Sukta 136
Rishi: Uncertain/late compilation layer (AV 20 is largely Rigvedic/khila-associated; specific ṛṣi attribution not stable here)
Devata: Vanaspati/ritual agency; also the personified Mahānagnī as operative figure
Chandas: Mixed/late; approximates Anuṣṭubh-like cadence but not securely determinable from the transmitted text alone
अयं परवर्ती अथर्ववैदिकः सूक्तः गार्ह्यं पौष्टिक-रक्षात्मकं कर्म निरूपयति। अत्र विघ्नः “स्थानेषु निहितः” इव मन्यते; तं पङ्क्तिं भित्त्वा पलायितुं बाध्यते। वनस्पतेः (याज्ञिक-औषध-तेजसः) साहाय्येन, सक्तु-ओदनादि धान्य-हविभिः, तैलाभ्यङ्गेन च, तीव्र-शक्तयः शम्यन्ते, देशगत-क्षत-पीडा प्रशाम्यति, तथा गृहकर्मणि शुद्धिः सिद्धिश्च सुसम्पद्यते।
Mantras
Mantra 1
खिलानि । यद॑स्या अंहु॒भेद्याः॑ कृ॒धु स्थू॒लमु॒पात॑सत्। मु॒ष्काविद॑स्या एज॒तो गो॑श॒फे श॑कु॒लावि॑व
खिलानि। यदस्या अंहुभेद्याः कृधु, स्थूलम् उपातसत्; एजतोऽस्या मुष्काविद् गोशफे शकुलाविव।
Mantra 2
यदा॑ स्थू॒लेन॒ पस॑साणौ मु॒ष्का उपा॑वधीत्। विष्व॑ञ्चा व॒स्या वर्ध॑तः॒ सिक॑तास्वेव॒ गर्द॑भौ
यदा स्थूलेन पससाणौ मुष्का उपावधीत्, विष्वञ्चा वस्या वर्धतः—सिकतास्वेव गर्दभौ।
Mantra 3
यदल्पि॑का॒स्वऽल्पिका॒ कर्क॑धू॒केव॒षद्य॑ते । वास॑न्ति॒कमि॑व॒ तेज॑नं॒ यन्त्य॒वाता॑य॒ वित्प॑ति
यदल्पिकास्वल्पिका कर्कधूकेव षद्यते, वासन्तिकमिव तेजनं यन्त्यवाताय वित्पते।
Mantra 4
यद्दे॒वासो॑ ललामगुं॒ प्रवि॑ष्टी॒मिन॑माविषुः । स॒कु॒ला दे॑दिश्यते॒ नारी॑ स॒त्यस्या॑क्षि॒भुवो॑ यथा
यद्देवासो ललामगुं प्रविष्टीमिनमाविषुः, सकुला देदिश्यते नारी सत्यस्याक्षिभुवो यथा।
Mantra 5
म॒हा॒न॒ग्न्यतृप्नद्वि॒ मोक्र॑द॒दस्था॑नासरन्। शक्ति॑का॒नना स्व॑च॒मश॑कं सक्तु॒ पद्य॑म
महानग्नी नातृप्यत्; सा तान् विवि मोक्रद्; सा जघास, तेषां च स्थानानि असरन्। शक्तिकाननमध्ये स्वचर्मा अहम् अशकं—सक्तुना, पद्येन (मितपदक्रमेण)।
Mantra 6
म॒हा॒न॒ग्न्युलूखलमति॒क्राम॑न्त्यब्रवीत्। यथा॒ तव॑ वनस्पते॒ निर॑घ्नन्ति॒ तथै॑वति
महानग्नी उलूखलम् अतिक्रामन्त्यब्रवीत्—“यथा ते, वनस्पते, (तत्) निरघ्नन्ति, तथैवतु।”
Mantra 7
म॒हा॒न॒ग्न्युप॑ ब्रूते भ्र॒ष्टोथाप्य॑भूभुवः । यथै॒व ते॑ वनस्पते॒ पिप्प॑ति॒ तथै॑वति
महानग्नी उप ब्रूते—“भ्रष्टः, अथापि भूभुवः। यथैव ते, वनस्पते, पिप्पति, तथैवतु।”
Mantra 8
म॒हा॒न॒ग्न्युप॑ ब्रूते भ्र॒ष्टोथाप्य॑भूभुवः । यथा॑ वयो॒ विदाह्य॑ स्व॒र्गे न॒मवद॑ह्यते
महानग्न्युप ब्रूते— “भ्रष्टोऽथाप्यभूभुवः। यथा वयः, हे दाह्य, स्वर्गे नमवद् वहमानं दह्यते—”
Mantra 9
म॒हा॒न॒ग्न्युप॑ ब्रूते स्वसा॒वेशि॑तं॒ पसः॑ । इ॒त्थं फल॑स्य॒ वृक्ष॑स्य॒ शूर्पे॑ शूर्पं॒ भजे॑महि
महानग्न्युप ब्रूते— “स्वसा आवेशितं पसः। इत्थं फलस्य वृक्षस्य शूर्पे शूर्पं भजेमहि।”
Mantra 10
म॒हा॒न॒ग्नी कृ॑कवाकं॒ शम्य॑या॒ परि॑ धावति । अ॒यं न वि॒द्म यो॑ मृ॒गः शी॒र्ष्णा ह॑रति॒ धाणि॑काम्
महानग्नी कृकवाकं शम्यया परि धावति। अयं न विद्म यो मृगः शीर्ष्णा हरति धाणिकाम्।
Mantra 11
म॒हा॒न॒ग्नी म॑हान॒ग्नं धाव॑न्त॒मनु॑ धावति । इ॒मास्तद॑स्य॒ गा र॑क्ष॒ यभ॒ माम॑द्ध्यौद॒नम्
महानग्नी महानग्नं धावन्तमनु धावति। इमास्तदस्य गा रक्ष; यभ, ममौदनं भुङ्क्ष्व।
Mantra 12
सुदे॑वस्त्वा म॒हान॑ग्नी॒र्बबा॑धते मह॒तः सा॑धु खो॒दन॑म्। कु॒सं पीव॒रो न॑वत्
सुदेव, त्वा महानग्नीर्बबाधते महतः साधु खोदनम्; कुशं पीवरं नवत्।
Mantra 13
व॒शा द॒ग्धामि॑माङ्गु॒रिं प्रसृ॑जतो॒ग्रतं॑ परे । म॒हान्वै भ॒द्रो यभ॒ माम॑द्ध्यौद॒नम्
वशां दग्धामिमाङ्गुरिं प्रसृजत; उग्रतं परे प्रेषय। महान्वै भद्रो यभ; ममौदनं भुङ्क्ष्व।
Mantra 14
विदे॑वस्त्वा म॒हान॑ग्नी॒र्विबा॑धते मह॑तः सा॑धु खो॒दन॑म्। कु॒मा॒री॒का पि॑ङ्गलि॒का कार्द॒ भस्मा॑ कु॒ धाव॑ति
हे विदेव! त्वां महा-अग्नयः महता साधु-खोदनेन (भेदनेन) विवाधन्ते। कुमारीका पिङ्गलिका कार्दा भस्मना सह कु धावति?
Mantra 15
म॒हान्वै भ॒द्रो बि॒ल्वो म॒हान्भ॑द्र उदु॒म्बरः॑ । म॒हां अ॑भि॒क्त बा॑धते मह॒तः सा॑धु खो॒दन॑म्
महान् वै भद्रो बिल्वः; महान् भद्र उदुम्बरः। महान् अभिषिक्तः महान् बाधते; महतः साधु खोदनम्।
Mantra 16
यः कु॑मा॒री पि॑ङ्गलि॒का वस॑न्तं पीव॒री ल॑भेत्। तैल॑कुण्ड॒मिमा॑ङ्गु॒ष्ठं रोद॑न्तं शुद॒मुद्ध॑रेत्
यः वसन्ते पिङ्गलिकां कुमारीं पीवरीं लभेत्, सः इमं तैलकुण्डम् इमम् अङ्गुष्ठं च उपयुज्य, शुचिना रोदन्तं (तां) उद्धरेत्।
Frequently Asked Questions
It is used in a household setting to break and drive away entrenched obstruction or harmful presence, while also supporting minor healing and purification through food offerings and oil-unction.
They function as propitiatory foods: by offering edible nourishment to the invoked agency (notably Yabha), the rite redirects or pacifies fierce harm and restores order to the domestic space.
It indicates a practical purification/healing act: clean oil from a vessel is applied with the thumb to ‘lift out’ the afflicted, crying person from distress, emphasizing śuci (ritual cleanliness) and soothing restoration.
Ask anything about Sukta 136 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
