Anuvaka 4
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਰਸਮੀ ਤਾਕਤ: ਕ੍ਰੋਧ-ਰੂਪ ਮਨ੍ਯੁ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਬਣਾ ਕੇ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨਾ, ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣਾ। ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ: (1) ਯੁੱਧ-ਅਭਿਸੇਕ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਗਰਤਾ (ਇੰਦਰ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਮਨ੍ਯੁ), (2) ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਅਗਨੀ—ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕਰਮ/ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, (3) ਬ੍ਰਹਮ-ਓਦਨ/ਓਦਨ—ਜੀਵਨ-ਪੋਸ਼ਕ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਕਾਰ, (4) ਰਾਕਸ਼ੋਘਨ ਸੀਮਾ-ਰੱਖਿਆ—ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, (5) ਕ੍ਰਿਮੀ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਔਸ਼ਧੀ-ਜੜੀਬੂਟੀ ਇਲਾਜ, (6) ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਵਾਧਾ।
Suktas in Anuvaka 4
Sukta 31
AV 4.31 ਇੱਕ ਯੁੱਧੀ ਮਨ੍ਯੂ-ਸੂਕਤ ਹੈ: ਇਹ ਯੁੱਧ-ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਧਾ-ਦਲ ਨੂੰ ‘ਅਗਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ’ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ, ਹਥਿਆਰ ਤਿੱਖੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਪਰਾਜਿਤ ਸੈਨਾ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦਾ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਾਦ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ; ਹਿਰਦੇ-ਜਨਿਤ ਡਰ ਰਾਹੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨ੍ਯੂ ਦੇ ਅਧੀਨ (ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ) ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਦੌਲਤ/ਲੂਟ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Sukta 32
ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਯੁੱਧ-ਸਤੋਤ੍ਰ ‘ਮਨ੍ਯੁ’ (ਕ੍ਰੋਧ) ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ, ਇੰਦਰ-ਸਮਾਨ ਬਲ ਵਜੋਂ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ, ਲੁਕੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਉਘਾੜਦਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ੍ਯੁ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਜਾਤਵੇਦਸ, ਹੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਕਈ ਸਰਵਭੌਮ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕਰੂਪ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੂਕਤ ਸਰਬ-ਉਦੇਸ਼ੀ ਯੁੱਧ-ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਲੂਟ/ਧਨ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵੀ ਪੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Sukta 33
ਇਹ ਅੱਠ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਥਰਵਵੇਦੀ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਾਪ-ਨਾਸ਼ਨ—ਅਘ (ਬੁਰਾਈ, ਪਾਪ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ, ਯਜਨੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ) ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਬਣਾ ਕੇ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਰਿਫਰੇਨ-ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਨਿਕਾਲ-ਸੂਤਰ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਮਲ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ; ਖਤਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਅਤੇ ਸਵਸਤੀ (ਕੁਸ਼ਲ-ਮੰਗਲ) ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਨ। ਸੂਕਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਅੰਦਰਲੇ ਨੈਤਿਕ/ਵਿਧਿਕ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਵੈਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਅਗਨੀ ਦੇ ਤਾਪ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Sukta 34
ਇਹ ਸੂਕਤ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਓਦਨ (ਬ੍ਰਹਮੌਦਨ/ਵਿਸ਼ਟਾਰਿਣ) ਨੂੰ ਯਜ್ಞ ਦੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਏਕਰੂਪ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਛੰਦ ਉਸ ਦੇ ਪਰ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਸਤ੍ਯ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਅਤੇ ਤਪਸ ਉਸ ਦੀ ਜਨਨਕਾਰੀ ਤਾਪ-ਸ਼ਕਤੀ। ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਯਾਗ-ਸਿੱਧੀ ਵਜੋਂ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦੀ ਹੈ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, “ਲੋਕ-ਜਿੱਤ” ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ—ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯਜਮਾਨ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਹਾਨਿਕਾਰਕ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਵਾਪਸ ਨਾ ਪਏ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
Sukta 35
AV 4.35 ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ-ਸੰਤਾਰਣ (ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਭੈਸ਼ਜ੍ਯ ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਓਦਨ (ਸੰਸਕਾਰਿਤ/ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਉਬਲੇ ਚੌਲ) ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ, ਜੀਵਨ-ਧਾਰਕ ਪਦਾਰਥ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਪਾਠਕ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ‘ਪਾਰ ਲੰਘੇ’। ਇਹ ਓਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਤਪਸ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਤਾਦਾਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ/ਬ੍ਰਾਹਮਣਸਪਤੀ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਪੁਨਰਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ (ਮਹੀਨੇ, ਵਰ੍ਹਾ, ਦਿਨ-ਰਾਤ) ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। “ਤੇਨ ਓਦਨੇਨ ਅਤਿ ਤਰਾਣਿ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਮ” ਵਾਲੀ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੇਨਤੀ ਇਸ ਸੂਕਤ ਦੀ ਕਾਰਗਰ ‘ਮੁਹਰ’ (ਪ੍ਰਭਾਵ-ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਸੀਲ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Sukta 36
AV 4.36 ਇੱਕ ਰਕਸ਼ੋਘਨ–ਅਭਿਚਾਰਿਕ ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਘਰ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੈਰੀਆਂ—ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਕ੍ਰਵਿਆਦ—ਤੋਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਾਵਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਗਨੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀ ਅੱਗੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ‘ਸਹਸ’ (ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਾਲੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਧੱਕਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਵੈਰੀ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਮਾਤ ਦੇ ਕੇ, ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
Sukta 37
AV 4.37 ਇਕ ਭੈਸ਼ਜ੍ਯ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਔਸ਼ਧੀ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ, ਵਿਅਕਤੀਕ੍ਰਿਤ ਚਿਕਿਤਸਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕ੍ਰਿਮੀ (ਕੀੜੇ/ਪਰਜੀਵੀ) ਅਤੇ ਰੋਗ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਸਮਾਨ ਕਾਰਕ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਵਜੀ ਪ੍ਰਮਾਣ—ਅਥਰਵਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ (ਕਸ਼੍ਯਪ, ਕਣ੍ਵ, ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ)—ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਟਿਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਹ ਤੀਖੀ ਰਕ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨ ਵਾਣੀ ਬਣ ਕੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਮਾਤੁਰ ਆਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਘਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੰਧਰਵ–ਅਪਸਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਬਾਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Sukta 38
ਇਹ ਅਥਰਵਵੇਦੀ ਟੋਣਾ ਘਰ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਦੌਲਤ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਅਤੇ ਜਿੱਤ/ਕਮਾਈ—ਨਾਲ ਦੂਰ-ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਅਪਸਰਾ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਗ ਨੂੰ ‘ਛਾਣ ਕੇ ਤੇ ਖਿਲਾਰ ਕੇ’ ਵੰਡਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਜਿਨ-ਸਰੂਪ ਰਖਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਵੀ, ਜੋ ਮੱਧ-ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਲਾਭ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਡੋਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ।
Sukta 39
AV 4.39 ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ (ਮੱਧ-ਆਕਾਸ਼) ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਜੋਂ ਕਲਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਯੂ (ਹਵਾ/ਪ੍ਰਾਣ) ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਵੱਛਾ, ਜੋ ਪੋਸ਼ਣ-ਰਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਕੋਸਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਮਤੀ/ਸਮਰਸਤਾ (ਸੰਨਤੀ) ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਜਾਤਵੇਦਸ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮ ਨੂੰ ਮੋਹਰਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੂਕਤ ਕਰਤਾ ਲਈ ਆਯੁ, ਬਲ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਤੀ, ਸੰਤਾਨ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ‘ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢ ਕੇ’ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Sukta 40
AV 4.40 ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮ-ਖੇਤਰ ਬਣਾਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੈਰ-ਭਰੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਟੋਣੇ-ਟੋਟਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਉਣ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਲਟਾ ਮੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਤੀ-ਅਭਿਚਾਰਿਕ (ਅਪੋਤ੍ਰੋਪਾਇਕ) ਸੂਕਤ ਹੈ। ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਸਰਵਜ੍ਞ ਸਾਕਸ਼ੀ ਅਗਨੀ ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ “ਦੂਰ ਵੱਲ” (ਪਰਾਞ੍ਚਃ) ਮੋੜਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਸੀ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ (ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ) ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੰਝੋੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ (ਬੰਨ੍ਹ/ਤਾਵੀਜ਼) ਰਾਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮੋਹਰਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼/ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੱਗ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰੱਖਿਆ-ਬੰਧਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨਾ ਹੀ ਇਸ ਸੂਕਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.