Rig Veda 10.82.3: Mandala 10, Sukta 82, Mantra 3
Sukta 10.82
Rishi: Viśvakarman (traditionally)
Devata: Viśvakarman / the One as name-giver of the gods
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा । यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या ॥
Transliteration
yó naḥ pitā́ janitā́ yó vidhātā́ dhā́māni veda bhúvanāni víśvā | yó devā́nāṃ nāmadhā́ éka evá táṃ sampraśnáṃ bhúvanā yanty anyā́ ||
Translation
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा। यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या॥
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः) / विशेष्य-संबन्धः
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive: ‘our’)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
पिताfather
पिता:
कर्तृ-सम्बन्धे नाम (predicate nominative)
TypeNoun
Rootपितृ-
जनिताbegetter, progenitor
जनिता:
कर्तृ-सम्बन्धे नाम (predicate nominative)
TypeNoun (agent) / Epithet
Rootजनितृ- (√जन् ‘to beget’ से) / जनिता (नृ-प्रत्ययान्त)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विधाताordainer, disposer
विधाता:
कर्तृ-सम्बन्धे नाम (predicate nominative)
TypeNoun (agent) / Epithet
Rootवि-√धा ‘to arrange, ordain’ → विधातृ-
धामानिabodes, seats; ordinances (established places)
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन्-
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् ‘to know’
भुवनानिworlds, beings, realms
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन- (√भू ‘to be’ से)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व-
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव-
नामधाname-giving; the naming (designation)
नामधा:
कर्म
TypeNoun (abstract/collective) / technical term
Rootनामन्- + धा (धारणा/स्थापनार्थ) → नामधा (नामधेय/नामधारक-भावः)
एकःone
एकः:
कर्तृ-सम्बन्धे विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक-
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध/निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम)
सम्प्रश्नम्as an inquiry; (as) a question
सम्प्रश्नम्:
कर्म / प्रयोजन-भावः
TypeNoun
Rootसम्-प्र-√श्न्/√प्रच्छ् ‘to ask’ → सम्प्रश्न-
भुवनाthe worlds
भुवना:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभुवन-
यन्तिgo, approach
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√या ‘to go’
अन्याother, different (ones)
अन्या:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्य-
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.