HomeRig VedaMandala 5Sukta 15Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 5.15.4: Mandala 5, Sukta 15, Mantra 4

Sukta 5.15

Devata: Agni

मातेव यद्भरसे पप्रथानो जनंजनं धायसे चक्षसे च । वयोवयो जरसे यद्दधानः परि त्मना विषुरूपो जिगासि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.15.4

mātéva yád bharase paprathānáḥ jánaṃ-janaṃ dhā́yase cákṣase ca | váyo-vayo járase yád dádhānaḥ pári tmánā víṣu-rūpo jigāsi ||

मातेव यद्भरसे पप्रथानो जनं जनं धायसे चक्षसे च। वयोवयो जरसे यद्दधानः परि त्मना विषुरूपो जिगासि॥

मातेवlike a mother
मातेव:
Kartā (उपमान-कर्तृभावे) / विशेषण-उपमानम्
TypeNoun + Indeclinable
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
यत्when/that (in that)
यत्:
Adhikaraṇa (हेतु/सम्बन्ध-निर्देशः) / सम्बन्धक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भरसेyou bear / you carry
भरसे:
(क्रिया) — कर्ता: त्वम् (अग्ने)
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
पप्रथानःhaving spread/expanded
पप्रथानः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तुः—अग्नेः)
TypeVerb (Participle)
Root√प्रथ् (विस्तारे) / प्रथ (धातु)
जनम्people / a folk
जनम्:
Karma
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
जनम्each people
जनम्:
Karma (वितरणार्थे)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
धायसेyou sustain / you support
धायसे:
(क्रिया) — कर्ता: त्वम्
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने) / (वेद. ‘धाय’ = पोषण/स्थापन)
चक्षसेyou see / you look upon
चक्षसे:
(क्रिया) — कर्ता: त्वम्
TypeVerb
Root√चक्ष् (दर्शने)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वयःvigor / strength
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
वयःvigor (each kind)
वयः:
Karma (वितरणार्थे)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
जरसेfor old age / for lasting endurance
जरसे:
Sampradāna (प्रयोजन/लाभार्थे)
TypeNoun
Rootजरस् (प्रातिपदिक)
यत्that which / when
यत्:
Adhikaraṇa/सम्बन्धक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
दधानःplacing / bestowing
दधानः:
Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
TypeVerb (Participle)
Root√धा (धारणे)
परिaround
परि:
Adhikaraṇa (परिसर-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
त्मनाby yourself / with your own self
त्मना:
Karaṇa (स्वयमेव/आत्मना)
TypeNoun
Rootत्मन् (प्रातिपदिक; ‘स्व’/आत्मन्-भावः)
विषुरूपःof varied forms
विषुरूपः:
Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविषु (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘विभिन्न’) + रूप (प्रातिपदिक)
जिगासिyou desire to go / you seek to approach
जिगासि:
(क्रिया) — कर्ता: त्वम्
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थे) with desiderative stem √गम् → जिगास-

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App