Rig Veda 2.14.9: Mandala 2, Sukta 14, Mantra 9
Sukta 2.14
Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवः कर्तना श्रुष्टिमस्मै वने निपूतं वन उन्नयध्वम् । जुषाणो हस्त्यमभि वावशे व इन्द्राय सोमं मदिरं जुहोत ॥
Transliteration
ádhvaryavaḥ kártanā śruṣṭím asmai váne ní-pūtaṃ váne ún nayadhvam | juṣāṇó hastyám abhí vāvaśe vaḥ índrāya sómaṃ madiráṃ juhota ||
Translation
हे अध्वर्यवः, अस्मै कर्तनाऽऽ श्रुष्टिम्; वने निपूतं सोमं वन उन्नयध्वम्। जुषाणः हस्त्यम् अभि वावशे वः; इन्द्राय मदिरेण सोमेन जुहोत।
Word by Word
अध्वर्यवःO adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक)
कर्तनाwith/by (ritual) action; by performance
कर्तना:
करण
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तन- (कृदन्त/नाम)
श्रुष्टिम्obedience; attentive service
श्रुष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रुष्टि- (प्रातिपदिक; √श्रु/श्रुष् ‘to heed, obey’ से)
अस्मैto him (i.e., Indra)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनेin the wood; in the forest
वने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
निपूतम्well-purified
निपूतम्:
कर्म
TypeAdjective/Participle
Rootनि-√पू (धातु) → निपूत- (कृदन्त, भूतकृदन्त)
वनःof the wood (wooden vessel/pressing-place)
वनः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
उन्नयध्वम्lift up; raise; bring up
उन्नयध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-√नी (धातु)
जुषाणःenjoying; accepting gladly
जुषाणः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√जुष् (धातु) → जुषाण- (कृदन्त, वर्तमान कृदन्त)
हस्त्यम्mighty/elephant-like (strong)
हस्त्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootहस्त्य- (प्रातिपदिक; ‘हाथी/हस्ति-सम्बद्ध’)
अभिtowards; upon
अभि:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वावशेhe longs/cries out (for)
वावशे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वश्/√वाश् (धातु; वेदिक ‘to desire/long for, cry out for’) → वावशे
वःof you / to you (priests)
वः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma (juice)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
मदिरम्intoxicating; exhilarating
मदिरम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमदिर- (प्रातिपदिक)
जुहोतoffer; pour as oblation
जुहोत:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√हु (धातु)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
