Rig Veda 6.72.5: Mandala 6, Sukta 72, Mantra 5
Sukta 6.72
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Indra and Soma
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रासोमा युवमङ्ग तरुत्रमपत्यसाचं श्रुत्यं रराथे । युवं शुष्मं नर्यं चर्षणिभ्यः सं विव्यथुः पृतनाषाहमुग्रा ॥
Transliteration
indrā́somā yuvám aṅgá tarútram apatya-sā́caṃ śrútyaṃ rarāthe | yuváṃ śúṣmaṃ náryaṃ carṣaṇí-bhyaḥ sáṃ vivyathuḥ pṛtanā-sā́ham ugrā́ ||
Translation
इन्द्रासोमा युवमङ्ग तरुत्रम् अपत्यसाचं श्रुत्यं च बलं रराथे। युवं चर्षणिभ्यः शुष्मं नर्यं पृतनाषाहम् उग्रौ सं विव्यथुः॥
Word by Word
इन्द्रासोमाO Indra and Soma
इन्द्रासोमा:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र + सोम (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास) → इन्द्रासोम
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अङ्गindeed / pray
अङ्ग:
—
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (निपात)
तरुत्रम्the rescuing/protecting (aid)
तरुत्रम्:
कर्म (रराथे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootतरुत्र (प्रातिपदिक; ‘रक्षक/उद्धारक’)
अपत्यसाचम्winning offspring / granting progeny
अपत्यसाचम्:
कर्म (रराथे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअपत्यसाच (प्रातिपदिक; ‘सन्तान/अपत्य-प्राप्ति कराने वाला’)
श्रुत्यम्renowned / worthy of hearing
श्रुत्यम्:
कर्म (रराथे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootश्रुत्य (प्रातिपदिक; ‘श्रवणीय/प्रसिद्ध’)
रराथेyou two have bestowed / granted
रराथे:
क्रिया
TypeVerb
Root√रा (रा/राति ‘देना, प्रदान करना’; परस्मैपद)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुष्मम्might / vigor
शुष्मम्:
कर्म (वि-व्यथुः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
नर्यम्manly / heroic
नर्यम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘नर-सम्बन्धी/वीर्ययुक्त’)
चर्षणिभ्यःto the peoples / tribes
चर्षणिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक; ‘जन/मनुष्य-समूह’)
सम्together / completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
विव्यथुःyou two have set in motion / have stirred
विव्यथुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√व्यथ् (कम्पने/उद्वेगे) + वि- (उपसर्ग)
पृतनाषाहम्battle-conquering
पृतनाषाहम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootपृतना + साह (प्रातिपदिक; तत्पुरुष ‘युद्ध-जय’)
उग्राfierce / mighty
उग्रा:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
