Nirvana Upanishad 22: Verse 22

Sanskrit (Devanagari)

ऊर्ध्वाम्नायः। निरालम्बपीठः। संयोगदीक्षा। वियोगोपदेशः। दीक्षासन्तोषपानं च। द्वादशादित्यावलोकनम्। विवेकरक्षा। करुणैव केलिः। आनन्दमाला। एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्ठी। अकल्पितभिक्षाशी। हंसाचारः। सर्वभूतान्तर्वर्ती हंस इति प्रतिपादनम्॥१२–२४॥

Padapatha (Word Split)

ऊर्ध्व-आम्नायः । निरालम्ब-पीठः । संयोग-दीक्षा । वियोग-उपदेशः । दीक्षा-सन्तोष-पानम् च । द्वादश-आदित्य-आवलोकनम् । विवेक-रक्षा । करुणा एव केलिः । आनन्द-माला । एकान्त-गुहायाम् मुक्त-आसन-सुख-गोष्ठी । अकल्पित-भिक्षा-आशी । हंस-आचारः । सर्व-भूत-अन्तः-वर्ती हंसः इति प्रतिपादनम् ॥

Sanskrit recitationNirvana Upanishad 22

IAST Transliteration

ūrdhvāmnāyaḥ. nirālambapīṭhaḥ. saṃyogadīkṣā. viyogopadeśaḥ. dīkṣāsantoṣapānaṃ ca. dvādaśādityāvalokanam. vivekarakṣā. karuṇaiva keliḥ. ānandamālā. ekāntaguhāyāṃ muktāsanasukhagoṣṭhī. akalpitabhikṣāśī. haṃsācāraḥ. sarvabhūtāntarvartī haṃsa iti pratipādanam. ||12–24||

Translation

Восходящая передача (ūrdhvāmnāya); сиденье без опоры (nirālamba-pīṭha); посвящение в единение (saṃyoga-dīkṣā); наставление в разъединении, то есть в отрешённости (viyoga-upadeśa); и вкушение удовлетворённости, что и есть посвящение; созерцание двенадцати Адитьев; охрана различающего знания (viveka); сострадание одно — как священная игра; гирлянда блаженства; в пещере уединения — собрание радости освобождённого сидения; питающийся непредумышленной милостыней; путь Хамсы; и утверждение, что Хамса пребывает внутри всех существ.

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

The upward transmission (ūrdhvāmnāya); the supportless seat (nirālamba-pīṭha); initiation into union (saṃyoga-dīkṣā); instruction in disunion/detachment (viyoga-upadeśa); and the drinking of contentment that is initiation; the contemplation of the twelve Ādityas; the guarding of discrimination; compassion alone as play; a garland of bliss; in the solitary cave, an assembly of the happiness of the liberated posture/seat; one who eats alms that are unpremeditated; the conduct of the Haṃsa; the teaching that the Haṃsa dwells within all beings.

Verse Context

• Moksha (liberation) through viveka-vairāgya and recognition of the inner Haṃsa/Ātman as all-pervading indweller
• Mahavakya: Indirectly supports mahāvākya purport (ātman = brahman) by asserting the indwelling Haṃsa in all beings; closest in spirit to “Aham Brahmāsmi” and “Tat Tvam Asi” (not a direct mahāvākya citation).
• Atharva
• Chandas: Prose (gadyam)