Rig Veda 10.82.6 — Mandala 10, Sukta 82, Mantra 6
Sukta 10.82
Rishi: Viśvakarman (traditionally)
Devata: The One on the navel of the Unborn (transcendent foundation; Viśvakarman as expression)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
तमिद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे । अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुः ॥
Transliteration
tám íd gárbhaṃ prathamáṃ dadhra ā́po yátra devā́ḥ samágacchanta víśve | ajásya nā́bhāv ádhy ékam árpitaṃ yásmin víśvāni bhúvanāni tasthúḥ ||
Translation
तमिद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे । अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुः ॥
Word by Word
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed/just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
गर्भम्embryo/womb; germ
गर्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
प्रथमम्first/primeval
प्रथमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
दध्रेheld/placed
दध्रे:
—
TypeVerb
Root√धृ (धारणे)
आपःthe Waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआप्/अप् (प्रातिपदिक; जल)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-सम्बन्ध)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सम्together
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अगच्छन्तcame/went (assembled)
अगच्छन्त:
—
TypeVerb
Root√गम् (गतौ) + सम्
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अजस्यof the Unborn
अजस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
नाभौin the navel (hub)
नाभौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
अधिupon/in
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
एकम्one (single)
एकम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
अर्पितम्set/placed; fixed
अर्पितम्:
—
TypeParticiple
Root√ऋ/अर्प् (अर्पणे) → अर्पित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall
विश्वानि:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds/creatures; beings
भुवनानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू)
तस्थुःstood; were established
तस्थुः:
—
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति; स्थाने)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.