Rig Veda 10.91.9: Mandala 10, Sukta 91, Mantra 9
Sukta 10.91
Rishi: Aruṇa Vaitahavya (aruṇavaitahavya)
Devata: Agni
Chandas: Nicṛj Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
त्वामिदत्र वृणते त्वायवो होतारमग्ने विदथेषु वेधसः । यद्देवयन्तो दधति प्रयांसि ते हविष्मन्तो मनवो वृक्तबर्हिषः ॥
Transliteration
tvā́m íd átra vṛṇate tvā́yavo hótāram agne vidáth eṣu vedhásaḥ | yád deva-yánto dádhati práyāṃsi te havíṣmanto mánavo vṛktá-barhiṣaḥ ||
Translation
त्वाम् इह वृणते त्वायवोऽग्ने विदथेषु होतारं वेधसः। यदा देवयन्तो हवीष्मन्तो मनवो वृक्तबर्हिषः ते प्रयांसि ते दधति।
Word by Word
त्वाम्you (as object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
अत्रhere
अत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
वृणतेthey choose
वृणते:
—
TypeVerb
Root√वृ (वृणुते) ‘चुनना/वरण करना’
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यवःthe Yavas (a people/clan)
यवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक) ‘यव/जौ; यव-जनाः’
होतारम्the Hotṛ-priest
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) ‘होता’
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विदथेषुin the assemblies/rites
विदथेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक) ‘सभा/यज्ञ-समागम’
वेधसःthe wise/skillful ones
वेधसः:
कर्ता
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक) ‘विधाता/ज्ञानी/कुशल’
यत्when/that which
यत्:
—
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-प्रातिपदिक)
देवयन्तःseeking the gods, god-desiring
देवयन्तः:
कर्ता
TypeAdjective/Participle
Rootदेवयन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √यम्/यत् ‘इच्छा/प्रयत्न’ + देव)
दधतिthey place, they offer
दधति:
—
TypeVerb
Root√धा ‘धारण/स्थापन’
प्रयांसिofferings, gifts
प्रयांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रयांस् (प्रातिपदिक) ‘भेंट/दान/अर्पण’
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हविष्मन्तःpossessing oblations
हविष्मन्तः:
कर्ता
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त् (प्रातिपदिक) ‘हविस्-युक्त’
मनवःthe Manus (men/descendants of Manu)
मनवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
वृक्तबर्हिषःhaving the strewn/cut sacrificial grass
वृक्तबर्हिषः:
कर्ता
TypeAdjective (compound)
Rootवृक्त-बर्हिस् (समास; वृक्त ‘कटा/छिन्न’ < √वृज्/√वृक् ‘काटना’ + बर्हिस् ‘कुश-आसन/यज्ञ-स्तरण’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.