (निश्चय/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
अस्मेfor us / among us
अस्मे:
सम्प्रदान/अधिकरण (प्रसङ्गानुसारम्: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मत्स्वrejoice! / be exhilarated!
मत्स्व:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Rootमद् (धातु) ‘to rejoice, be exhilarated’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
