
Sukta 1.179
Agastya (with Lopāmudrā in the dialogue tradition)
Dialogue hymn (Agastya–Lopāmudrā); no single devatā, with Soma/inner desire and marital/creative power in focus
Trishtubh (probable; confirm by scan)
अयं संक्षिप्तः संवादसूक्तः अगस्त्यस्य दीर्घतपसः श्रमं लोपामुद्रायाश्च दाम्पत्यसंयोगं कामं च प्रजननपरिपूर्तिं प्रति आह्वानं च मध्ये उत्पन्नं तानावं निरूपयति। अत्र कामः केवलं भोगरूपः न, किन्तु यथाविधि विमुक्तः सन् सन्ततिं बलं च ऋषेः आशीर्वादानां प्रभावं च उपकरोति इति दर्श्यते। अन्ते अगस्त्यः तपसः शक्तिं प्रजननरूपे परिणम्य देवान् प्रति ‘सत्याः आशिषः’ इति यथार्थवरदानि समर्पयति।
Mantra 1
पूर्वीरहं शरदः शश्रमाणा दोषा वस्तोरुषसो जरयन्तीः । मिनाति श्रियं जरिमा तनूनामप्यू नु पत्नीर्वृषणो जगम्युः ॥
पूर्वीः अहं शरदः शश्रमाṇa, दोषा वस्तोः उषसः जरयन्तीः। मिनाति श्रियं जरिमा तनूनाम्; अपि उ नु पत्नीः वृषणो जगम्युः।
Mantra 2
ये चिद्धि पूर्व ऋतसाप आसन्त्साकं देवेभिरवदन्नृतानि । ते चिदवासुर्नह्यन्तमापुः समू नु पत्नीर्वृषभिर्जगम्युः ॥
ये चिद्धि पूर्वे ऋतसाप आसन्, साकं देवेभिर् अवदन् ऋतानि। ते चिद् अवासुर् न हि अन्तम आपुः; समू नु पत्नीः वृषभिर् जगम्युः।
Mantra 3
न मृषा श्रान्तं यदवन्ति देवा विश्वा इत्स्पृधो अभ्यश्नवाव । जयावेदत्र शतनीथमाजिं यत्सम्यञ्चा मिथुनावभ्यजाव ॥
न मृषा श्रान्तो भवति यदा देवा अवन्ति; तदा वयं द्वावपि विश्वाः स्पृधोऽभ्यश्नवाव। अत्र शतनीथमाजिं जेष्याव, यदा सम्यञ्चा मिथुनावभ्यजाव।
Mantra 4
नदस्य मा रुधतः काम आगन्नित आजातो अमुतः कुतश्चित् । लोपामुद्रा वृषणं नी रिणाति धीरमधीरा धयति श्वसन्तम् ॥
नदस्य मा रुधतः काम आगन्नित आजातोऽमुतः कुतश्चित्। लोपामुद्रा वृषणं नी रिणाति; धीरमधीरा धयति श्वसन्तम्।
Mantra 5
इमं नु सोममन्तितो हृत्सु पीतमुप ब्रुवे । यत्सीमागश्चकृमा तत्सु मृळतु पुलुकामो हि मर्त्यः ॥
इमं नु सोममन्तितो हृत्सु पीतमुप ब्रुवे। यत्सीमागश्चकृमा तत्सु मृळतु; पुलुकामो हि मर्त्यः।
Mantra 6
अगस्त्यः खनमानः खनित्रैः प्रजामपत्यं बलमिच्छमानः । उभौ वर्णावृषिरुग्रः पुपोष सत्या देवेष्वाशिषो जगाम ॥
अगस्त्यः खनित्रैः खनन् प्रजामपत्यं बलमिच्छमानः। उभौ वर्णावृषिरुग्रः पुपोष; सत्याः देवेष्वाशिषो जगाम॥
It is a short dialogue hymn where Agastya’s long austerity meets Lopāmudrā’s call for marital union. The hymn treats desire (kāma) as a force that can lead to progeny, strength, and truthful blessing when rightly directed.
There is no single praised devatā in the usual sense. The operative sacred powers are kāma (desire), the creative force of the couple (dampatī-śakti), and the resulting benediction that reaches the gods.
It can be recited as a prayer for marital harmony, fertility/continuity, and balanced living—where spiritual discipline and embodied life support each other. It is especially fitting in a simple household fire offering with ghee and sincere intention.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.