Rig Veda 10.82.3 — Mandala 10, Sukta 82, Mantra 3
Sukta 10.82
Rishi: Viśvakarman (traditionally)
Devata: Viśvakarman / the One as name-giver of the gods
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा । यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या ॥
Transliteration
yó naḥ pitā́ janitā́ yó vidhātā́ dhā́māni veda bhúvanāni víśvā | yó devā́nāṃ nāmadhā́ éka evá táṃ sampraśnáṃ bhúvanā yanty anyā́ ||
Translation
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा। यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या॥
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः) / विशेष्य-संबन्धः
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive: ‘our’)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
पिताfather
पिता:
कर्तृ-सम्बन्धे नाम (predicate nominative)
TypeNoun
Rootपितृ-
जनिताbegetter, progenitor
जनिता:
कर्तृ-सम्बन्धे नाम (predicate nominative)
TypeNoun (agent) / Epithet
Rootजनितृ- (√जन् ‘to beget’ से) / जनिता (नृ-प्रत्ययान्त)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विधाताordainer, disposer
विधाता:
कर्तृ-सम्बन्धे नाम (predicate nominative)
TypeNoun (agent) / Epithet
Rootवि-√धा ‘to arrange, ordain’ → विधातृ-
धामानिabodes, seats; ordinances (established places)
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन्-
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् ‘to know’
भुवनानिworlds, beings, realms
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन- (√भू ‘to be’ से)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व-
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव-
नामधाname-giving; the naming (designation)
नामधा:
कर्म
TypeNoun (abstract/collective) / technical term
Rootनामन्- + धा (धारणा/स्थापनार्थ) → नामधा (नामधेय/नामधारक-भावः)
एकःone
एकः:
कर्तृ-सम्बन्धे विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक-
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध/निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम)
सम्प्रश्नम्as an inquiry; (as) a question
सम्प्रश्नम्:
कर्म / प्रयोजन-भावः
TypeNoun
Rootसम्-प्र-√श्न्/√प्रच्छ् ‘to ask’ → सम्प्रश्न-
भुवनाthe worlds
भुवना:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभुवन-
यन्तिgo, approach
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√या ‘to go’
अन्याother, different (ones)
अन्या:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्य-
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.