Sukta 31
Rishi: Angiras/Atharvanic (Manyu-hymn tradition; exact r̥ṣi not recoverable here)
Devata: Manyu (personified Wrath), with Agni/Maruts as functional comparanda
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)
AV 4.31 ਇੱਕ ਯੁੱਧੀ ਮਨ੍ਯੂ-ਸੂਕਤ ਹੈ: ਇਹ ਯੁੱਧ-ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਧਾ-ਦਲ ਨੂੰ ‘ਅਗਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ’ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ, ਹਥਿਆਰ ਤਿੱਖੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਪਰਾਜਿਤ ਸੈਨਾ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦਾ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਾਦ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ; ਹਿਰਦੇ-ਜਨਿਤ ਡਰ ਰਾਹੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨ੍ਯੂ ਦੇ ਅਧੀਨ (ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ) ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਦੌਲਤ/ਲੂਟ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
सेनानिरीक्षणम्। त्वया॑ मन्यो स॒रथ॑मारु॒जन्तो हर्ष॑माणा हृषि॒तासो॑ मरुत्वन्। ति॒ग्मेष॑व॒ आयु॑धा सं॒शिशा॑ना॒ उप॒ प्र य॑न्तु॒ नरो॑ अ॒ग्निरू॑पाः
(ਸੇਨਾਨਿਰੀક્ષણਮ੍) ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਹੇ ਮਰੁਤ-ਸਮਾਨ; ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—ਅਗਨਿ-ਰੂਪ ਨਰ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ।
Mantra 2
अ॒ग्निरि॑व मन्यो त्विषि॒तः स॑हस्व सेना॒नीर्नः॑ सहुरे हू॒त ए॑धि । ह॒त्वाय॒ शत्रू॒न् वि भ॑जस्व॒ वेद॒ ओजो॒ मिमा॑नो॒ वि मृधो॑ नुदस्व
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਅਗਨਿ ਵਾਂਗ ਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਜੋਂ, ਆਹਵਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਧ। ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇ—ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ—ਬਲ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ; ਵੈਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕ ਦੇ।
Mantra 3
सह॑स्व मन्यो अ॒भिमा॑तिम॒स्मै रु॒जन् मृ॒णन् प्र॑मृ॒णन् प्रेहि॒ शत्रू॑न्। उ॒ग्रं ते॒ पाजो॑ न॒न्वा रु॑रुध्रे व॒शी वशं॑ नयासा एकज॒ त्वम्
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਇਸ ਦੇ ਵੈਰੀ-ਮਨਸੂਬੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ—ਤੋੜਦਾ, ਕੁਚਲਦਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾਉਂਦਾ—ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ। ਤੇਰਾ ਪਾਜੋ (ਤੇਜ/ਬਲ) ਉਗ੍ਰ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਵਸ਼ੀ (ਅਧਿਪਤੀ) ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ—ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ।
Mantra 4
एको॑ बहू॒नाम॑सि मन्य ईडि॒ता विशं॑विशं यु॒द्धाय॒ सं शि॑शाधि । अकृ॑त्तरु॒क् त्वया॑ यु॒जा व॒यं द्यु॒मन्तं॒ घोषं॑ विज॒याय॑ कृण्मसि
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਤੂੰ ਬਹੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ; ਜੰਗ ਲਈ ਹਰ ਵਿਸ਼ (ਕੁਲ/ਜਨ-ਸਮੂਹ) ਨੂੰ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਜਾ। ਹੇ ਅਖੰਡ-ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਯੁਜ (ਜੁੜਿਆ ਮਿੱਤਰ) ਬਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਦਿਉਮੰਤ (ਚਮਕਦਾਰ) ਜੈਘੋਸ਼ ਰਚਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
वि॒जे॒ष॒कृदिन्द्र॑ इवानवब्र॒वो॒३ऽस्माकं॑ मन्यो अधि॒पा भ॑वे॒ह। प्रि॒यं ते॒ नाम॑ सहुरे गृणीमसि वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आब॒भूथ॑
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਜਿੱਤ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਨਿੰਦਿਆ ਤੋਂ ਪਰੇ—ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਅਧਿਪਤੀ ਬਣ। ਹੇ ਸਹੁਰ (ਅਤਿ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ/ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ), ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਨਾਮ ਅਸੀਂ ਗਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਉਤਸ (ਮੂਲ-ਸਰੋਤ) ਤੋਂ ਤੂੰ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈਂ, ਉਸ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 6
आभू॑त्या सह॒जा व॑ज्र सायक॒ सहो॑ बिभर्षि सहभूत॒ उत्त॑रम्। क्रत्वा॑ नो मन्यो स॒ह मे॒द्येऽधि महाध॒नस्य पुरुहूत सं॒सृजि॑
ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਨਮਜਾਤ, ਹੇ ਵਜ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਤੂੰ ਬਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਸਹਭੂਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਉੱਪਰਲਾ ਹੱਥ (ਉੱਤਰਮ) ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ—ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਵਿੱਚ—ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਧਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲਾਭ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ, ਸਾਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਜੋੜ ਦੇ।
Mantra 7
संसृ॑ष्टं धन॑मु॒भयं॑ स॒माकृ॑तम॒स्मभ्यं॑ धत्तां॒ वरु॑णश्च म॒न्युः । भियो॒ दधा॑ना॒ हॄदये॑षु॒ शत्र॑वः॒ परा॑जितासो अप॒ नि ल॑यन्ताम्
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋਹਾਂ-ਰੂਪ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਧਨ ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਨ੍ਯੁ ਸਾਨੂੰ ਦੇਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵੈਰੀ ਹਾਰ ਕੇ ਦੂਰ ਹਟ ਜਾਣ; ਹੇਠਾਂ ਲੁੜਕ ਕੇ, ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਲੁਕ ਜਾਣ।
Frequently Asked Questions
In AV 4.31, Manyu is treated as a personified power: battle-fury that can be praised, yoked as an ally, and directed to organize troops and break the enemy’s will.
“Agni-form” (agni-rūpāḥ) is a transformation-image: the fighters advance as if fire itself—bright, consuming, unstoppable—so their momentum and terror-effect intensify.
Its primary aim is martial victory and enemy-routing (Abhicārika/Rājanya), but the close also asks Varuṇa and Manyu for ‘well-compacted’ wealth—spoils and secure gains (a Paustika outcome).
Ask anything about Sukta 31 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.