Adhyaya 95

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे वराहप्रादुर्भावो नाम चतुर्नवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः नृसिंहेन हतः पूर्वं हिरण्याक्षाग्रजः श्रुतम् कथं निषूदितस्तेन हिरण्यकशिपुर्वद

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨਰਸਿੰਹ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਹੋਇਆ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।

Verse 2

सूत उवाच विष्णु त्रन्स्फ़ोर्म्स् इन्तो नृसिंह अन्द् किल्ल्स् हिरण्यकशिपु हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्राद इति विश्रुतः धर्मज्ञः सत्यसम्पन्नस् तपस्वी चाभवत्सुधीः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ—ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ। ਸ਼ੈਵ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਐਸਾ ਧਰਮ ਤੇ ਤਪ ਜਦ ਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਾਸ਼ ਕੱਟਦੇ ਹਨ।

Verse 3

जन्मप्रभृति देवेशं पूजयामास चाव्ययम् सर्वज्ञं सर्वगं विष्णुं सर्वदेवभवोद्भवम्

ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਅਵ੍ਯਯ, ਅਚ੍ਯੁਤ—ਸਰਬਜ੍ਞ, ਸਰਬਗ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਵ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਸ਼ੈਵ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਪਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

तमादिपुरुषं भक्त्या परब्रह्मस्वरूपिणम् ब्रह्मणो ऽधिपतिं सृष्टिस्थितिसंहारकारणम्

ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਆਦਿ‑ਪੁਰਖ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਪਰਬ੍ਰਹਮ‑ਸਰੂਪ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ‑ਸਥਿਤੀ‑ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ।

Verse 5

सो ऽपि विष्णोस्तथाभूतं दृष्ट्वा पुत्रं समाहितम् नमो नारायणायेति गोविन्देति मुहुर्मुहुः

ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਹਿਤ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿਹਾ—“ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ” ਅਤੇ “ਗੋਵਿੰਦ”। ਇਹੀ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਜੀਵ (ਪਸ਼ੂ) ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਫ਼ਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਪਤੀ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 6

स्तुवन्तं प्राह देवारिः प्रदहन्निव पापधीः न मां जानासि दुर्बुद्धे सर्वदैत्यामरेश्वरम्

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਸ ਦੀ ਪਾਪ‑ਬੁੱਧੀ ਜਿਵੇਂ ਸੜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ—“ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ‑ਬੁੱਧੀ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਹਾਂ।”

Verse 7

प्रह्राद वीर दुष्पुत्र द्विजदेवार्तिकारणम् को विष्णुः पद्मजो वापि शक्रश् च वरुणो ऽथवा

ਹੇ ਵੀਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ! ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੈਂ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕਮਲ‑ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਜਾਂ ਵਰੁਣ—ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ (ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ)?

Verse 8

वायुः सोमस्तथेशानः पावको मम यः समः मामेवार्चय भक्त्या च स्वल्पं नारायणं सदा

ਵਾਯੂ, ਸੋਮ, ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਪਾਵਕ—ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ—(ਇਹ ਜਾਣ) ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਹੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰ; ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਵੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਗੌਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।

Verse 9

प्रह्राद जीविते वाञ्छा तवैषा शृणु चास्ति चेत् श्रुत्वापि तस्य वचनं हिरण्यकशिपोः सुधीः

ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ‘ਸੁਧੀ’ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।

Verse 10

प्रह्रादः पूजयामास नमो नारायणेति च नमो नारायणायेति सर्वदैत्यकुमारकान्

ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ‘ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ’ ਤੇ ‘ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ’—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤ੍ਯ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ।

Verse 11

अध्यापयामास च तां ब्रह्मविद्यां सुशोभनाम् दुर्लङ्घ्यां चात्मनो दृष्ट्वा शक्रादिभिर् अपि स्वयम्

ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਨੂੰ—ਜੋ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲੰਘ ਹੈ—ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਇਹੀ ਵਿਦਿਆ ਬੰਧੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 12

पुत्रेण लङ्घितामाज्ञां हिरण्यः प्राह दानवान् एतं नानाविधैर्वध्यं दुष्पुत्रं हन्तुमर्हथ

ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਣ ਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਧ-ਯੋਗ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।”

Verse 13

एवमुक्तास्तदा तेन दैत्येन सुदुरात्मना निजघ्नुर्देवदेवस्य भृत्यं प्रह्रादमव्ययम्

ਉਸ ਸुदੁਰਾਤਮਾ ਦੈਤ੍ਯ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ; ਪਰ ਉਹ ਪਰਮ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਿਹਾ।

Verse 14

तत्र तत्प्रतिकृतं तदा सुरैर् दैत्यराजतनयं द्विजोत्तमाः क्षीरवारिनिधिशायिनः प्रभोर् निष्फलं त्वथ बभूव तेजसा

ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮ! ਓਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਖੀਰਸਾਗਰ-ਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 15

तदाथ गर्वभिन्नस्य हिरण्यकशिपोः प्रभुः तत्रैवाविरभूद्धन्तुं नृसिंहाकृतिमास्थितः

ਤਦ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਓਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਲਈ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 16

जघान च सुतं प्रेक्ष्य पितरं दानवाधमम् बिभेद तत्क्षणादेव करजैर् निशितैः शतैः

ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਅਧਮ ਦਾਨਵ-ਪਿਤਾ ਉਸੇ ਪਲ ਸੈਂਕੜੇ ਤਿੱਖੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

Verse 17

ततो निहत्य तं दैत्यं सबान्धवमघापहः पीडयामास दैत्येन्द्रं युगान्ताग्निरिवापरः

ਫਿਰ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਬਾ ਕੇ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।

Verse 18

नादैस्तस्य नृसिंहस्य घोरैर्वित्रासितं जगत् आ ब्रह्मभुवनाद् विप्राः प्रचचाल च सुव्रताः

ਉਸ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਨਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਡਰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੱਕ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਕੰਬ ਕੇ ਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।

Verse 19

दृष्ट्वा सुरासुरमहोरगसिद्धसाध्यास् तस्मिन् क्षणे हरिविरिञ्चिमुखा नृसिंहम् धैर्यं बलं च समवाप्य ययुर्विसृज्य आ दिङ्मुखान्तम् असुरक्षणतत्पराश् च

ਉਸੇ ਪਲ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਵਿਰਿੰਚੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਅਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਮਹੋਰਗ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਾਧ੍ਯ ਸਭ ਨੇ ਧੀਰਜ ਤੇ ਬਲ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਫੈਲ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 20

ततस्तैर्गतैः सैष देवो नृसिंहः सहस्राकृतिः सर्वपात् सर्वबाहुः सहस्रेक्षणः सोमसूर्याग्निनेत्रस् तदा संस्थितः सर्वमावृत्य मायी

ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤਾਂ ਉਹੀ ਦੇਵ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ—ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ-ਸੂਰਜ-ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨੇਤਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਤਦ ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕ ਕੇ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 21

तं तुष्टुवुः सुरश्रेष्ठा लोका लोकाचले स्थिताः सब्रह्मकाः ससाध्याश् च सयमाः समरुद्गणाः

ਤਦ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਲੋਕਾਚਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੇ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਧ੍ਯ, ਯਮ ਅਤੇ ਮਰੁਤ-ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ—ਭਜਨ-ਸਤੁਤੀਆਂ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਵਿਵਸਥਾ ਨੇ ਪਰਮ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ, ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਪਾਸ਼ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਪ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

Verse 22

परात्परतरं ब्रह्म तत्त्वात् तत्त्वतमं भवान् ज्योतिषां तु परं ज्योतिः परमात्मा जगन्मयः

ਤੂੰ ਪਰਾਤਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਪਰਮ ਤੱਤ-ਸਰੂਪ ਹੈਂ। ਜੋਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਰਮ ਜੋਤ ਹੈਂ—ਜਗਤ-ਮਯ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪਰਮਾਤਮਾ।

Verse 23

स्थूलं सूक्ष्मं सुसूक्ष्मं च शब्दब्रह्ममयः शुभः वागतीतो निरालंबो निर्द्वन्द्वो निरुपप्लवः

ਉਹ ਸਥੂਲ ਵੀ ਹੈ, ਸੂਖਮ ਵੀ ਅਤੇ ਅਤਿਸੂਖਮ ਵੀ; ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮਮਯ ਹੈ। ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨਿਰਾਲੰਬ, ਦ੍ਵੰਦ੍ਵਾਤੀਤ ਅਤੇ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵ-ਅਚਲ ਸਰੂਪ ਹੈ—ਉਹੀ ਪਤੀ ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

यज्ञभुग्यज्ञमूर्तिस्त्वं यज्ञिनां फलदः प्रभुः भवान्मत्स्याकृतिः कौर्मम् आस्थाय जगति स्थितः

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ-ਮੂਰਤੀ ਹੋ; ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਮੱਛ ਅਤੇ ਕੱਛਪ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।

Verse 25

वाराहीं चैव तां सैंहीम् आस्थायेहव्यवस्थितः देवानां देवरक्षार्थं निहत्य दितिजेश्वरम्

ਇੱਥੇ ਵਰਾਹੀ ਅਤੇ ਸਿੰਹੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦਿਤਿਜਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ।

Verse 26

द्विजशापच्छलेनैवम् अवतीर्णो ऽसि लीलया न दृष्टं यत्त्वदन्यं हि भवान् सर्वं चराचरम्

ਦੁਇਜ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਲੀਲਾ ਕਰਕੇ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।

Verse 27

भवान्विष्णुर्भवान् रुद्रो भवानेव पितामहः भवानादिर्भवानन्तो भवानेव वयं विभो

ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਤ ਹੋ; ਹੇ ਵਿਭੋ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੱਤਵਤಃ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹਾਂ।

Verse 28

भवानेव जगत्सर्वं प्रलापेन किमीश्वर मायया बहुधा संस्थम् अद्वितीयमयं प्रभो

ਹੇ ਈਸ਼ਵਰ! ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਬੋਲ-ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦਿੱਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੱਤਵਤಃ ਤੁਸੀਂ ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

Verse 29

स्तोष्यामस्त्वां कथं भासि देवदेव मृगाधिप स्तुतो ऽपि विविधैः स्तुत्यैर् भावैर्नानाविधैः प्रभुः

ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਗਾਧਿਪ, ਹੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ! ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਤੂੰ ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ। ਅਨੇਕ ਸਤੋਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਭਕਤੀ-ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਬਾਣੀ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਵਰਨਨੀਯ ਅਤੇ ਅਖੁੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।

Verse 30

न जगाम द्विजाः शान्तिं मानयन्योनिमात्मनः यो नृसिंहस्तवं भक्त्या पठेद्वार्थं विचारयेत्

ਜੋ ਦਵਿਜ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਅਹੰ-ਪਛਾਣ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ। ਪਰ ਜੋ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਰਸਿੰਹ-ਸਤਵ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਅੰਤਰ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ) ਢਿੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ (ਜੀਵ) ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ-ਬੰਧ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਪਤੀ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।

Verse 31

श्रावयेद्वा द्विजान्सर्वान् विष्णुलोके महीयते देवस् तके रेफ़ुगे तो शिव तदन्तरे शिवं देवाः सेन्द्राः सब्रह्मकाः प्रभुम्

ਜਾਂ ਜੋ ਸਭ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਾਵੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਗਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।

Verse 32

सम्प्राप्य तुष्टुवुः सर्वं विज्ञाप्य मृगरूपिणः ततो ब्रह्मादयस्तूर्णं संस्तूय परमेश्वरम्

ਉਹਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਬੰਦਨਾ ਕੀਤੀ—ਉਸ ਪਤੀ ਦੀ, ਜੋ ਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ) ਕੱਟ ਕੇ ਪਸ਼ੂ (ਜੀਵ) ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

आत्मत्राणाय शरणं जग्मुः परमकारणम् मन्दरस्थं महादेवं क्रीडमानं सहोमया

ਆਪਣੀ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਹ ਪਰਮ ਕਾਰਣ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ—ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਦੇਵ ਕੋਲ, ਜੋ ਉਮਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 34

सेवितं गणगन्धर्वैः सिद्धैरप्सरसां गणैः देवताभिः सह ब्रह्मा भीतभीतः सगद्गदम् प्रणम्य दण्डवद्भूमौ तुष्टाव परमेश्वरम्

ਸ਼ਿਵਗਣਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਦਗਦ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੰਡਵਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 35

ब्रह्मोवाच नमस्ते कालकालाय नमस्ते रुद्र मन्यवे नमः शिवाय रुद्राय शङ्कराय शिवाय ते

ਬ੍ਰਹਮਾ ਬੋਲੇ—ਹੇ ਕਾਲ ਦੇ ਵੀ ਕਾਲ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਨ੍ਯੁ-ਸਰੂਪ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਹ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਹ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਹ—ਹੇ ਮੰਗਲਮਯ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 36

उग्रो ऽसि सर्वभूतानां नियन्तासि शिवो ऽसि नः नमः शिवाय शर्वाय शङ्करायार्त्तिहारिणे

ਤੂੰ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਉਗ੍ਰ ਹੈਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਾ ਹੈਂ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ—ਮੰਗਲਮਯ ਪਤੀ ਹੈਂ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਹ, ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਨਮਹ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਹ—ਜੋ ਆਰਤੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 37

मयस्कराय विश्वाय विष्णवे ब्रह्मणे नमः अन्तकाय नमस्तुभ्यम् उमायाः पतये नमः

ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼੍ਵ-ਸਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਨਮਹ; ਵਿਸ਼ਨੂ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਨਮਹ। ਅੰਤਕ-ਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 38

हिरण्यबाहवे साक्षाद् धिरण्यपतये नमः शर्वाय सर्वरूपाय पुरुषाय नमोनमः

ਸੁਵਰਨ-ਬਾਹੂ, ਸਾਖਾਤ ਪ੍ਰਗਟ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਸੁਵਰਨ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਸ਼ਰਵ, ਸਰਬ-ਰੂਪ, ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 39

सदसद्व्यक्तिहीनाय महतः कारणाय ते नित्याय विश्वरूपाय जायमानाय ते नमः

ਸਤ्-ਅਸਤ् ਅਤੇ ਵਿਅਕਤ-ਅਵਿਆਕਤ ਦੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮਹਤ ਦਾ ਵੀ ਕਾਰਣ, ਨਿੱਤ, ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 40

जाताय बहुधा लोके प्रभूताय नमोनमः रुद्राय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे

ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਵਿਅਾਪਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਨੀਲਕੰਠ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਕਦ੍ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਰਵਜ੍ਞ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 41

कालाय कालरूपाय नमः कालाङ्गहारिणे मीढुष्टमाय देवाय शितिकण्ठाय ते नमः

ਕਾਲ ਆਪ, ਕਾਲ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਗ ਹਰਨ ਕਰਕੇ ਲਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਪਰਮ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਦੇਵ, ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ (ਨੀਲਕੰਠ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 42

महीयसे नमस्तुभ्यं हन्त्रे देवारिणां सदा ताराय च सुताराय तारणाय नमोनमः

ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤਾਰਾ, ਸੁਤਾਰਾ ਅਤੇ ਤਾਰਣ—ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਹ।

Verse 43

हरिकेशाय देवाय शंभवे परमात्मने देवानां शंभवे तुभ्यं भूतानां शंभवे नमः

ਹਰਿਕੇਸ਼, ਦੇਵ, ਸ਼ੰਭਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੰਭਵ ਅਤੇ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੰਭਵ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 44

शम्भवे हैमवत्याश् च मन्यवे रुद्ररूपिणे कपर्दिने नमस्तुभ्यं कालकण्ठाय ते नमः

ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੈਮਵਤੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁਦ੍ਰ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨ੍ਯੂ ਨੂੰ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਕਪਰਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਕਾਲਕੰਠ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 45

हिरण्याय महेशाय श्रीकण्ठाय नमोनमः भस्मदिग्धशरीराय दण्डमुण्डीश्वराय च

ਹਿਰਣ੍ਯ-ਸਰੂਪ ਮਹੇਸ਼, ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੈ, ਦੰਡਧਾਰੀ ਤੇ ਮੁੰਡਿਤ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 46

नमो ह्रस्वाय दीर्घाय वामनाय नमोनमः नम उग्रत्रिशूलाय उग्राय च नमो नमः

ਹ੍ਰਸਵ ਤੇ ਦੀਰਘ—ਸੂਖਮ ਤੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ—ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਵਾਮਨ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਉਗ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 47

भीमाय भीमरूपाय भीमकर्मरताय ते अग्रेवधाय वै भूत्वा नमो दूरेवधाय च

ਹੇ ਭੀਮ! ਭੀਮ-ਰੂਪ, ਭੀਮ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 48

धन्विने शूलिने तुभ्यं गदिने हलिने नमः चक्रिणे वर्मिणे नित्यं दैत्यानां कर्मभेदिने

ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚੱਕਰ ਤੇ ਕਵਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਿਤ ਨਮਸਕਾਰ—ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮ ਤੇ ਕੁਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 49

सद्याय सद्यरूपाय सद्योजाताय ते नमः वामाय वामरूपाय वामनेत्राय ते नमः

ਹੇ ਸਦ੍ਯ, ਸਦ੍ਯਰੂਪ, ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਵਾਮ, ਵਾਮਰੂਪ, ਵਾਮਨੇਤਰ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 50

अघोररूपाय विकटाय विकटशरीराय ते नमः /* पुरुषरूपाय पुरुषैकतत्पुरुषाय वै नमः

ਹੇ ਅਘੋਰਰੂਪ, ਵਿਕਟ, ਵਿਕਟਸ਼ਰੀਰ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਰੂਪ, ਇਕਮਾਤ੍ਰ ਤਤਪੁਰੁਸ਼, ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ ਪੁਰੁਸ਼-ਪਤੀ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 51

पुरुषार्थप्रदानाय पतये परमेष्ठिने ईशानाय नमस्तुभ्यम् ईश्वराय नमोनमः

ਹੇ ਈਸ਼ਾਨ! ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਪਤੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਠਿਨ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਈਸ਼ਵਰ! ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 52

ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय नमः साक्षाच्छिवाय ते सर्वविष्णुर्नृसिंहस्य रूपमास्थाय विश्वकृत्

ਬ੍ਰਹਮਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੋ; ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹੋ।

Verse 53

हिरण्यकशिपुं हत्वा करजैर्निशितैः स्वयम् दैत्येन्द्रैर्बहुभिः सार्धं हितार्थं जगतां प्रभुः

ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਤਿੱਖੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ—ਸਭ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ।

Verse 54

सैंहीं समानयन्योनिं बाधते निखिलं जगत् यत्कृत्यमत्र देवेश तत्कुरुष्व भवानिह

ਸਿੰਹਣੀ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਕੇ ਇਹ ਯੋਨੀ-ਜਨਮਿਆ ਬਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਇੱਥੇ ਜੋ ਕਰਤੱਬ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਤੀ ਹੋ—ਪਾਸ਼ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ।

Verse 55

उग्रो ऽसि सर्वदुष्टानां नियन्तासि शिवो ऽसि नः कालकूटादिवपुषा त्राहि नः शरणागतान्

ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੁਰਜਨਾਂ ਲਈ ਉਗ੍ਰ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਾ ਹੋ; ਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਵ—ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਕਾਲਕੂਟ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ।

Verse 56

शुक्रं तु वृत्तं विश्वेश क्रीडा वै केवलं वयम् तवोन्मेषनिमेषाभ्याम् अस्माकं प्रलयोदयौ

ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼! ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਚੱਕਰੀ ਚਾਲ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਲੀਲਾ ਹੀ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹਾਂ। ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਉਨਮੇਸ਼-ਨਿਮੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਲਯ ਅਤੇ ਉਦਯ—ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 57

उन्मीलयेत् त्वयि ब्रह्मन् विनाशो ऽस्ति न ते शिव संतप्तास्मो वयं देव हरिणामिततेजसा

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਿਵ! ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਜਾਗੇ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵ! ਅਸੀਮ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੜ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਥਿਰ ਕਰ।

Verse 58

सर्वलोकहितायैनं तत्त्वं संहर्तुमिच्छसि सूत उवाच विज्ञापितस् तथा देवः प्रहसन्प्राह तान् सुरान्

“ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸੰਹਰ ਕੇ (ਢੱਕ ਕੇ) ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।” ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮੁਸਕਰਾਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

Verse 59

अभयं च ददौ तेषां हनिष्यामीति तं प्रभुः सो ऽपि शक्रः सुरैः सार्धं प्रणिपत्य यथागतम्

ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ—“ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਕਰਾਂਗਾ।” ਫਿਰ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੁੜ ਗਿਆ।

Verse 60

जगाम भगवान् ब्रह्मा तथान्ये च सुरोत्तमाः अथोत्थाय महादेवः शारभं रूपमास्थितः

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਏ। ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਭ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 61

ययौ प्रान्ते नृसिंहस्य गर्वितस्य मृगाशिनः अपहृत्य तदा प्राणान् शरभः सुरपूजितः

ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਸ਼ਾਰਭ ਅਹੰਕਾਰੀ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਕਰ ਲਏ।

Verse 62

सिंहात्ततो नरो भूत्वा जगाम च यथाक्रमम् एवं स्तुतस्तदा देवैर् जगाम स यथाक्रमम्

ਫਿਰ ਉਹ ਸਿੰਘ-ਰੂਪ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 63

यः पठेच्छृणुयाद्वापि संस्तवं शार्वमुत्तमम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रेण सह मोदते

ਜੋ ਇਸ ਉੱਤਮ ਸ਼ਾਰਵ (ਰੁਦ੍ਰ) ਸਤਵ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।