Opening the text

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed in AV ancillary tradition for battle-charms; exact r̥ṣi to be verified from Śaunaka Anukramaṇī for 11.10)
Devata: Imprecatory force; indirectly the scavengers (dogs) and the destructive ‘arbuda’ as personified calamity
Chandas: Anuṣṭubh (probable; to be confirmed by metrical count in pada form)
अयं सूक्तः क्रूरोऽथर्वणिको युद्धमन्त्रः, यः कर्तुः पक्षाय प्रभुत्वं विजयञ्चाभिलषति, शत्रून् तु विनाशं लोकापवादं च नयति। अत्र त्रिषन्धिः शरव्या कृत्या चेति व्यक्तीभूताः शक्तयः शस्त्रीकृताः; येन शत्रूणां कवचं पङ्क्तिः शरणं च निष्फलं भवति, तेषां देहाश्च भूमौ ‘अर्बुद’ इति मर्दक-विपत्तये श्वभ्यः (श्वानादिभ्यः) च परित्यज्यन्ते।
Mantra 1
शत्रुनाशनम्। उत् ति॑ष्ठत॒ सं न॑ह्यध्व॒मुदा॑राः के॒तुभिः॑ स॒ह। सर्पा॒ इत॑रजना॒ रक्षां॑स्य॒मित्रा॒ननु॑ धावत
शत्रुनाशनार्थम्—उत् तिष्ठत; सं नह्यध्वम्, उदाराः केतुभिः सह प्रकाशमानाः। हे सर्पाः, हे इतरजनाः—रक्षांसि अमित्रान् अनु धावत, अनु धावत।
Mantra 2
ई॒शां वो॑ वेद॒ राज्यं॒ त्रिषं॑धे अरु॒णैः के॒तुभिः॑ स॒ह। ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि पृ॑थि॒व्यां ये च॑ मान॒वाः। त्रिषं॑धे॒स्ते चेत॑सि दु॒र्णामा॑न॒ उपा॑सताम्
ईशां वो वेद राज्यं त्रिषंधे अरुणैः केतुभिः सह। ये अन्तरिक्षे ये दिवि पृथिव्यां ये च मानवाः। त्रिषंधेस्ते चेतसि दुर्नामान उपासताम्।
Mantra 3
अयो॑मुखाः सू॒चीमु॑खा॒ अथो॑ विकङ्क॒तीमु॑खाः । क्र॒व्यादो॒ वात॑रंहसः॒ आ स॑जन्त्व॒मित्रा॒न् वज्रे॑ण॒ त्रिषं॑धिना
अयोमुखाः सूचीमुखा अथो विकङ्कतीमुखाः। क्रव्यादो वातरंहस आ सजन्त्वमित्रान् वज्रेण त्रिषंधिना॥
Mantra 4
अ॒न्तर्धे॑हि जातवेद॒ आदि॑त्य॒ कुण॑पं ब॒हु। त्रिषं॑धेरि॒यं सेना॒ सुहि॑तास्तु मे॒ वशे॑
अन्तर्धेहि जातवेद आदित्य कुणपं बहु। त्रिषंधेरियं सेना सुहितास्तु मे वशे॥
Mantra 5
उत् ति॑ष्ठ॒ त्वं दे॑वज॒नार्बु॑दे॒ सेन॑या स॒ह। अ॒यं ब॒लिर्व॒ आहु॑त॒स्त्रिषं॑धे॒राहु॑तिः प्रि॒या
उत्तिष्ठ त्वं देवजनार्बुद सेनया सह। अयं बलिर्वै आहुतः; त्रिषंधेराहुतिः प्रिया।
Mantra 6
शि॒ति॒प॒दी सं द्य॑तु शर॒व्ये॒३यं चतु॑ष्पदी । कृत्ये॒ऽमित्रे॑भ्यो भव॒ त्रिषं॑धेः स॒ह सेन॑या
शितिपदी सं द्यतु शरव्येयं चतुष्पदी। कृत्येऽमित्रेभ्यो भव त्रिषंधेः सह सेनया।
Mantra 7
धू॒मा॒क्षी सं प॑ततु कृधुक॒र्णी च॑ क्रोशतु । त्रिषं॑धेः॒ सेन॑या जि॒ते अ॑रु॒णाः स॑न्तु के॒तवः॑
धूमाक्षी सं पततु कृधुकर्णी च क्रोशतु। त्रिषंधेः सेनया जिते अरुणाः सन्तु केतवः।
Mantra 8
अवा॑यन्तां प॒क्षिणो॒ ये वयां॑स्य॒न्तरि॑क्षे दि॒वि ये चर॑न्ति । श्वाप॑दो॒ मक्षि॑काः॒ सं र॑भन्तामा॒मादो॒ गृध्राः॒ कुण॑पे रदन्ताम्
अवायन्तां पक्षिणो ये वयांस्यान्तरिक्षे दिवि ये चरन्ति। श्वापदो मक्षिकाः सं रभन्ताम्; आमादो गृध्राः कुणपे रदन्ताम्।
Mantra 9
यामिन्द्रे॑ण सं॒धां स॒मध॑त्था॒ ब्रह्म॑णा च बृहस्पते । तया॒हमि॑न्द्रसं॒धया॒ सर्वा॑न् दे॒वानि॒ह हु॑व इ॒तो ज॑यत॒ मामुतः॑
यामिन्द्रेण संधां समधत्था ब्रह्मणा च बृहस्पते। तया अहम् इन्द्रसंधया सर्वान् देवानिह हुवे; इतो जयत, मामुतः।
Mantra 10
बृह॒स्पति॑राङ्गिर॒स ऋष॑यो॒ ब्रह्म॑संशिताः । अ॒सु॒र॒क्षय॑णं व॒धं त्रिषं॑धिं दि॒व्याश्र॑यन्
बृहस्पतिराङ्गिरस ऋषयो ब्रह्मसंशिताः। असुरक्षयणं वधं त्रिसंधिं दिव्याश्रयन्।
Mantra 11
येना॒सौ गु॒प्त आ॑दि॒त्य उ॒भाविन्द्र॑श्च॒ तिष्ठ॑तः। त्रिषं॑धि दे॒वा अ॑भज॒न्तौज॑से च॒ बला॑य च
येनासौ गुप्त आदित्य उभाविन्द्रश्च तिष्ठतः। त्रिसन्धिं देवा अभजन् ओजसे च बलाय च॥
Mantra 12
सर्वां॑ल्लो॒कान्त्सम॑जयन् दे॒वा आहु॑त्या॒नया॑ । बृह॒स्पति॑राङ्गिर॒सो वज्रं॒ यमसिञ्चतासुर॒क्षय॑णं व॒धम्
सर्वाँल्लोकान्समजयन् देवा आहुत्यानया। बृहस्पतिराङ्गिरसो वज्रं यमसिञ्चतासुरक्षयणं वधम्॥
Mantra 13
बृह॒स्पति॑राङ्गिर॒सो वज्रं॒ यमसि॑ञ्चतासुर॒क्षय॑णं व॒धम्। तेना॒हम॒मूं सेनां॒ नि लि॑म्पामि बृहस्पते॒ऽमित्रा॑न् ह॒न्म्योज॑सा
बृहस्पतिराङ्गिरसो वज्रं यमसिञ्चत—असुरक्षयणं वधम्। तेनाहममूं सेनां नि लिम्पामि; बृहस्पते, ओजसा अमित्रान् हन्मि।
Mantra 14
सर्वे॑ दे॒वा अ॒त्याय॑न्ति॒ ये अ॒श्नन्ति॒ वष॑ट् कृतम् । इ॒मां जु॑षध्व॒माहु॑तिमि॒तो ज॑यत॒ मामुतः॑
सर्वे देवा अत्यायन्ति येऽश्नन्ति वषट्कृतम्। इमां जुषध्वम् आहुतिम्; इतो जयत मामुतः।
Mantra 15
सर्वे॑ दे॒वा अ॒त्याय॑न्तु॒ त्रिष॑न्धे॒राहु॑तिः प्रि॒या। सं॒धां म॑ह॒तीं र॑क्षत॒ ययाग्रे॒ असु॑रा जि॒ताः
सर्वे देवाः अत्यायान्तु। त्रिसन्धेराहुतिः प्रिया। महतीं सन्धां रक्षत—यया अग्रे असुरा जिताः।
Mantra 16
वा॒युर॒मित्रा॑णामिष्व॒ग्राण्याञ्च॑तु । इन्द्र॑ एषां बा॒हून् प्रति॑ भनक्तु॒ मा श॑कन् प्रति॒धामिषु॑म्। आ॒दि॒त्य ए॑षाम॒स्त्रं वि ना॑शयतु च॒न्द्रमा॑ युता॒मग॑तस्य॒ पन्था॑म्
वायुः अमित्राणाम् इष्वग्राणि आञ्चतु। इन्द्रः एषां बाहून् प्रति भनक्तु; मा शकन् प्रतिधाम् इषुम्। आदित्यः एषाम् अस्त्रं वि नाशयतु; चन्द्रमा युताम् अगतस्य पन्थानम्।
Mantra 17
यदि॑ प्रे॒युर्दे॑वपु॒रा ब्रह्म॒ वर्मा॑णि चक्रि॒रे। त॒नू॒पानं॑ परि॒पाणं॑ कृण्वा॒ना यदु॑पोचि॒रे सर्वं॒ तद॑र॒सं कृ॑धि
यदि प्रेयुः देवपुराः, ब्रह्म वर्माणि चक्रिरे—तनूपानं परिपाणं कृण्वानाः—यद् उपोचिरे, सर्वं तद् अरसं कृधि।
Mantra 18
क्र॒व्यादा॑नुव॒र्तय॑न्मृ॒त्युना॑ च पु॒रोहि॑तम्। त्रिष॑न्धे॒ प्रेहि॒ सेन॑या॒ जया॒मित्रा॒न् प्र प॑द्यस्व
क्रव्यादान् अनुवर्तयन् मृत्युनाऽपि पुरोहितेन, पुरतः स्थापितं शत्रूणां सेनापतिं प्रथमं जहि। त्रिषन्धौ सेनया प्रेहि; अमित्रान् जय; प्रपद्यस्व, तेषु पादं निधेहि।
Mantra 19
त्रिष॑न्धे॒ तम॑सा॒ त्वम॒मित्रा॒न् परि॑ वारय । पृ॒ष॒दा॒ज्यप्र॑णुत्तानां॒ मामीषां॑ मोचि॒ कश्च॒न
त्रिषन्धौ तमसा त्वम् अमित्रान् परितो वारय। पृषदाज्यप्रणुत्तानां तेषां मध्ये ममेषां कश्चन न मोचि।
Mantra 20
शि॒ति॒प॒दी सं प॑तत्व॒मित्रा॑णाम॒मूः सिचः॑ । मुह्य॑न्त्व॒द्यामूः सेनाः॑ अ॒मित्रा॑नां न्यर्बुदे
शितिपदी सं पततु अमित्राणाम् अमूः सिचः। अद्य अमित्राणाम् अमूः सेनाः न्यर्बुदे मुह्यन्ताम्।
Mantra 21
मू॒ढा अ॒मित्रा॑ न्यर्बुदे ज॒ह्येऽषां॒ वरं॑वरम्। अ॒नया॑ जहि॒ सेन॑या
मूढा अमित्रा न्यार्बुदे न्यर्बुदे जहि; एषां वरंवरं (वरितं वरितं) वीरं च जहि। अनया एव मन्त्रबलवत्या सेनया तान् अभिघ्नन् निपातय।
Mantra 22
यश्च॑ कव॒ची यश्चा॑कव॒चो॒३मित्रो॒ यश्चाज्म॑नि । ज्या॒पा॒शैः क॑वचपा॒शैरज्म॑ना॒भिह॑तः शयाम्
यः कवची यश्चाकवचोऽमित्रो यश्चाज्मनि (मार्गे) स्थितः—ज्यापाशैः कवचपाशैश्च; अज्मना एवाभिहतः स शयाम् (प्रणिपत्य शयीत)।
Mantra 23
ये व॒र्मिणो॒ येऽव॒र्माणो॑ अ॒मित्रा॒ ये च॑ व॒र्मिणः॑ । सर्वां॒स्तां अ॑र्बुदे ह॒तांछ्वानो॑ऽदन्तु॒ भूम्या॑म्
ये वर्मिणो येऽवर्माणोऽमित्रा ये च वर्मिणः। सर्वांस्तान् अर्बुदे हतान् श्वानोऽदन्तु भूम्याम्।
Mantra 24
ये र॒थिनो॑ ये अ॑र॒था अ॑सा॒दा ये च॑ सा॒दिनः॑ । सर्वा॑नदन्तु॒ तान् ह॒तान् गृध्राः॑ श्ये॒नाः प॑त॒त्रिणः॑
ये रथिनो ये अरथा असादा ये च सादिनः। सर्वान् तान् हतान् गृध्राः श्येनाः पतत्रिणोऽदन्तु।
Mantra 25
स॒हस्र॑कुणपा शेतामामि॒त्री सेना॑ सम॒रे व॒धाना॑म्। विवि॑द्धा कक॒जाकृ॑ता
समरे वधानां शत्रुसेना सहस्रकुणपेषु शयीत—विविद्धा, काकजाककृताऽऽमिषादिभक्ष्यत्वं गता।
Mantra 26
म॒र्मा॒विधं॒ रोरु॑वतं सुप॒र्णैर॒दन्तु॑ दु॒श्चितं॑ मृदि॒तं शया॑नम्। य इ॒मां प्र॒तीची॒माहु॑तिम॒मित्रो॑ नो॒ युयु॑त्सति
मर्माविधं रोरुवन्तं दुश्चितं मृदितं शयानं सुपर्णैरदन्तु—योऽमित्रो नो युयुत्सति, इमां प्रतीचीमाहुतिं प्रत्यावर्तयितुमिच्छति।
Mantra 27
यां दे॒वा अ॑नु॒तिस्ठ॑न्ति॒ यस्या॒ नास्ति॑ वि॒राध॑नम्। तयेन्द्रो॑ हन्तु वृत्र॒हा वज्रे॑ण॒ त्रिषं॑धिना
यां देवा अनुतिष्ठन्ति यस्यां नास्ति विराधनम्—तया इन्द्रो वृत्रहा त्रिसंधिना वज्रेण (अमित्रं) हन्तु।
Primarily aggressive (Abhicārika/Saṃgrāmika). It aims to coerce and crush enemies, though it also functions defensively by reversing hostile kṛtyā (witchcraft) back to the sender.
Triṣaṃdhi is treated as a commanding junction-power associated with banners/marks (ketu) and lordship. The hymn uses Triṣaṃdhi to impose submission across all domains—sky, mid-air, earth, and human society.
They intensify the curse’s finality: Arbuda represents crushing calamity, and dogs symbolize post-mortem pollution and dishonour. Together they deny the enemy a dignified end, making defeat socially and ritually complete.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.