Rig Veda 2.2.3: Mandala 2, Sukta 2, Mantra 3
Sukta 2.2
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्पृथिव्योररतिं न्येरिरे । रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं न क्षितिषु प्रशंस्यम् ॥
Transliteration
táṃ devā́ budhné rájasaḥ su-dáṃsasaṃ divás-pṛthivyór aratíṃ ní erire | rátham iva védyaṃ śukrá-śociṣam agníṃ mitráṃ ná kṣitíṣu pra-śáṃsyam ||
Translation
तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्पृथिव्योररतिं न्येरिरे। रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं न क्षितिषु प्रशंस्यम्॥
Word by Word
तम्him/that one
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
बुध्नेin the depth/bottom
बुध्ने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबुध्न (प्रातिपदिक)
रजसःof the space/realm (rajas)
रजसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
सुदंससम्very wondrous/strongly marvellous
सुदंससम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-दंसस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/कर्मधारयः)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
पृथिव्योःof heaven-and-earth (lit. of the two earths/earth-pair)
पृथिव्योः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अरतिम्the charioteer/driver (steersman)
अरतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअरति (प्रातिपदिक)
निdown, into; (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
एरिरेthey set in motion/they impelled
एरिरे:
—
TypeVerb
Rootईर् (धातु; Vedic: ईरिरे)
रथम्a chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
वेद्यम्to be recognized/known; worthy of notice
वेद्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवेद्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विद्/√वेद् ‘to know’ → ‘to be known/recognized’)
शुक्रशोचिषम्with bright/flashing flame
शुक्रशोचिषम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशुक्र-शोचिस् (प्रातिपदिक; कर्मधारयः)
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मित्रम्Mitra (as a friend/ally)
मित्रम्:
कर्म (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
क्षितिषुamong the settlements/dwellings
क्षितिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक)
प्रशंस्यम्praiseworthy
प्रशंस्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्र-शंस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शंस् ‘to praise’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.