Rig Veda 6.45.19: Mandala 6, Sukta 45, Mantra 19
Sukta 6.45
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
प्रत्नं रयीणां युजं सखायं कीरिचोदनम् । ब्रह्मवाहस्तमं हुवे ॥
Transliteration
pratnáṃ rayīṇā́ṃ yújaṃ sakhā́yaṃ kīrí-códanam | bráhma-vāhastamaṃ huve ||
Translation
रयी॒णां प्र॒त्नं युजं॒ सखा॑यं कीरि॒चोद॑नम्; ब्रह्म॑वाहस्तमम् इन्द्रं हुवे।
Word by Word
प्रत्नम्ancient, primeval
प्रत्नम्:
कर्म (विशेषणरूपेण ‘सखायम्’ इति कर्मपदं विशेषयति)
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
रयीणाम्of riches, of wealth
रयीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः: ‘of riches’)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
युजम्yoker, harnesser; ally
युजम्:
कर्म (हुवे इत्यस्य कर्म; ‘सखायम्’ इत्यस्य सहाप्पोजिशन)
TypeNoun (agent-noun used appositionally)
Rootयुज् (प्रातिपदिक; ‘युज्’ = योक्ता/सहचरः)
सखायम्friend
सखायम्:
कर्म (हुवे—‘I invoke’ whom)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
कीरिचोदनम्impeller of praise (stirrer of song)
कीरिचोदनम्:
कर्म (विशेषणरूपेण ‘सखायम्/युजम्’ इति कर्मपदं विशेषयति)
TypeAdjective (compound epithet)
Rootकीरि-चोदन (समास; कीरि ‘स्तुति/कीर्ति’ + चोदन ‘प्रेरण’ < √चुद्)
ब्रह्मवाहस्तमम्best bearer of sacred speech (most hymn-bearing)
ब्रह्मवाहस्तमम्:
कर्म (विशेषणरूपेण ‘सखायम्’ इति कर्मपदं विशेषयति)
TypeAdjective (superlative compound epithet)
Rootब्रह्म-वाहस्-तम (समास; ब्रह्म ‘प्रार्थना/स्तोत्र’ + वाहस् ‘वाहक’ < √वह् + तम (तमप्-प्रत्ययः))
हुवेI invoke, I call
हुवे:
क्रिया (कर्तृ—अहं; कर्म—पूर्वोक्तं देवतापदम्)
TypeVerb
Root√हू (ह्वे) ‘आह्वाने’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.