Rig Veda 10.180.3: Mandala 10, Sukta 180, Mantra 3
Sukta 10.180
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्र क्षत्रमभि वाममोजोऽजायथा वृषभ चर्षणीनाम् । अपानुदो जनममित्रयन्तमुरुं देवेभ्यो अकृणोरु लोकम् ॥
Transliteration
índra kṣatrám abhí vāmám ójo ’jāyathā vṛṣabha carṣaṇī́nām | apā́nudo jánam amitra-yántam urúṃ devébhyo akṛṇor u lokám ||
Translation
इन्द्र, क्षत्रमभि वाममोजोऽजायथाः, वृषभ चर्षणीनाम्। अपानुदो जनममित्रयन्तम्; उरुं देवेभ्यो अकृणोरु लोकम्।
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
क्षत्रम्sovereign power, dominion
क्षत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वामम्desirable, excellent (thing)
वामम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootवाम (प्रातिपदिक)
ओजःstrength, vigor
ओजः:
कर्ता
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
अजायथाःyou were born / came into being
अजायथाः:
—
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
वृषभO Bull (mighty one)
वृषभ:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
चर्षणीनाम्of the peoples / of the tribes
चर्षणीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक)
अपानुदःthe repeller, the one who drives away
अपानुदः:
कर्ता
TypeAdjective/Agent noun
Rootअप + नुद् (धातु) → अपानुद् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
जनम्the people, folk
जनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अमित्रयन्तम्acting as an enemy, hostile
अमित्रयन्तम्:
विशेषण (जनम्) / कर्म
TypeParticiple (present)
Rootअमित्रय (नामधातु/धातु-प्रातिपदिक) < अमित्र (प्रातिपदिक)
उरुम्wide, broad
उरुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःfor the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अकृणोःyou made, you fashioned
अकृणोः:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
उindeed, and
उ:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootउ (निपात)
लोकम्world, realm, space
लोकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.