Sukta 5
Rishi: Anonymous/Brāhmaṇa-style prose unit within AV 15 (traditionally linked to Atharvanic redactors)
Devata: Knowledge (Veda) as efficacious power; implicitly Rudraic guardianship in the surrounding context
Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic style (not a strict metrical ṛc)
अथर्वणीयं ब्राह्मणप्रायं प्रकरणमिदं (अ.वा. १५.५) ‘य एवं वेद’ इति वाक्येन वेदज्ञानं मूर्तं रक्षोबलं समृद्धिं च सामाजिकं च नियमं स्थिरीकरोतीति प्रतिपादयति। दिक्षु रक्षणव्यवस्थां विन्यस्य—विशेषतः उत्तरदिशि दिव्यधनुर्धर-सहचररूपेण—वेदविदः परितः सुरक्षा प्रतिष्ठाप्यते; तेन गोहानिः सखिजनहानिश्च निवार्यते, समुदायस्य क्षेमं च धार्यते।
Mantras
Mantra 1
३,६, ९,१२,१५,१८,२१ द्विपदा प्राजापत्याऽनुष्टुप्; ४ त्रिपदा स्वराट् प्राजापत्या पङ्क्तिः; तस्मै॒ प्राच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद् भ॒वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
तस्मै प्राच्या दिशोऽन्तर्देशाद् भवं इष्वासम् अनुष्ठातारम् अकुर्वन्।
Mantra 2
भ॒व ए॑नमिष्वा॒सः प्राच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
भव एनम् इष्वासः प्राच्या दिशोऽन्तर्देशाद् अनुष्ठाता अनु तिष्ठति; नैनं शर्वो न भवो नेशानः।
Mantra 3
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
य एवं वेद स नास्य पशून् न समानान् हिंस्ति।
Mantra 4
तस्मै॒ दक्षि॑णाया दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाच्छ॒र्वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
तस्मै दक्षिणायाः दिशोऽन्तर्देशात् शर्वम् इष्वासम् अनुष्ठातारम् अकुर्वन्।
Mantra 5
श॒र्व ए॑नमिश्वा॒सो दक्षि॑णाया दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
दक्षिणायाः दिशोऽन्तर्देशात् शर्व इष्वासोऽनुष्ठाता तम् अनु तिष्ठति; नैनं शर्वो न भवो नेशानः।
Mantra 6
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
य एवं वेद स नास्य पशून् न समानान् हिंस्ति।
Mantra 7
तस्मै॑ प्र॒तीच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शात् प॑शु॒पति॑मिष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
तस्मै प्रतीच्या दिशोऽन्तर्देशात् पशुपतिमिष्वासम् अनुष्ठातारं प्रायोजयन्।
Mantra 8
प॒शु॒पति॑रेनमिष्वा॒सः प्र॒तीच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
पशुपतिरिष्वासः प्रतीच्या दिशोऽन्तर्देशादनुष्ठाता तमनु तिष्ठति; नैनं शर्वो न भवो नेशानः।
Mantra 9
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
य एतद् वेद स नास्य पशून् हिंस्ति न समानान्।
Mantra 10
तस्मा॒ उदी॑च्या दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॒ग्रं दे॒वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
तस्मा उदीच्या दिशोऽन्तर्देशादग्रं देवमिष्वासमनुष्ठातारमकुर्वन्।
Mantra 11
उ॒ग्र ए॑नं दे॒व इ॑ष्वा॒स उदी॑च्या दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑न
उग्र एनं देव इष्वास उदीच्या दिशोऽन्तर्देशादनुष्ठातानु तिष्ठति; नैनं शर्वो न भवो नेशानः।
Mantra 12
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
य एवं वेद स नास्य पशून् हिंस्ति न समानान्।
Mantra 13
तस्मै॑ ध्रु॒वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद् रु॒द्रमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
तस्मै ध्रुवाया दिशोऽन्तर्देशाद् रुद्रम् इष्वासं दिव्यं रक्षार्थम् अनुष्ठातारम् अकुर्वन्।
Mantra 14
रु॒द्र ए॑नमिष्वा॒सो ध्रु॒वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शादनु॑ष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
रुद्र एतम् इष्वासो ध्रुवाया दिशोऽन्तर्देशाद् अनुष्ठाता अनु तिष्ठति; नैनं शर्वो न भवो नेशानः।
Mantra 15
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
य एवं वेद स नास्य पशून् हिंस्ति न समानान्।
Mantra 16
तस्मा॑ ऊ॒र्ध्वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शान्म॑हादे॒वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
तस्माद् ऊर्ध्वाया दिशोऽन्तर्देशान् महादेवम् इष्वासम् अनुष्ठातारम् अकुर्वन्।
Mantra 17
म॒हा॒दे॒व ए॑नमिष्वा॒स ऊ॒र्ध्वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
महादेव एष इष्वास ऊर्ध्वाया दिशोऽन्तर्देशाद् अनुष्ठाता अनु तिष्ठति; नैनं शर्वो न भवो नेशानः।
Mantra 18
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
य एवं वेद स नास्य पशून् हिंस्ति न समानान्।
Mantra 19
तस्मै॒ सर्वे॑भ्यो अन्तर्दे॒शेभ्य॒ ईशा॑नमिष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
तस्मै सर्वेभ्योऽन्तर्देशेभ्य ईशानमिष्वासम् अनुष्ठातारं रक्षकं चाकुर्वन्।
Mantra 20
ईशा॑न एनमिष्वा॒सः सर्वे॑भ्यो अन्तर्दे॒शेभ्यो॑ऽनुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
ईशान एनम् इष्वासः सर्वेभ्योऽन्तर्देशेभ्योऽनुष्ठातानु तिष्ठति; नैनं शर्वो न भवो नेशानः।
Mantra 21
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
नास्य पशून् न समानान् हिनस्ति य एवं वेद।
Frequently Asked Questions
That correct knowledge (“who knows thus”) becomes protective in real life—especially safeguarding cattle/wealth and preventing harm within one’s circle of equals and associates.
The archer is a guardian-attendant appointed in a specific quarter, expressing protection as something spatially installed around the beneficiary, with the north highlighted as a strong station of defense.
Not explicitly. Its emphasis is on recital and understanding: the efficacy is tied to the formula of knowledge (“ya evaṃ veda”) and the conceptual placement of guardians in the directions.
Ask anything about Sukta 5 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
