ब्रह्म in the Rig Veda

दीर्घतमा मामतेयो जुजुर्वान्दशमे युगे। अपामर्थं यतीनां ब्रह्मा भवति सारथिः॥

यत् ते सादे च गमने च, शूकृतस्य महसा वेगे, पार्ष्ण्या वा कशया वा तुतोद—तान् सर्वान् प्रहारान् अहम् अध्वरेषु स्रुचेव हविषः इव, ब्रह्मणा ते पवित्रीकृत्य समर्पयामि।

अयमेव स शक्तिः येन गौः (चेतनायाः प्रभा-रश्मिः) अभिवृता सती मायुं ध्वनिं मिमाति, ध्वसनावधि-द्वय-शिलासु श्रिता। सा च विद्युदिव प्रबोध-दीप्तिः सती, चित्तिभिः प्रबोधनैः मर्त्यं निहितं चकार, यदावृतं तं प्रति प्रहृत्य विव्रिं मौहत्।

अनच्छये ध्रुवे आधारे तुर्गातु जीवमेजत् मध्य आ पस्त्यानां दृढं निहितम्। जीवः स्वधाभिः मृतस्य मध्ये चरति; अमर्त्यो मर्त्येन सहैकयोनिः संयुज्यते।

इयं वेदिः पृथिव्याः परोऽन्तः; अयं यज्ञो भुवनस्य नाभिः। अयं सोमो वृष्णोऽश्वस्य रेतः; अयं ब्रह्म वाचः परमं व्योम।

ऋचो अक्षरे परमे व्योमन् यस्मिन् देवा अधि विश्वे निषेदुः । यस्तन्न वेद किमृचा करिष्यति य इत्तद्विदुस्त इमे समासते ॥

अप्रतिहतो जयति सं धनानि प्रतिजन्यान्युत या सजन्या। अवस्यवे यो वरिवः कृणोति ब्रह्मणे राजा तमवन्ति देवाः॥

सोमिनो ब्राह्मणाः वाचम् अक्रत; परिवत्सरीणं ब्रह्म कृण्वन्तः—संवत्सरपरिवर्तनसम्बद्धम्। अध्वर्यवो घर्मिणः, सिष्विदानाः, ये पूर्वं गुह्याः आसन्, तेऽधुना आविर्भवन्ति; प्रेरणर्तौ आगते गुह्याः शक्तयः प्रकाशं यान्ति।

आ दक्षिणा सृज्यते शुष्म्यासदं वेति द्रुहो रक्षसः पाति जागृविः । हरिरोपशं कृणुते नभस्पय उपस्तिरे चम्वोर्ब्रह्म निर्णिजे ॥ दक्षिणा सृज्यते—सा शुष्म्या सती आसदं वेति; जागृविः सती द्रुहः रक्षसश्च पाति। हरिः सोमः नभस्पयम् उपशं (दीप्तम्…

प्र कृष्टिहेव शूष एति रोरुवदसुर्यं वर्णं नि रिणीते अस्य तम् । जहाति वव्रिं पितुरेति निष्कृतमुपप्रुतं कृणुते निर्णिजं तना ॥ स कृष्टिहा इव शूषेण प्र एति; रोरुवन् अस्य तमः—असुर्यं वर्णम्—नि रिणीते। स वव्रिं जहाति, पितुः निष्कृतं गृहं प्रति…

अद्रिभिः सुतः पवते गभस्त्योः; वृषायते, नभसा वेपते मती। स मोदते, नसते साधते गिरा; नेनिक्तेऽप्सु यजते परिमणि॥

परि द्युक्षं सहसः पर्वतावृधं मध्वः सिञ्चन्ति हर्म्यस्य सक्षणिम्। आ यस्मिन् गावः सुहुताद ऊधनि मूर्धञ्छ्रीणन्त्यग्रियं वरीमभिः॥

समी रथं न भुरिजोरहेषत दश स्वसारो अदितेरुपस्थ आ। जिगादुप ज्रयति गोरपीच्यं पदं यदस्य मतुथा अजीजनन्॥

श्येन इव स्वां योनिं सदनं धिया कृतं हिरण्यमयमासदं देव एषति। ए एनं बर्हिषि प्रियया गिरा प्रेरयन्ति; अश्व इव शीघ्रः स देवाँ अभ्येति यज्ञियः॥

परा व्यक्तोऽरुषो दिवः कविर्वृषा त्रिपृष्ठोऽनविष्ट गा अभि। सहस्रणीति॒र्यतिः परायती; रेभो न पूर्वीरुषसो वि राजति॥

त्वेषं रूपं कृणुते वर्णो अस्य; स यत्राशयत् समृता सेधति स्रिधः। अप्सु याति स्वधया दैव्यं जनं; सं सुष्टुती नसते सं गोअग्रया॥

उक्षेव यूथा परियन् अरावीत्; अधि त्विषीरधित सूर्यस्य। दिव्यः सुपर्णोऽव चक्षत क्षां; सोमः परि क्रतुना पश्यते जाः॥

स एव दानाय अदभ्याय चाभिमुखो वन्वन् च्यवानः सूदैः समृद्धैर्हविर्भिर्वेदिममिमीत। तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः स एवैतस्मादुत्याः क्षोदं रेत इव सिञ्चति, तमसि कर्मणो नवजन्म प्रतिष्ठापयितुम्।

येषु हवनेषु मन इव तिग्मं बलं धावति, तेषु विप्राः शच्या प्रभाव्या वनुथो द्रवन्तः। यः शर्याभिः स्वकिरणैस्तुविनृम्णोऽस्य दिशं गभस्तौ समाश्रीणीते, स हव्यस्य ऋजुं पन्थानं प्रतिष्ठापयति।

हृदा तष्टेषु मनसो जवेषु यदा ब्राह्मणाः सखायः संयजन्ते, तदा अत्र त्वां वेद्याभिः परिज्ञाताः जहुः; ब्रह्मवाहकाः (ब्रह्मणो धारकाः) त्वयि स्वच्छन्दं विचरन्ति।