Rig Veda 1.182.3: Mandala 1, Sukta 182, Mantra 3
Sukta 1.182
Rishi: Agastya Māna (traditional; confirm via Anukramaṇī)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
किमत्र दस्रा कृणुथः किमासाथे जनो यः कश्चिदहविर्महीयते । अति क्रमिष्टं जुरतं पणेरसुं ज्योतिर्विप्राय कृणुतं वचस्यवे ॥
Transliteration
kim atra dasrā kṛṇuthaḥ kim āsāthe jano yaḥ kaś cid ahavir mahīyate | ati kramiṣṭaṃ jurataṃ paṇer asum jyotir viprāya kṛṇutaṃ vacasyave ||
Translation
किमत्र दस्रा कृणुथः किमासाथे जनो यः कश्चिदहविर्महीयते। अतिक्रमिष्टं जुरतं पणेरसुं ज्योतिर्विप्राय कृणुतं वचस्यवे॥
Word by Word
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
दस्राO wondrous ones (Aśvins)
दस्रा:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक; अश्विनौ-विशेषण)
कृणुथःyou two do/make
कृणुथः:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आसाथेyou two sit/attain (come to)
आसाथे:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootआ + अस् (आसने/प्राप्तौ; ‘to sit/attain’)
जनःthe man/people
जनः:
Kartā
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (संबन्ध-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कश्चित्anyone, someone
कश्चित्:
Kartā
TypePronoun
Rootक (प्रश्न/अनिश्चित-सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
अहविःwithout oblation, oblation-less
अहविः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअ-हविस् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
महीयतेis honoured / becomes great
महीयते:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootमह् (पूजायाम्/वर्धने) → महीयते
अतिover, beyond
अति:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
क्रमिष्टम्having stepped over / overstepped
क्रमिष्टम्:
Karma
TypeParticiple
Rootक्रम् (गत्यर्थे) → क्रमिष्ट (कृदन्त)
जुरतम्wasting away, decaying
जुरतम्:
Karma
TypeParticiple
Rootजुर्/जॄ (क्षये/जीर्णे; ‘to wear away, weaken’) → जुरत् (कृदन्त)
पणेःof the Paṇi (miser/demon)
पणेः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
असुम्life, vital breath
असुम्:
Karma
TypeNoun
Rootअसु (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Karma
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
विप्रायfor the inspired sage
विप्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
कृणुतम्make! do! (you two)
कृणुतम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
वचस्यवेfor the praiser / for one devoted to praise
वचस्यवे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootवचस्यु (प्रातिपदिक; ‘praise-seeking/one who praises’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.